DO YOU SPEAK ENGELS?

Dit is het seizoen van de koele dranken en de koude ijsjes. Is het u ook opgevallen hoe het woord 'verfrissend' in de reclames binnensluipt? Het staat in Van Dale. Maar gebruikte u het ook? Vormt een ijsje een 'verfrissing'? Ik vind alle ijsjes juist in hoge mate dorstverwekkend. Eventjes verkoelend in de mondholte en misschien in de slokdarm, maar dan zeer dorstverwekkend. Waarom zou die juffrouw van de Opal Fruits anders al die waterstralen in het beeld nodig hebben?

Met de bedenker van die naam heb ik trouwens ook nog een appeltje te schillen. Opal is een Engels woord, in het Nederlands zeg je opaal, heel toepasselijk voor hard, veelkleurig ijs. Maar waarom geen Engelse uitspraak? Daar staat de klank van Opal vrijwel gelijk aan die van het Duitse automerk. En fruits komt als meervoudsvorm wel voor, maar in dit geval zou fruit, als verzamelnaam van een aantal vruchten, toepasselijker en dus idiomatischer zijn geweest. Kortom: de Engelse naam komt in hoge mate on-Engels over.

De tweede consumptie die zich deze zomer als speciale verfrisser meldt is Grolsch. Grolsch zocht het vroeger op tv vooral in beelden, met voortreffelijke Hollandse teksten, maar nu in een diarree van Engels-achtige woorden. Wat vindt u bijvoorbeeld van een 'actie six pack Grolsch special malt'? Actie, nu allerwegen in de mode, betekent in dit verband niets anders dan reclame. Six weet u zelf nog wel. Wil pack hier zeggen dat het om vloeistof in karton gaat? Of om blikjes in kartonnen houders? Waarom moeten al die modekreten toch verduisteren in plaats van verhelderen? En wat is het verschil tussen 'special malt' en 'malt'? Nu nog een keer in één adem: 'actie six pack Grolsch special malt.'

Dezelfde brouwer laat een ober in een ander stukje radio 'een glasje Spaanse port' aanbieden. Ik heb mij suf gepiekerd wat de zin van die onzin zou kunnen zijn. Sherry komt uit Spanje, port uit Portugal. Maar als ik het veld overzie zou het best een flater van het reclamebureau kunnen zijn. Spaanse port indeed!

Bokma biedt bij iedere fles een aardigheidje aan: een 'zet' speelkaarten. U zult wel een set bedoelen, en denken dat u daarmee Engels spreekt. Dit is ook weer zoiets raars. Steeds meer mensen zeggen assiel en diessel met een scherpe s tegen het Nederlandse aziel en het Duitse diezel. En nu dan het omgekeerde: zet in plaats van set. Overigens denk ik niet dat de uitdrukking 'een set speelkaarten' door een kaartspeler is bedacht. Wij zeggen immers 'een spel kaarten.' Of zou hier met een set bedoeld zijn: twee spel kaarten? Ook de Engelsen gebruiken het woord 'set' niet in dit verband, maar 'pack'. De Amerikanen prefereren 'deck'.

Zou het reclamewezen zich de laatste jaren zo snel hebben uitgebreid dat ze daar ook ongeletterden hebben moeten aannemen?

Moeder en dochter voeren voor de Ster een stukje op om een vaatwasmiddel te propageren. Zij schenkt een scheutje wijn in haar glas en zegt: 'Even voorproeven, mevrouw?' Maar aan de burgermans tafel hoort men het werkwoord voorproeven niet. Daar wordt geproefd. Voorproeven deed de speciale voorproever aan middeleeuwse vorstenhoven. Waren drank of spijs vergiftigd of bedorven, dan viel de voorproever dood neer en niet de hertog.

Op het gebied van niet-alcoholische dranken vindt ook al jaren een uitverkoop van de Engelse taal plaats. Drink in plaats van drank heeft vooral in de zuivelsector enorm om zich heen gegrepen: Biogardedrink, soja-drink. Chocodrink, Yoki-drink: jonge mensen horen het zelfs niet meer. Toen ik zaterdag bij de groenteboer een paar takjes munt vroeg om thee van te zetten zei het meisje - twintig en bijdehand -: 'mint.' “Dat is Engels,” zei ik. “Wij zeggen munt.” Daar had zij nooit van gehoord.

En wat de hulpmiddelen betreft: waarom in hemelsnaam 'DE coffee systems'. Komt uit een system betere koffie dan uit een systeem? En wassen de 'mini tablets' van Dreft schoner dan

tabletjes?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden