Dobberende vissers prooi in machtsspel

India en Pakistan houden honderden vissers van elkaar gevangen

KARACHI - Vissers in Pakistan en India zijn het zat om speelbal te zijn in de rivaliteit tussen hun landen. Beide landen pakken geregeld elkaars vissers op, en over en weer zitten er honderden vast. De Pakistaanse vissersorganisatie is daarom onlangs naar het Pakistaanse Hooggerechtshof gestapt met de eis dat Indiase vissers worden vrijgelaten. In India doet de Indiase vissersorganisatie hetzelfde voor hun Pakistaanse collega's.

De jonge Pakistaanse visser Hassan Gul (15) kan erover meepraten. Drie jaar geleden voer hij met vijf andere vissers nietsvermoedend vanuit de Pakistaanse havenstad Karachi de Arabische Zee op en kwam dichtbij de wateren van aartsvijand India. Een Pakistaans marineschip bood bescherming aan de grote trawlers, maar vertrok toen die hun netten hadden gevuld. Dat was het moment voor kleine boten zoals die van Hassan om te gaan vissen.

Al snel verscheen een Indiaas patrouilleschip. "Het zette de achtervolging in en dwong ons met schoten voor de boeg tot stoppen", vertelt Hassan Gul. "Toen kwamen de mariniers aan boord. Ze sloegen ons en brachten ons daarna over naar hun schip waar we nog meer klappen kregen."

De vissers waren er zo slecht aan toe dat aan wal de Indiase politie weigerde hen van de marine over te nemen. Pas nadat ze onder dreiging van executie verklaarden dat hun wonden door een werkongeval kwamen, werden de Pakistanen naar een gevangenis overgebracht.

"We zaten in eenzame opsluiting. Elke dag werden we verhoord en gemarteld door inlichtingenofficieren. Ze beschuldigden ons van spionage, en beloofden vrijlating als we als informant voor hen zouden werken." Maar Gul en zijn vrienden hielden hun onschuld vol.

De kapitein stierf in de gevangenis. Een hartaanval, meldde de gevangenisdirectie. Executie, vermoedt Gul.

Na 3 maanden werden de vissers overgeplaatst naar een grotere gevangenis waar ze tijdens de resterende 9 maanden van hun straf beter behandeld werden.

Nu werkt Gul voor 35 euro per maand in een visverwerkingsbedrijf in Karachi. Na zijn vrijlating gaf de Indiase marine de boot niet terug. De eigenaar, zijn vader, heeft geen geld voor een nieuwe. "Ik ben bedroefd dat ik het beroep van mijn voorouders moet inruilen voor fabriekswerk, maar het is de enige mogelijkheid om mijn familie te steunen", verzucht de jongen.

India en Pakistan begonnen elkaars vissers op te pakken na de oorlog die ze in 1965 met elkaar uitvochten, zegt Muhammad Ali Shah, voorzitter van het Pakistan Vissersforum. Op dit moment worden ongeveer 150 Indiase en 350 Pakistaanse vissers gevangen gehouden. Het aantal Indiërs ligt lager omdat de regering in Islamabad recentelijk meer dan 300 van hen heeft vrijgelaten als gebaar van goede wil.

De vissers zijn weinig meer dan pionnen in het machtsspel tussen de beide nucleaire buren. Een generaal van de Pakistaanse marine die anoniem wil blijven, geeft zonder schroom toe dat Pakistan Indiase vissers oppakt als er een Pakistaanse boot door de Indiase marine is aangehouden, en andersom. "We betalen elkaar met gelijke munt terug. Die arme vissers kunnen er niets aan doen. Ze hebben geen satellietnavigatie en de stroming drijft ze over de maritieme grens."

Dit biedt Lela Begam weinig troost. Afgelopen januari voer haar man Mohammad Mian met zes collega's uit. Toen hij maar niet terugkwam, nam de 41-jarige moeder van zeven kinderen contact op met de medewerkers van het Vissersforum. Via de Indiase vissersorganisatie kwamen die erachter dat Mohammad opgepakt was.

Pas in mei konden Pakistaanse diplomaten hem in de gevangenis opzoeken. "Dat is de enige keer dat we hebben kunnen bellen", zegt Lela. Mohammad zou aanvankelijk in augustus vrijkomen, maar sindsdien heeft ze niets meer gehoord. "Ik kan slechts bidden dat hij veilig terugkomt."

De beste oplossing zou volgens Muhammad Ali Shah van het Vissersforum een gedeelde maritieme zone voor kleine vissers zijn.

"Voordat India en Pakistan in 1947 onafhankelijk van Groot-Brittannië werden was er geen grens, en tot de oorlog van 1965 bleven vissers uit beide landen de wateren delen en samenwerken. We moeten terug naar die situatie."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden