DNB: Pas de privacywet aan om witwassers te kunnen pakken

Beeld REUTERS

Banken moeten in de strijd tegen witwassen meer informatie delen en samen transacties controleren, vindt De Nederlandsche Bank. 

Nederland moet overwegen om de privacywetgeving aan te passen om witwassen via financiële instellingen beter te kunnen tegengaan. Banken zouden bovendien moeten worden verplicht om informatie te delen over klanten die zij op verdenking van witwassen de deur wijzen. Daarvoor pleit directeur Frank Elderson van De Nederlandsche Bank in een interview met Trouw.

Daarmee schaart Elderson zich achter eerdere oproepen van banken om meer informatie te mogen delen om witwassen effectiever te kunnen bestrijden. Nu kunnen klanten die door de ene bank zijn geweigerd zich gemakkelijk melden bij een andere bank, zonder dat die weet heeft van de achtergrond van de klant. Het onderzoek naar de klant moet door iedere bank dus opnieuw worden uitgevoerd.

Volgens Elderson is er ‘een brede wens in de financiële sector’ om meer samen te werken om witwassen beter te bestrijden. “Die wens heb ik zelf ook”, zegt hij. “De vraag is eigenlijk of we al die honderden miljoenen die worden ingezet om witwassen te bestrijden slimmer en efficiënter kunnen inzetten. Daarbij komt de vraag of we wettelijke belemmeringen om beter te kunnen samenwerken kunnen wegnemen.”

Elderson ‘juicht het toe’ dat banken met initiatieven komen om meer samen te werken. Zo willen banken graag het verplichte onderzoek naar klanten en het controleren van transacties via een gezamenlijk op te zetten instituut laten uitvoeren. “In eerste instantie moeten banken daar zelf een methode voor vinden en vervolgens moet er democratisch worden besloten hoe we dat het beste kunnen invullen. Daar moeten we afwegingen in maken, over de verhouding tussen privacy en boevenvangerij.”

Schandalen

Witwassen is een heikel thema in de financiële sector, na verschillende schandalen waar Nederlandse banken bij waren betrokken. Zo kreeg ING vorig jaar een boete van 775 miljoen euro omdat zij jarenlang veel te weinig deed om misbruik van haar rekeningen tegen te gaan. Eerder bleek al uit publicaties over de zogeheten Panama Papers hoe aantrekkelijk Nederland is om anoniem geld doorheen te sluizen. Elderson zegt te merken dat banken na de vele schandalen serieus werk willen maken van het bestrijden van witwassen.

De veelgehoorde klacht van banken dat het te moeilijk zou zijn om in de miljarden transacties die zij verzorgen de verdachte eruit te vissen, verwijst Elderson naar de prullenbak. “Dat vind ik echt te makkelijk. Er is een wettelijk kader en daar moet men zich aan houden.” Hij verwijst naar de forse investeringen die banken doen in innovatie om hun diensten aantrekkelijker te maken en meer producten te kunnen verkopen aan klanten. “Financiële instellingen kunnen dezelfde technieken met evenveel energie ook inzetten om betrokkenheid bij witwassen en terrorismefinanciering te voorkomen.”

De DNB-directeur pleit verder voor een strategie om crimineel geld meer bij de bron aan te pakken, in plaats van de aandacht te richten op banken als doorgeefluik. Hij wijst op de tientallen miljarden aan crimineel geld die jaarlijks alleen al door Nederland stromen. “Moeten we niet naar een nationale strategie om daar een flinke hap uit te nemen?”

Een van de onderdelen daarvan kan een heroverweging zijn van het Nederlandse fiscale stelsel, dat erop is gericht grote stromen aan buitenlands geld aan te trekken. “Dat heeft te maken met ons fiscale stelsel, hoe agressief we daarin willen zijn en hoe we onze wetten daarvoor inrichten”, zegt Elderson. “In iedere Nederlander schuilt een dominee en een koopman. Het zou wel eens zo kunnen zijn dat we stiekem een beetje te veel koopman zijn. Dat is niet een keuze van DNB – dat is een politieke keuze. Maar wel een belangrijke.”

Lees ook:

Het hele interview met Eldersson

‘Als ik een boef was, zou ik me rot lachen.’

De Russische witwasmachine loopt ook door Nederland

Via een complex systeem van anonieme vennootschappen in belastingparadijzen heeft de Russische Troika Bank miljarden witgewassen. Tientallen miljoenen daarvan lopen door Nederland, via een voormalig onderdeel van ABN Amro.

Criminelen konden ongestoord bankieren bij ING

ING negeerde jarenlang signalen van witwassen via de eigen rekeningen. Hoeveel crimineel geld er is witgewassen via de bank? Niemand die het weet. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden