Dit zijn de plannen van de ministeries

Minister Dijsselbloem tijdens het aanbieden van de miljoenennota in de Tweede Kamer.Beeld ANP

Wat zijn de ministeries het komende jaar van plan? Een overzicht.

Binnenlandse Zaken

De begroting van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties bedraagt ruim 29 miljard euro. Binnenlandse Zaken staat er voor 634 miljoen op, Koninkrijksrelaties voor 259 miljoen. Naar het Gemeentefonds gaat 27,3 miljard euro (dat is inclusief de 10,3 miljard extra voor de decentralisaties). Het Provinciefonds staat voor 975 miljoen op de begroting. De Hoge Colleges van Staat, zoals de Raad van State, hebben een eigen begroting.

-Het kabinet stelt in 2015 een Agenda Stad op om de concurrentiekracht en leefbaarheid van Nederlandse steden verder te versterken. Die is nog niet concreet.

-Binnenlandse Zaken en de andere betrokken ministeries ondersteunen de gemeenten bij de uitvoering van de gedecentraliseerde taken.

-De Nationaal Commissaris Digitale Overheid (NCDO) werkt aan een digitale overheid. De digitale infrastructuur moet net zoiets worden als de fysieke infrastructuur: de wegen, het spoor en waterwegen.

-De overheid gaat informatie actiever openbaar maken.

-Het kabinet wil doorzetten dat topmensen binnen de (semi)overheid niet méér verdienen dan een minister.

-Burgemeesters, wethouders en raadsleden krijgen training om beter om te gaan met fysiek en verbaal geweld tegen mensen met een publieke taak. Er komt een onderzoek naar slachtofferschap en de rol van omstanders.

-Het kabinet gaat regelen dat Nederlanders die in het buitenland wonen, zich niet meer voor elke verkiezing hoeven te registreren.
-De Wet raadgevend referendum gaat volgend jaar in. Burgers kunnen voortaan over nieuwe wetten en de goedkeuring van verdragen een referendum aanvragen. Ze kunnen zich alleen vóór of tegen een wet uitspreken. De uitslag is niet bindend, het parlement houdt het laatste woord.

-De Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) krijgt er vanaf 2015 elk jaar 25 miljoen bij. De samenwerking van de AIVD met de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) wordt sterker. De AIVD en de MIVD moeten op termijn op één locatie komen. Het kabinet komt met veranderingen in de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten.

-Het Rijk zal volgend jaar met de eilanden Bonaire, Saba en Sint Eustatius een plan opstellen voor economische ontwikkeling, armoedebestrijding en kinderrechten.

Economische Zaken

- Een speciale ambassadeur gaat beginnende, groeiende en innovatieve mkb'ers (midden- en klein bedrijf) bijstaan zodat zij in 2015 fors meer ruimte krijgen om te groeien.

- Het zoeken naar andere afzetmarkten voor land- en tuinbouwproducten krijgt extra aandacht komend jaar nu de de sector wordt geraakt door de Russische boycot. Handelsmissies naar onder meer China, India, Mexico, Korea, Japan en de Verenigde Staten worden gepland.

- Een Toekomstfonds met een startkapitaal van 200 miljoen euro gaat innovatie en onderzoek stimuleren. Het fonds financiert innovatieve mkb'ers en toepassingsgericht en fundamenteel onderzoek.

- Er is maximaal 2,5 miljard euro financieringsruimte waarmee mkb-ondernemers hun groeiplannen kunnen financieren.

- Voor natuurinitiatief en bedrijvigheid op het gebied van natuur is komend jaar 35 miljoen euro beschikbaar. Ook wordt 1 miljoen euro uitgetrokken voor natuureducatie.

- Het is de bedoeling dat in 2015 alle 161 zogeheten Natura2000-gebieden zullen zijn aangewezen. Het ministerie van EZ wordt dan verantwoordelijk voor instandhouding van deze natuurgebieden en rapporteert daarover aan de Europese Commissie.

Ministerie van Volksgezondheid (VWS)

Vooral op het gebied van de zorg verandert er het komende jaar veel. Dit zijn de plannen van het ministerie van Volksgezondheid waar in totaal ongeveer 80 miljard euro in omgaat.

- Het ministerie van Volksgezondheid verwacht dat de premie voor de zorgverzekering omhoog gaat tot 1211 euro per jaar. Dat zou een kostenstijging van bijna een tientje per maand betekenen. De zorgverzekeraars stellen de premie in november vast.

- Het eigen risico wordt 375 euro, een stijging van 15 euro.

- De zorgtoeslag voor mensen met de laagste inkomens gaat omhoog, de toeslag voor mensen met wat meer inkomen wordt juist minder naarmate het inkomen hoger wordt.

- Wijkverpleging wordt opgenomen in het basispakket van de zorgverzekering. Patiënten zijn daardoor af van eigen betalingen voor verpleging en verzorging, want die vervallen. Wijkverpleging komt, net als de huisarts, niet onder het eigen risico te vallen.

- Gemeenten worden in 2015 verantwoordelijk voor de alle jeugdhulp

- De langdurige zorg voor ouderen en gehandicapten gaat op de schop en wordt meer een verantwoordelijkheid van gemeenten en zorgverzekeraars. Kern is dat mensen die zo lang mogelijk thuis willen blijven wonen ook daar hulp en zware zorg kunnen krijgen. Als het thuis niet meer gaat, is er altijd een plekje in een verpleeg- of verzorgingshuis.

Infrastructuur & Milieu

- Het totale budget omvat 9,2 miljard euro

- Hiervan gaat 2,3 miljard naar wegen, 2,4 miljard naar de spoorwegen, 0,9 miljard naar de vaarwegen.

- Daarnaast gaat nog eens 1,4 miljard uit het Deltafonds naar onder meer maatregelen om ons land beter te beschermen tegen hoog water.

- Bereikbaarheid is een belangrijk thema voor het ministerie. Er wordt volgend jaar 278 kilometer aan nieuwe wegen aangelegd en er wordt een begin gemaakt met grote projecten zoals de ringweg bij Utrecht en de bouw van de Blankenburgtunnel.

- Ook op spoorgebied zijn er de nodige veranderingen. De nieuwe concessies voor het beheer en onderhoud van het spoor en het vervoer op het hoofdrailnet treedt in werking. Het ministerie wil hiermee voor meer kwaliteit en stiptheid zorgen.

- Op luchtvaartgebied ziet het ministerie een belangrijke ontwikkeling met de uitbreiding van luchthaven Lelystad.

- Verder ligt volgens het ministerie op klimaatgebied de nadruk op de uitvoering van de Klimaatagenda en het SER-Energieakkoord.

Wonen en Rijksdienst

Een overzicht van de belangrijkste maatregelen het ministerie voor Wonen en Rijksdienst van minister Stef Blok

- De begroting voor wonen en rijksdienst is 3,6 miljard euro.

- De verhuurderheffing die de wooncorporaties moeten betalen aan het Rijk, gaat omhoog naar 1,335 miljard euro.

- De kerntaken van de wooncorporaties worden wettelijk vastgelegd: het bouwen en beheren van woningen voor lagere inkomens. Dat moet ze ervan weerhouden om zich in te laten met riskante projecten. Er komt strenger toezicht op de sector.

- Er komen meer tijdelijke huurcontracten. Dat moet de doorstroming bevorderen zodat startende huurders meer kans krijgen op een woning.

- Het puntenstelsel wordt aangepast. Door de WOZ-waarde hierin mee te wegen, komt de lokale situatie beter tot zijn recht in de maximaal redelijke huurprijs.

- Het lage btw-tarief van 6 procent op arbeidsloon bij verbouwingen en renovaties wordt een half jaar verlengd tot 1 juli 2015.

- De grens voor de Nationale Hypotheekgarantie (NHG) gaat omlaag naar 245.000 euro en zakt in 2016 naar 225.000 euro.

- Mensen die een restschuld hebben na de verkoop van hun woning, kunnen die soms meefinancieren onder de NHG. De rente over de restschulden die tot 2018 ontstaan, kan voortaan 15 jaar worden afgetrokken van de inkomstenbelasting. Dat is nu nog 10 jaar.

- De tijdelijk ingestelde verhuisregeling wordt permanent. Dat betekent dat de hypotheekrente van de vorige of toekomstige eigen woning maximaal 3 jaar fiscaal aftrekbaar is.

- De rijksdienst gaat meer werken als één concern. Doelmatiger werken en verdere digitalisering moet in 2018 rond de 200 miljoen euro besparen.

- Tussen 2015 en 2017 wil het kabinet 1336 extra banen bij het Rijk realiseren voor mensen met een arbeidsbeperking. Dat loopt op tot 3340 banen in 2023.

- Er komt een rijksbrede Ondernemingsraad.

Veiligheid & Justitie

De begroting voor 2015 van Veiligheid en Justitie bedraagt een dikke 11 miljard euro. Een fiks deel van dit bedrag gaat op aan het steviger bestrijden van misdaad door uitvoering van de 'Veiligheidsagenda 2015-2018'. Hiervoor is ook nog extra geld bestemd: van 10 miljoen in 2015 tot 98 miljoen in 2017. Dat was al gereserveerd door Financiën in de 'Veiligheidsenvelop', maar komt nu beschikbaar.

- Het departement wil minstens 950 criminele samenwerkingsverbanden per jaar bestrijden met verscheidene middelen en internationale samenwerking. Er is speciaal oog voor Zuid-Nederland: vanaf oktober 2014 worden binnen de huidige sterkte 125 politiemedewerkers vrijgemaakt voor met name de aanpak van synthetische drugs en hennepteelt.

- Volgend jaar moeten politie en Openbaar Ministerie (OM) meer bevoegdheden krijgen om computercriminaliteit te kunnen opsporen.
De aantallen straatroven en overvallen moeten volgend jaar omlaag tot respectievelijk 6723 en 1648. In 2012 was dat nog 7977 en 1982. Het aantal woninginbraken moet terug tot 61000 in 2018, tegen ongeveer 91000 in 2012.

- Het afpakken van crimineel vermogen wordt standaard onderdeel van elke strafzaak.

- Met het actieprogramma 'Integrale aanpak Jihadisme' moet ronselaars en haatpredikers een halt worden toegeroepen en online verspreiding van jihadistische propaganda worden bestreden. Een meldplicht of een contactverbod moet verdere radicalisering en rekrutering voorkomen.

- De ZSM-methode (Zo Snel, Slim, Selectief, Simpel, Samen en Samenlevingsgericht Mogelijk), waarbij verdachten zo snel mogelijk een passende reactie krijgen van politie en OM, wordt landelijk ingevoerd. Bij de tien ZSM-locaties die er al zijn, wordt Slachtofferhulp aangesloten. Zo kunnen 100.000 slachtoffers per jaar worden bereikt.

- Eind 2015 moet de hele politieorganisatie zijn ingericht volgens het Inrichtingsplan Nationale Politie. De nationale politie krijgt het beheer over de Politieacademie.

- De druk op de opvang voor asielzoekers blijft hoog. Criminele en overlastgevende illegale vreemdelingen en gesjoemel om toelating te krijgen wordt onverminderd bestreden. De medische zorg voor vreemdelingen wordt verbeterd. Er moeten ,,nagenoeg'' geen kinderen van asielzoekers meer in de cel belanden. Er komt een aparte gezinslocatie in Zeist.

Defensie

- De begroting omvat in totaal 7,3 miljard euro.

- Na jaren van bezuinigingen krijgt het ministerie er voor het eerst in 24 jaar weer structureel meer geld bij, namelijk 100 miljoen per jaar. Hiermee moeten knelpunten worden aangepakt en de slagkracht versterkt.

- Er komen 20 extra Bushmasters. Met die speciaal gepantserde patrouillevoertuigen kunnen eenheden van de landmacht en het Korps Mariniers beter worden getraind voor missies en zijn meer eenheden inzetbaar met hetzelfde voertuig.

- Verder komen er meer Cougar-transporthelikopters. Een deel van de Cougars was al buiten dienst gesteld of zou vanwege bezuinigingen worden verkocht, maar dat gaat vanwege grote problemen met de nieuwe NH90-helikopters niet door. Hoeveel Cougars er weer bij komen, is nog niet bekend.

- Het ministerie koopt meer onbemande vliegtuigen.

- Ook wordt er geïnvesteerd in 'cyber', de digitale strijd; het gaat onder meer om cyberwapens, opleidingen en een cyberlaboratorium. Daarnaast gaat er geld naar computersystemen om informatie samen te voegen, te verwerken en te analyseren.

- De munitie- en reserveonderdelenvoorraad wordt aangevuld.

- Tenslotte mag de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) extra personeel aannemen en extra uitgeven aan ICT.

Onderwijs, Cultuur, Wetenschap

De belangrijkste maatregelen van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van minister Jet Bussemaker en staatssecretaris Sander Dekker.

- De begroting van het ministerie bedraagt 36 miljard euro.

- Door allerlei akkoorden die in de sector zijn gesloten en de invoering van het leenstelsel, komen vanaf 2015 jaarlijks vele honderden miljoenen euro vrij. Die worden weer in het onderwijs gestoken om de kwaliteit ,,toekomstbestendig'' te maken. Volgend jaar gaat het om 768 miljoen waarna het bedrag oploopt tot ruim 1,2 miljard in 2018.

- De salarissen van de leraren gaan de lonen van de markt weer volgen, na jaren van stilstand.

- Er komt 115 miljoen euro voor lerarenbeurzen. Daarmee kunnen 15.000 leraren een bachelor- of masteropleiding volgen. Verder krijgen alle docenten een persoonlijk budget en tijd om zich bij te scholen.

- Toptalent op alle niveaus wordt gestimuleerd. Zo kunnen meer scholieren in vakken waar ze goed in zijn een hoger niveau volgen; vwo'ers mogen hun opleiding in 5 in plaats van 6 jaar doen; leerlingen kunnen de vermelding cum laude krijgen op hun diploma.

- Voor uitmuntende mb-leerlingen komt een speciaal programma, waarvoor jaarlijks 25 miljoen euro beschikbaar is. Ook komt er jaarlijks 75 miljoen euro extra bij voor technische en andere kostbare mbo-opleidingen. Net als in het hoger onderwijs worden kwaliteitsafspraken gemaakt.

- Op 1 september 2015 gaat het nieuwe leenstelsel in voor studenten. Het plan moet nog door de Kamer maar heeft al een meerderheid. Het moet in 2026 een bedrag van 1 miljard euro opleveren.

- Volwassenen krijgen meer mogelijkheden om opleidingen te volgen.

- Het kabinet stelt met kennisinstellingen, bedrijven en overheden een wetenschapsagenda op waar de toekomstige thema's voor de wetenschap in staan.

- Het moet voor werknemers bij bedrijven of de rijksoverheid aantrekkelijker worden te promoveren. Afspraken moeten ertoe leiden dat tussen 2015 en 2025 het aantal promovendi flink stijgt.

- Gemeenten kunnen vanaf 1 januari niet zomaar een bibliotheek sluiten. Ze moeten volgens de nieuwe Bibliotheekwet eerst met een buurgemeente hebben geregeld dat mensen daar terecht kunnen om boeken te lenen.

- De filmindustrie krijgt jaarlijks 20 miljoen euro om de productie te vergroten en de internationale concurrentiepositie te versterken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden