’Dit zorgstelsel moet echt een kans krijgen’

ZN-directeur Pieter Hasekamp: 'Hebben we echt acht academische ziekenhuizen nodig'' (FOTO MAARTEN HARTMAN) Beeld
ZN-directeur Pieter Hasekamp: 'Hebben we echt acht academische ziekenhuizen nodig'' (FOTO MAARTEN HARTMAN)

INTERVIEW

Jeroen den Blijker

Na ruim vijfendertig jaar discussie maakte in 2006 het oude zorgstelsel van particulier en ziekenfondsverzekerden plaats voor een nieuwe zorgverzekeringswet. De zorg zou daarmee betaalbaar blijven en beter worden. Maar anno 2010 is de glans eraf en groeit de politieke kritiek op de marktwerking waarbij zorgverzekeraars met zorgverleners afspraken maken over de kwaliteit en prijs van de te verlenen zorg.

Het is Pieter Hasekamp, directeur van koepelorganisatie Zorgverzekeraars Nederland, niet ontgaan hoe de Tweede Kamer er keer op keer in slaagde de vaart te halen uit de plannen voor meer marktwerking van minister Klink. Of hoe de PvdA aankondigde te zullen gaan ’nadenken’ over de zorg. „Bij de PvdA is het: ’Gaan we verder? Maken we een pas op de plaats? Of doen we een stap terug?’ Ik ben niet gerust over die signalen”, beaamt Hasekamp volmondig. „Want wat gaat een volgende coalitie doen?”

Voor de zorgverzekeraars is het helder, onderstreept de ZN-directeur. Die willen niet terug naar de tijden dat de wachtlijsten in de zorg voorpaginanieuws waren, toen innovaties nauwelijks van de grond kwamen en ziekenhuizen gekneveld werden door Haagse regelzucht. „Dat moeten we niet meer willen”, zegt Hasekamp. „Voor ons is er geen weg terug. Laten we wel wezen, bij marktwerking gaat alles met ups en downs. Maar het aardige is dat de vrager, de burger, de verzekerde, bepaalt wat hij wil hebben. De politiek heeft bovendien van meet af aan geweten, dat hervorming van het gezondheidstelsel een weg van lange adem is. Dit stelsel moet daarom echt een kans krijgen.”

Want anders?

„Anders vrees ik dat we weer jaren tegemoet gaan van weinig vruchtbare discussies over hoe we verder moeten”, zegt Hasekamp. „Dan krijgen we te maken met wat ik zelf wel noem de ’Wet van de halfweegse hoogtevrees’: je bent te hoog geklommen om terug te durven gaan. En dan krijg je het slechtste van twee werelden –het oude en het nieuwe stelsel– waarbij iedereen zijn eigen voordeel organiseert omdat de verantwoordelijkheden niet helder zijn.”

Neem nou die half miljard euro die medisch specialisten te veel ontvingen voor hun werk vorig jaar. Een duur foutje dat voor de nodige publieke commotie zorgde, ook omdat de specialisten weigerden terug te betalen en er zelfs een rechtszaak van maakten. Zo’n foutje –het gevolg van een verkeerde vergoeding per gewerkt uur– is inherent aan het oude systeem, zegt Hasekamp: „Die normtijd was verkeerd ingeschat. Dat zou in het nieuwe stelsel niet kunnen.”

Of neem de problemen die ziekenhuizen op dit moment ondervinden met hun nieuwbouw. Doordat onduidelijk is hoe de marktwerking zich zal ontwikkelen, en hoeveel geld ze dus de komende jaren denken te kunnen verdienen, krijgen ze hun financiering moeilijk rond.

Maar burgers denken toch vooral: ’Ik ben veel meer geld kwijt voor mijn zorgpremie. Of: de thuiszorg is een stuk minder geworden. Logisch dat politici daar rekening mee houden.

„Ja, dat klopt. Maar de zorgpremies zijn elk jaar minder gestegen dan geraamd”, zegt de ZN-directeur. „Dat ze sowieso stijgen is gezien de vergrijzing en de toenemende vraag ook logisch. En wat die thuiszorg aangaat: dat is vooral een zaak van de gemeenten die sinds de Wet Maatschappelijke Ondersteuning zorg moeten aanbesteden. Daar staan wij als zorgverzekeraars buiten.”

Mensen zijn ook gehecht aan het ziekenhuis in de buurt. Zijn zorgverzekeraars bereid en in staat om die overeind te houden?

„Nederland telt nu ongeveer honderd grote algemene ziekenhuizen die min of meer allemaal hetzelfde doen”, zegt Hasekamp. „Die zijn het resultaat van twintig jaar centrale sturing. Dat zal veranderen. Er komt veel meer differentiatie.”

Een ziekenhuis dicht bij huis moet natuurlijk kunnen, onderstreept Hasekamp. Maar ziekenhuizen moeten vooral dat doen waar ze goed in zijn. „Daarnaast komen er kleine, gespecialiseerde klinieken, voor als de zorg gecompliceerd wordt en dus extra kwaliteit wordt vereist. Een mooi voorbeeld is het vorige week gelanceerde plan voor een kinderoncologisch centrum in plaats van de zeven academische centra.”

Wel plaatst Hasekamp vraagtekens bij de acht academische ziekenhuizen die Nederland telt. „Hebben we die echt alle acht nodig?” vraagt hij zich af. „Dat lijkt me een typische beslissing voor de overheid, ook omdat die deze ziekenhuizen allemaal financiert. De zorgverzekeraars staan hier buiten.”

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden