Brexit

Dit zijn de vier momenten waarop Theresa May al had kunnen aftreden

Theresa May vertrekt. Nu pas. Want in de afgelopen jaren waren er tal van momenten dat haar exit in de lucht hing.

Verkiezingen 2017

De eerste keer dat premier Theresa May op het punt stond om af te treden, was na de verkiezingen van 2017. Ze besloot, na een wandelvakantie met haar man in Wales, om tussentijdse verkiezingen te organiseren in de hoop het aantal Conservatieve zetels in het Lagerhuis flink uit te breiden. Ze stond er immers uitstekend voor in de peilingen en een ruime meerderheid zou het voor haar makkelijker maken om een brexit-deal door het Lagerhuis te krijgen. 

Maar May faalde volledig. Ze voerde een zwakke campagne. Mensen vonden haar te weinig menselijk, robotachtig: ‘Maybot’ werd haar bijnaam in de kranten. Ze verloor veel van haar aanzien en kon maar net aan de macht blijven, geholpen door gedoogsteun van de Noord-Ierse splinterpartij DUP. Aftreden leek een logische vervolgstap, maar May besloot door te gaan.

Chequers-deal, zomer 2018

In de zomer van 2018 sloot May een akkoord met haar ministers over hoe de toekomstige relatie met de EU eruit moest komen te zien. In een poging haar zo verdeelde kabinet, dat bestaat uit uitgesproken voor- en tegenstanders van brexit, op één lijn te krijgen, kwam May tot een compromis: de Britten zouden de interne markt verlaten, maar wel nauwe economische banden met de EU behouden.

Daags nadat het plan naar buiten kwam, stapten invloedrijke ministers op omdat ze de deal te soft vonden: David Davis, minister voor brexit-zaken, en Boris Johnson, minister van buitenlandse zaken. Haar regering stond opnieuw op omvallen.

De strategie van May leek op dat moment al gedoemd te mislukken, gezien de weerstand die ze opriep. Maar wederom koos May niet voor de makkelijke weg door op te stappen. Ze voelde de plicht als premier om de Britten uit de EU te leiden. En ze weigerde wederom uit vrije wil te vertrekken.

Leiderschapsstemming, december 2018

In december vorig jaar piepte en kraakte het ook weer in Downing Street. May had na twee jaar onderhandelen een akkoord gesloten met de EU. Aan haar de taak om dat akkoord, dat met veel moeite tot stand was gekomen, te verkopen aan haar eigen partij.

Maar May bleek alles behalve een sterke salesvrouw. Haar akkoord kreeg louter slechte kritieken, niet in de laatste plaats van haar eigen ministers en een groot deel van haar fractie. Weer stapten er ministers op en weer brak er een storm van kritiek en rebellie uit op de groene bankjes achter haar in het Lagerhuis.

Het leidde tot een stemming onder alle Conservatieve parlementsleden over het lot van de partijleider. Haar voortbestaan als premier hing wederom aan een zijden draadje. Maar de kat met negen levens overleefde opnieuw. Ze won de stemming, en overleefde een dag later ook een motie van wantrouwen in het Lagerhuis. Weer bleef ze zitten.

Verliezen stemmingen 1, 2 en 3, begin 2019

Tot drie keer toe kreeg May haar brexit-akkoord met de EU niet door het parlement heen. Bij haar eerste poging, in januari van dit jaar, verloor ze een stemming in het parlement zelfs met een verschil van 230, de grootste nederlaag ooit voor een zittende Britse premier. In normale omstandigheden zou een minister-president direct zijn of haar conclusies trekken na zo’n gigantische oorwassing.

Maar May besloot door te vechten en het opnieuw te proberen. Tot twee keer toe zelfs. May trok opnieuw naar Brussel en Straatsburg om nieuwe toezeggingen te vragen, die het akkoord draaglijker moesten maken voor haar partijgenoten. Maar zelfs de extra garanties die ze kreeg van commissievoorzitter Juncker hielpen haar niet. Bij de laatste stemming, op 29 maart, kwam ze nog dertig stemmen te kort.

Strijdbaar als ze was, kwam May deze week zelfs met het plan nog een vierde poging te wagen. Maar zover zal het niet meer komen. May’s brexit-strategie heeft gefaald. Al accepteerde ze ondanks alle tegenslag pas nu dat haar premierschap niet meer te redden was.

Lees ook:

Theresa May vertrekt: ze wist een onmogelijke opdracht inderdaad niet te volbrengen

De vraag was de afgelopen tijd niet meer of, maar wanneer Theresa May af zou treden. En dat antwoord is nu gekomen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden