Dit is wat we nu weten over de gezondheidsrisico’s van fipronil-eieren

Beeld ANP

De Voedsel- en Warenautoriteit waarschuwt eieren met bepaalde codes niet te eten vanwege te hoge concentraties fipronil. Wat zijn de risico’s voor de volksgezondheid?

Wat gebeurt er als ik toch een fipronil-ei eet?

Niet veel, laat een woordvoerder van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid (RIVM) weten. “Mensen hoeven niet ongerust te zijn.” In één ei kan slechts een minuscule hoeveelheid fipronil zitten, een schadelijk insecticide dat gebruikt wordt om luizen te bestrijden en niet in eieren thuishoort. “In heel veel eieren zitten concentraties waar je niet acuut last van krijgt.”

Wie wel hoge dosis fipronil binnenkrijgt, kan misselijk worden, overgeven, buikpijn krijgen of duizelig worden. Ook is er kans op epileptische aanvallen. Bij een inname over langere tijd kan de fipronil zorgen voor schade aan de lever en schildklier, en ook effect hebben op het zenuwstelstel. De stof is, anders dan veel mensen denken, niet kankerverwekkend.

Hoeveel eieren moet je eten om deze klachten te krijgen?

Daar kan het RIVM weinig over zeggen. Waarschijnlijk veel, aldus de woordvoerder, omdat de klachten pas optreden bij een hoge dosering fipronil. “In de eieren die we nu bekeken hebben, gaat het om microgrammen per kilogram”, zegt Leendert van Ginkel, onderzoeker bij Rikilt, het instituut voor voedselveiligheid aan de Universiteit Wageningen. In het lab van Rikilt wordt de concentratie fipronil in de eieren gemeten.

Volgens de wereldgezondheidsorganisatie is fipronil ‘matig giftig’. “Dat betekent dat als je een beetje binnenkrijgt, je er echt niet aan doodgaat”, zegt de RIVM-woordvoerder. Wel is het volgens hem lastig dat de stof vage klachten veroorzaakt. "Iedereen die misselijk is of hoofdpijn heeft, moet niet gaan denken dat dat allemaal door de eieren komt.”

Hoe weet ik of de eieren in mijn koelkast giftig zijn?

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) roept op bepaalde eieren niet te eten. Op alle eieren zijn nummers te vinden (u moet wel even goed speuren, desnoods met vergrootglas). Eieren waarop het nummer X-NL-40155XX staat, moeten direct worden weggegooid omdat er een ‘acuut risico’ voor de volksgezondheid bestaat, aldus de voedselwaakhond.

Wat het ‘acute risico’ precies inhoudt, is onduidelijk, omdat zowel het RIVM als de NVWA niets zegt over hoe de hoeveelheid fipronil in eieren zich verhoudt tot gezondheidsklachten. De voedselwaakhond heeft een lijst met eiercodes op haar site gepubliceerd die geen risico vormen voor volwassenen, maar wel voor kinderen.

Omdat er nog meer eieren onderzocht worden, kan deze lijst groeien. De laatste update is te vinden op de site van de voedselwaakhond.

Hoe zit het met producten waarin eieren verwerkt zijn?

“We zijn dat nog aan het bekijken”, zegt een woordvoerder van de NVWA. “We concentreren ons nu op de tafeleieren. Het heeft wel onze aandacht.” Ze wil nog niets zeggen over of consumenten deze producten wel of niet moeten mijden. Het RIVM laat weten dat fipronil in ieder geval niet verdwijnt als een gifei in producten wordt verwerkt.

Moet ik in de supermarkt opletten welke eieren ik koop?

Inmiddels niet meer. Supermarkten hebben alle eieren waarin mogelijk fipronil zit uit de schappen gehaald. Consumenten kunnen overigens zonder zorgen een kippetje eten, want het vlees van legkippen komt nooit in de schappen terecht. Het is simpelweg te taai.

U kunt controleren of de eieren in uw koelkast mogelijk fipronil bevatten. Elk ei heeft een nummer. De Voedsel en Warenautoriteit heeft een lijst gepubliceerd met codes, die hier te vinden is. De lijst wordt zo nu en dan aangevuld. 

Lees ook ... 

... De fipronil-affaire is de zoveelste tegenslag voor de kippenbranche. De vogelgriep was nog maar net achter de rug. 

... Intussen breidt het schandaal zich uit tot over de grenzen. Het OM zoekt de bron van het gifei in Vlaanderen. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden