'Dit was de laatste horde op weg naar gelijkheid'

Britse homostellen treden zaterdag massaal in het huwelijk, met de wet aan hun zijde

NORTHAMPTON - Matthew Toresen en zijn partner Scott Maloney hoeven niet langer bang te zijn. Zij behoren tot de eerste homostellen in het Verenigd Koninkrijk die in het huwelijk zullen treden, geheel volgens de wet.

Het Britse parlement keurde afgelopen zomer een wet goed die het burgerlijk huwelijk openstelde voor homo's en lesbiennes. Naar verwachting spreken honderden homo- en lesbostellen komende zaterdag het jawoord uit, want die dag wordt de wet van kracht.

Matthew Toresen herinnert zich nog goed hoe hij uit de kast kwam, nu dertig jaar geleden. Toresen was wijs genoeg om het verborgen te houden voor zijn klasgenootjes. "Er was in die jaren absoluut geen sympathie voor homo's. Je zou letterlijk verketterd worden op school."

In 1983 had hij zijn eerste vriendje. "We waren allebei twintig jaar toen we voor het eerst met elkaar naar bed gingen. Voor die daad hadden we in de gevangenis kunnen belanden, want seks was verboden voor homo's jonger dan 21 jaar. Dat waren bange tijden."

Scott Maloney grinnikt als hij een korte rondleiding geeft door de Guildhall in Northampton, waar hun huwelijksceremonie zal plaatsvinden. "Deze ruimte was eens een rechtszaal. Veertig of vijftig jaar geleden hadden we hier om een heel andere reden kunnen staan. Het is voor mij een zoete ironie dat juist hier de cirkel rond komt."

De verandering in het Verenigd Koninkrijk heeft zich snel voltrokken. Tot vijftien jaar geleden waren nog allerlei wettelijke beperking voor homo's en lesbiennes van kracht (zie kader), maar opeenvolgende regeringen van Labour en Conservatieven ruimden het ene na het andere obstakel uit de weg.

Matthew en Scott verbazen zich over het razende tempo. "We zijn nu al 23 jaar samen, maar ik had nooit gedacht dat wij de mogelijkheid zouden krijgen om te trouwen."

De opmerkelijkste verandering heeft plaatsgevonden in de Conservatieve Partij. Tot diep in de jaren negentig was homoseksualiteit een absoluut taboe bij de Tories. Conservatieven die 'onthuld' werden als homo, konden vaarwel zeggen tegen hun politieke carrière.

De nieuwe generatie Tories, aangevoerd door premier Cameron, heeft geen moeite met homoseksualiteit. "Ik ben niet voor het homohuwelijk ondanks dat ik een Conservatief ben. Nee, ik ben voor, juist omdát ik Conservatief ben", zei de premier tijdens het Conservatieve partijcongres in 2012.

De strijd is nog niet voorbij voor Scott en Matthew, die al jaren actief zijn in de campagne voor gelijke rechten. Pesten op school, homofobie in het voetbal en de kwetsbare positie van homo's in bepaalde etnische minderheden zijn nog altijd reden tot zorg. Ook in hun persoonlijke kring is nog niet iedereen om. "Een collega die ik had uitgenodigd voor de huwelijksceremonie, bleef beleefd afzeggen", vertelt Scott. "Zij kon het niet rijmen met haar christelijke geloof."

Toch markeert het homohuwelijk een belangrijk moment. Matthew: "Het is eigenlijk de laatste wettelijke horde, die we nu hebben genomen. Het is misschien nog niet helemaal perfect, maar we hebben nagenoeg totale gelijkheid bereikt."

Levenslang
Homoseksualiteit was vijftig jaar geleden nog strafbaar in het Verenigd Koninkrijk. Voor 'buggery' (anale seks) kon je zelfs levenslang krijgen. Pas in 1967 werd homoseksualiteit uit het strafrecht gehaald, al bleven decennialang nog wettelijke beperkingen van kracht voor homo's en lesbiennes. Er kwamen ook nieuwe bij. In 1988 nam de regering van Margaret Thatcher de beruchte Section 28 aan, een wet die de 'propaganda en promotie van homoseksualiteit' in boeken, scholen en overheidsinstellingen verbood. Pas onder New Labour van Tony Blair begon een liberale wind door de Britse politiek te waaien. Het verbod op homo's in de strijdkrachten werd in 2000 opgeheven. In 2001 werden de minimumleeftijd voor seks gelijkgetrokken voor homo's en hetero's. Twee jaar later schrapte het Lagerhuis ook Section 28 uit het wetboek.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden