Dit wordt 'n heel lang feestje

Jan Roos: Het referendum is per definitie geslaagd

Een overweldigende meerderheid 'nee-stemmers', daar was Jan Roos van GeenStijl gisteravond 'ongelooflijk blij' mee. Maar zolang de opkomst bij de de eerste exitpoll bleef steken bij 29 procent kon hij niet helemaal uit zijn dak gaan. "Dit wordt een lange avond", verwachtte Roos, een van de initiatiefnemers van het referendum.

Een kleine 150 mensen waren er gisteravond in de Marktkantine in Amsterdam, meest mannen, en voor een politieke bijeenkomst waren ze opvallend jong. Ze wisten waar ze voor kwamen: voor de dertig procent. Ze waren stil bij de opkomstcijfers van de grote steden, tegen negenen nog onder de dertig procent.

Maar ze klapten uitbundig bij Amersfoort, 36 procent, en bij Hardinxveld-Giessendam, ook netjes boven de dertig.

Frank van Dalen, directeur van de Politieke Academie, loodste de mensen met cijfers door de avond, zoals zijn club GeenPeil gedurende de hele, korte campagne had geholpen. "Er was niks, er was alleen enthousiasme. En het moest allemaal in een moordend tempo", zei hij. Er waren ook drieduizend vrijwilligers, samen het LegerdesPeils. Ruim 1,3 miljoen folders hadden zij verspreid, over evenzoveel huisadressen.

Gelet op al die steun, en op de ruim 400.000 handtekeningen die GeenPeil had verzameld om de volksraadpleging te kunnen houden, vond Jan Roos dit referendum sowieso een succes. "Dit is per definitie geslaagd", zei hij. "Maar we zijn er nog niet."

Want daarvoor had hij die 30 procent nodig.

Hij wilde niet meteen de schuld voor deze tegenvaller leggen bij de voorstanders van het verdrag met Oekraïne die thuis waren gebleven om ervoor te zorgen dat de opkomst laag genoeg zou blijven om het referendum ongeldig te verklaren. Maar hij vond dat bewuste niet-stemmen niet getuigen van respect voor hun tegenstanders. "En zij moeten niet piepen als zij een volgende keer eens iets willen en de nee-stemmers thuisblijven. Dan hoef ik niet te horen dat dit een tekort aan democratie is."

Terwijl de bitterballen werden rondgebracht, stegen de opkomstpercentages. Groot was het applaus even rond half tien, toen weer een tussenstand kwam. De foutmarge was 3 procent, zei Van Dalen. "Dus dat is 29 plus drie, is ...32!" De volgende exitpoll rond half tien wees inderdaad op die 32 procent.

Bij de bar keek Martin Bosma mee, Kamerlid voor de PVV, een van de partijen die net als de SP fel tegen het associatieverdrag is. "Dit is heel veel, dit is inspirerend", reageerde het Kamerlid op het massale nee tegen het verdrag. "Dit is een teken dat directe democratie toch leeft. Muziek, muziek!" Maar ook hij wist dat er op dat moment nog niks zeker was. "Dit is slecht voor mijn hart."

Ook Jan Roos bleef lang ongerust maar maakte zich later op de avond op voor 'een heel lang feestje.'

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden