Dit is wie ik ben, daar doe ik het mee

interview | tien geboden Roy Michael Reymound (Eindhoven, 1986), beter bekend als Fresku, is rapper en acteur. Vorig jaar verscheen zijn derde album 'Nooit meer terug'. Deze maand zijn de try-outs begonnen voor zijn theatertour 'Welkom bij de Fresku Show'.

I Gij zult de Here uw God aanbidden en hem liefhebben met geheel uw hart, geheel uw ziel en met al uw krachten

"God en Allah, dat is gewoon één en dezelfde guy. Ik ben katholiek opgevoed, maar ik had moeite met het idee dat Jezus voor onze zonden zou zijn gestorven. Dat hele concept van schuld en boete bevalt me niet. In de Koran staat: als je spijt hebt, vraag je om vergiffenis - en vergiffenis is er.

Voor ik doorbrak als rapper werkte ik in een riemenfabriek. Daar kwam ik Hassan tegen. Wat hij vertelde over de Koran kwam in grote lijnen overeen met de dingen die ik als katholiek jongetje in de Bijbel had gelezen, maar naast die spirituele kennis bood de islam mij ook de structuur die ik op dat moment nodig had.

Ik kan niet beweren dat ik heel vroom ben geworden. Ik kom zelden in de moskee en hoewel ik het wel zou willen, lukt het me nooit om vijf keer per dag te bidden. Het is een beetje halfbakken allemaal, dat is waar man, maar inmiddels weet ik ook dat er geen perfecte manier van geloven bestaat. Je kunt alleen je best doen. Ik probeer elke dag een goede moslim te zijn."

II Gij zult de naam van de Heer uw God niet zonder eerbied gebruiken

"Je moet ook boeddha niet beledigen, of een cartoon maken van de profeet met een varkenskop. Het gaat niet over religie - hoewel ik geloof dat islamofobie een rage is geworden - maar over de kaders van respect, over hoe we omgaan met elkaar. Er wordt helemaal niet nagedacht, niemand lijkt zich meer in feiten of achtergronden te willen verdiepen. Zodra je je uitspreekt tegen discriminatie of voor de multiculturele samenleving, krijg je op Twitter meteen de volle laag. Dan is het van: aap, slaaf en huilie, huilie. Alles moet maar kunnen en als je daar iets over zegt ben je ineens tegen de democratie en tegen de vrijheid van meningsuiting. Soms denk ik: het zijn hooguit vijf mensen die honderden accounts beheren. Zodra er één is geblockt, wordt er weer een ander aangemaakt. Het is die optie, of er zijn echt tienduizenden mensen geweest die de Sylvana Simons Uitzwaaidag hebben geliked op Facebook... als dat waar is, dan hoop ik dat het vooral dorpsgekken zijn geweest, want als het verstandige mensen zijn die een weloverwogen keuze hebben gemaakt om zoiets walgelijks leuk te vinden dan kan ik niet anders dan geloven dat in dit land de rassenhaat weer is opgelaaid."

III Gij zult de dag des Heren heiligen

"Aan zondagsrust doe ik niet, maar ik heb een paar ceremonies om een beetje tot mezelf te komen: bad laten vollopen, playlist opzetten en dan wachten tot of het water koud wordt of de playlist is afgelopen, of: onder de douche vandaan komen, Zen-muziek draaien en luisteren naar Lieke die, kei-lief, over mijn rug aait en zachtjes tegen me praat, dat ik op een stil strand zit ofzo, en dat er een heerlijk windje waait... Soms helpt het, maar soms ben ik zo gestresst dat ik zeg: 'Blijf maar van me af, dit wordt niks'."

IV Eer uw vader en uw moeder

"Eerst waren mijn ouders nog bij elkaar, maar daar weet ik weinig meer van. Ik heb een vage herinnering, dat ik ergens in een flat woonde en dat er een man aankwam op een fiets. En dat dat mijn vader was... o, en dat hij naar 'The Predator' keek, dat ik bij hem op de bank ging zitten om mee te kijken en dat hij bij de openingsscène, waarin je een spaceship ziet landen, zei: 'Monster uit de hemel.'

Hij ging weg toen ik vier was, geloof ik. Ik vroeg mijn moeder waar hij was. Ze zei: 'Op Curaçao'. 'Wat is dat?', vroeg ik. 'Een eiland'. Ik begreep er niets van. Ik zag zo'n stripboek-eiland voor me, een hobbel met een palmboom in het het midden. En ik dacht: wat doet papa daar nou?

Rond mijn zevende verscheen hij weer in Eindhoven. Mijn zusje en ik moesten mee naar Curaçao. Ons broertje bleef bij mijn moeder. Ze hadden tijdens een telefoongesprek - waar mijn moeders nieuwe vriend bij was - vreselijk ruzie gemaakt waarna zij had geroepen: 'Anders kom je ze maar halen!'

Het werd een verschrikkelijke scène; ik wilde bij mijn moeder blijven, ik klampte me aan haar been vast. Nee, voelde me niet verraden, ik voelde me schuldig. Er zijn maar twee mogelijkheden: je moeder is boos of je moeder is trots. Als ze trots is ben je lief, als ze boos is ben je stout. Ik wist zeker dat ik iets verkeerd had gedaan. Ik trok het boetekleed aan en op een of andere manier heb ik het nooit meer uitgetrokken, al weet ik inmiddels wel dat het een denkfout is; dat er een bepaalde groef in mijn hersenen is gesleten waar ik, als ik er eenmaal ben ingeschoten, niet zo makkelijk meer uitkom. Dan ga ik malen in mijn hoofd. En eten, heel veel eten.

Op Curaçao werd ik door mijn vader geslagen als ik iets deed wat hem niet beviel. Meestal met de hand, soms ook met een riem. Zo ging dat daar, in die cultuur. Mijn neven, mijn vrienden, iedereen onderging dezelfde behandeling.

Eigenlijk is de vaderrol niet zo groot; het zijn de moeders die de opvoeding op zich nemen. Mijn vader moest allebei tegelijk zijn. Bovendien was zijn vader al overleden toen hij acht was. Hij deed bij mij wat zijn moeder bij hem had gedaan. Zijn moeder deed wat haar moeder bij haar had gedaan, die op haar beurt, als slavin, weer slaag had gekregen van haar meesters... Het is een erfenis uit een donkere periode die kon voortduren doordat niemand ons, nadat we bevrijd waren van de slavernij, heeft uitgelegd hoe je een gezin moet stichten, hoe je moet opvoeden, hoe je met vrouwen om moet gaan... Daar komen dat soort fucked up dingen uit de Antilliaanse cultuur vandaan. Met die wetenschap keur ik slaan, ontrouw of wat dan ook niet goed, maar ik begrijp het wel. Ik werd niet boos op mijn vader, al had ik er op een dag wel genoeg van om steeds geslagen te worden. Op mijn veertiende belde ik mijn moeder en zei: 'Ik kom terug naar Nederland.'

De band met mijn ouders is goed. Ik ben dankbaar voor de mooie dingen die ze me hebben meegegeven. Het helpt me wel om over de moeilijke gebeurtenissen uit mijn jeugd te schrijven, maar ik ben tegelijkertijd niet iemand die steeds wil wroeten in het verleden, iemand die terug wil gaan om knopen te ontwarren. Dit is wie ik ben. En daar probeer ik zo goed mogelijk mee om te gaan."

V Gij zult niet doden

"Heb je je een beetje verdiept in de islam? Dan wéét je dat het een vredelievende godsdienst is. Een goede moslim heeft zijn naasten lief; hij ziet de mensheid als een broederschap. Er staan in de Koran ook regels over oorlogsvoering, maar zelfs dán gaat het nog over respect: er wordt niet gemarteld, als het gaat tussen jou en degene die je bedreigt moet je die ander zo snel mogelijk doden. Onthoofden, ja, dat klinkt nogal heftig, maar het was de tijd van de zwaarden hè, en één keer hakken is nog altijd beter dan honderd keer steken. Maar goed, dat deel van de islam is het minst interessant. De profeet ging oorlog ook altijd uit de weg. Oorlog voer je als het echt niet anders kan.

Het probleem met de jongens die namens Allah zelfmoordaanslagen plegen is dat ze misschien wel een keer in de Koran hebben gebladerd maar verder totaal geen begrip hebben van de islam. Ik ga het niet goed praten, maar ik begrijp wel dat hun acties voortkomen uit een groot gevoel van onrecht. Kijk, Wilders wil met zijn rechts-populistische praat opkomen voor de bange mensen die varkens slachten en ze bij moskeeën of asielzoekerscentra ophangen en zorgt er daardoor voor dat een grote groep mensen zich hier steeds minder thuis gaat voelen. Ze worden gecriminaliseerd en gediscrimineerd en voor het gedeelte dat daar niet goed mee kan omgaan bestaat er zo'n groep mongolen als de IS die zegt: 'Bij ons stel je nog wel iets voor, kom strijden, kom wraak nemen'. Zo houden die twee partijen elkaar gevangen in een cirkel van haat."

VI Gij zult geen onkuisheid doen

"Ik ben nogal preuts, nee, conservatief is misschien een beter woord. Ik heb geblowd tot de kleine kwam. Een blowende vader, dat zag ik niet voor me. Harddrugs heb ik sowieso nooit gedaan en ik drink ook al een tijdje niet meer. Ik lijk helemaal niet op het personage uit mijn sketches of clipjes. Die ene clip, met Theo Maassen, zal me waarschijnlijk voor altijd blijven achtervolgen. Zelfs als ik straks vijf keer per dag bid en een lange baard draag, zullen mensen nog zeggen: heb jij je toen niet anaal laten penetreren door Theo Maassen? Het was voor mijn meest nikszeggende track ooit: 'Hedde drugs op?' Het gaat over mensen die tijdens een concert helemaal los gaan, alsof ze drugs op hebben. En het is ook een goeie kreet: hedde drugs op? Bij dat nummer hoorde een videoclipje waarin ik een nachtmerrie heb en er allerlei bizarre dingen gebeuren. Daar zit geen boodschap achter, het zijn scènes die ik met mijn gekke vriendengroep heb bedacht. Als wij samen zijn, naaien we elkaar altijd op, dus... ja, voor je het weet zit Theo Maassen met een stok in je reet. Heel onkuis, maar het was gewoon een grapje."

VII Gij zult niet stelen

"Om de top te bereiken - en dat is niet alleen in de artiestenwereld zo - moet je aan een zeker ziektebeeld voldoen: je moet geen rekening houden met andere mensen en beslist niet empathisch zijn. Ik weet inmiddels hoe het er in dit circuit aan toe kan gaan. Als nu iemand tegen mij zegt: 'Ik ga je rijk maken, jongen' zal ik zo ver mogelijk bij die persoon uit de buurt blijven."

VIII Gij zult tegen uw naaste niet vals getuigen

"Ik probeer waarachtig te zijn, maar ik weet - als kunstenaar, als artiest - ook hoe de waarheid kan overkomen en moet dus goed bedenken welk jasje ik aantrek om ervoor te zorgen dat iets aankomt. Gino Pietermaai (Roy's alter ego, populair op YouTube, AV) kan veel verder gaan dan Fresku. Dat bleek vooral toen ik iets over racisme wilde zeggen in m'n track 'Zo doe je dat'. Het nummer gaat over het feit dat er zelden muziek van zwarte rappers wordt gedraaid in Hilversum. Ik had op dat moment zestig plays, dus ik dacht: niks te verliezen. Daar heb ik me in vergist. Ik heb geen zin om met stront te gaan gooien, maar ik zou je de namen kunnen noemen van alle mensen die me hebben laten vallen omdat ik zoiets aan de kaak wilde stellen. Ik heb voor het eerst in mijn carrière, nota bene met 'Nooit meer terug', m'n beste plaat ooit, nul prijzen gewonnen, fans waren teleurgesteld en een belangrijk optreden werd afgezegd.

Het is duidelijk dat ik moet gaan schaven aan de contacten met al die hoge piefen in de entertainment-business, tegelijkertijd wil ik ook kunnen blijven zeggen hoe ik over dingen denk. Ik ben niet half zo emotioneel als Sylvana Simons, maar toch: discriminatie en racisme zijn wel de onderwerpen waar ook ik mijn inspiratie uit haal. Het is een boodschap die beweegt; die iets teweegbrengt bij de mensen. In dit geval is dat dus kennelijk vooral haat. Dat moet ik accepteren... Ik zal je eerlijk zeggen dat ik behoorlijk wat tranen heb gelaten toen ik al die shit over me heen kreeg. Ik dacht juist dat ik de waarheid zo vrolijk en positief mogelijk had gebracht."

IX Gij zult geen onkuisheid begeren

"Lieke en ik, wij zijn voor elkaar bedoeld. Ik heb waarschijnlijk hetzelfde gezegd over Chantal, de moeder van mijn dochter Alisha - omdat het voor die periode ook zo voelde. Het ging mis doordat we niet op dezelfde manier over mijn carrière dachten. Ik was net doorgebroken toen ik haar leerde kennen. Ik wilde verder, Chantal had het prima gevonden als ik in de riemenfabriek was blijven werken. Lieke leerde mij kennen toen ik al een tijdje artiest was; ze wist precies waar ze voor ging. Lieke is mijn alles. Ze stuurt me. Ze kent me door en door. Zij is ook degene die mij aanspoort om vaker te bidden terwijl ze zelf helemaal niet gelovig is op die manier. Sterker nog: ik heb steeds gezegd dat een huwelijk met haar een probleem kon worden omdat ze geen moslima is. Ik heb spijt van die opmerkingen. Lieke hoort gewoon bij me, met of zonder geloof. In 2012 zijn we verloofd, in oktober hopen we een baby te krijgen: het is tijd om nu eindelijk eens te gaan trouwen. We hebben het gewoon te druk gehad, maar hee, ik ben wel een stapje dichterbij gekomen: ik heb vorige week een goede cateraar gevonden."

X Gij zult niet begeren wat uw naaste toebehoort

"Als ik jaloers ben, heeft dat vooral met erkenning te maken. Ik baal er bijvoorbeeld van dat we in een wereld wonen waar platte, nikszeggende dingen het verst komen terwijl tracks die wél ergens over gaan je in de problemen kunnen brengen. Aan de andere kant heb ik ook wel weer eens zin om de entertainer te laten spreken. Ik wil niet alleen maar de man met de boodschap zijn, ik wil gewoon een man zijn die af en toe een boodschap heeft. Begrijp je? Eigenlijk wil ik, zodra mensen denken te weten wie ik ben, zo snel mogelijk iemand anders zijn."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden