Reportage4 mei

Dit jaar klinkt de taptoe in de eigen Pythagorasstraat

Dodenherdenking in de Pythagorasstraat in Amsterdam. Petra Seel blaast de taptoe, bewoners van haar straat luisteren. Beeld Patrick Post
Dodenherdenking in de Pythagorasstraat in Amsterdam. Petra Seel blaast de taptoe, bewoners van haar straat luisteren.Beeld Patrick Post

Normaal speelt Petra Seel met haar trompettencorps op een herdenking elders. Vandaag stond ze in haar eigen straat.

Een kwartier voor het begin van het nationale stiltemoment op 4 mei speelt een jongetje nog voetbal op de kinderrijke Pythagorasstraat in Amsterdam. Als Petra Seel (54), trompet in de hand, een paar minuten later haar woning hier verlaat, is hij verdwenen. 

Seel steekt over naar het bescheiden oorlogsmonumentje onder een boom op een grasveldje in deze straat, waar overdag al wat buurtgenoten bloemen hebben neergelegd. Het monument herinnert aan de Joden die hier in de Tweede Wereldoorlog zijn weggevoerd.

Normaal speelt ze op 4 en 5 mei met haar trompettencorps bij een herdenking elders. Vanwege de coronacrisis kan dat dit jaar niet en dus gaat ze vandaag bij haar eigen huis het taptoesignaal blazen. De Oranjevereniging van Etten-Leur riep enkele weken geleden mensen die koperen blaasinstrumenten spelen op om in het hele land voor hun voordeur, vanaf hun balkon of uit hun tuin de bekende tonen voor de twee minuten stilte te laten horen. En dat gaat Seel doen.

Mooi gebaar

Het idee om de straat dit jaar te betrekken bij de Dodenherdenking ontstond tijdens een gesprek met haar overbuurman Jaap Schoufour, afgelopen weekend. Schoufour (58) verspreidde nog snel een flyertje onder de circa tweehonderd huishoudens die hier wonen, met de oproep voor de deur maandagavond even voor achten voor de deur te gaan staan.

Zo vindt de herdenking hier niet uitsluitend binnen plaats, op de bank voor de televisie, maar voor het huis, op straat, op zeker anderhalve meter afstand van elkaar. Aan de oproep wordt ruim gehoor gegeven in de straat, waar ook velen de vlag halfstok hebben gehangen.

“Ter herinnering aan alle in ‘42 en ‘43 gedeporteerde Joodse families uit de buurt”, staat er op een bordje onder het monumentje, vertelt Schoufour. Hij verdiepte zich in de geschiedenis van deze omgeving, de wijk Watergraafsmeer, en ontdekte dat het om zeker honderd mensen gaat die zijn afgevoerd tijdens de Tweede Wereldoorlog. Veruit de meesten overleefden de oorlog niet. Dat is ook te zien aan de zogenoemde ‘Stolpersteine’ die hier voor enkele deuren in de straat zijn neergelegd. “Het leek mij een mooi gebaar om samen te herdenken in de Pythagorasstraat”, motiveert Schoufour zijn initiatief.

Een groepje bewoners verzamelt zich vlak voor achten bij het monumentje, anderen blijven voor de voordeur staan, als Seel het taptoesignaal ten gehore brengt. Dan is het stil. Na de paar minuten keren de bewoners weer terug naar de beslotenheid van de eigen kleine kring achter de voordeur, passend bij de huidige coronacrisis.

Lees ook:

Bloemen, gedichten en een taptoe thuis: de Trouw-lezer herdenkt thuis

4 en 5 mei beleven we dit jaar thuis. Zonder gezamenlijke herdenking bij het plaatselijke monument, zonder bomvolle Dam op televisie en zonder drukbezochte Bevrijdingsfestivals door het hele land. Hoe herdenkt u de doden, en hoe viert u de vrijheid dit jaar, vroegen we aan onze lezers. U stuurde gedichten, foto’s en video’s.

Een unieke Dodenherdenking: op de bank mét ‘tuinentaptoe’

Dodenherdenking vindt dit jaar door Covid-19 voornamelijk thuis op de bank plaats. Een nationale ‘tuinentaptoe’ en een toespraak van de koning moeten toch een gevoel van nationale verbinding teweeg brengen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden