Dit referendum wordt helaas geen feest voor de democratie

De mening van de krant, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

De oplaaiende discussie over nut en noodzaak van het komende referendum over het associatieverdrag tussen de Europese Unie en Oekraïne toont aan dat er nogal wat fout is gegaan bij de totstandkoming van de wet.

Bij nader inzien is het wellicht helemaal niet zo verstandig geweest het referendumresultaat de status te geven van advies van de kiezer aan parlement en kabinet. De opkomende discussie over de vraag of voorstanders van het verdrag om strategische redenen thuis moeten blijven, doet de twijfel rijzen of de door het parlement in de wet gebouwde opkomstdrempel nu wel zo verstandig was. Het raadgevende karakter van het referendum en de eis dat er desondanks een opkomst dient te zijn van minimaal 30 procent om over een geldige uitslag te kunnen spreken, staan niet in verhouding.

Bovendien blijken politieke partijen niet allemaal even consequent te zijn. PvdA en CDA gaven al aan de uitslag van het raadgevend referendum als bindend te zullen beschouwen.

Waarom, zo zou de vraag aan die twee partijen moeten zijn, zijn zij dan indertijd akkoord gegaan met een raadgevend referendum? En, als dat bij nader inzien niet de goede weg is, waarom wordt niet geijverd voor een beslissend referendum?

Het referendum over een al genomen besluit - het parlement gaf zijn zegen al aan het associatieverdrag - is ongelukkig, met welke invalshoek er ook naar gekeken wordt.

Het kabinet weigert campagne te voeren voor het associatieverdrag om, aldus de niet-officiële reden, als de uitslag er eenmaal is de handen vrij te houden. Niemand die er serieus rekening mee houdt dat de andere 27 EU-landen bereid zullen zijn nog eens naar het verdrag met Oekraïne te kijken als straks de Nederlandse kiezer het advies gegeven heeft de zaak nog eens te heroverwegen.

De voormalige permanente voorzitter van de Europese Raad, de Belgische politicus Herman Van Rompuy, liet duidelijk in deze krant weten dat Nederland met een dergelijke referendumuitslag niet hoeft aan te komen in Brussel.

Een gang naar de stembus is normaliter een feest van de democratie. Of het referendum, in bijzonder een raadgevend referendum, nu als een welkome aanvulling op de democratie wordt gezien of niet, in dit geval is van een feest niet of nauwelijks sprake. Daarvoor zijn er te veel bezwaren tegen het onderwerp van het referendum en is er te veel onzekerheid over de status van de uitslag.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden