'Dit is vooral een forum van machtige mensen'

'Mag je een rivier wel verkopen?

,,Ik hoor hier helemaal niet'', zegt de Indiase schrijfster die in 1997 plotseling beroemd werd toen ze de Engelse Booker Prize won met haar roman 'De God van kleine dingen'. ,,Ik vertegenwoordig geen organisatie, geen land, ik ben hier alleen namens mezelf omdat ik aandacht wil vragen voor de allerarmste mensen die al vijftien jaar vechten tegen de enorme stuwdammen die hun leven onmogelijk zullen maken.''

Arundathi Roy vertelt dat ze afgelopen zomer de boeken van Joyce en Nabokov die ze had willen lezen aan de kant schoof om te gaan lezen over water, de Wereldbank en de eenzijdige statistieken die vertellen dat stuwdammen goed zijn voor de ontwikkeling van India. ,,Ik was gealarmeerd door de verhalen die ik had gehoord, maar ik was ook geschokt doordat ik er helemaal niets van wist.''

Ze schreef een bijtend essay over een enorm waterproject in het westen van India om de rivier de Narmada met zijn zijrivieren economisch uit te baten met 30 grote, 135 middelgrote en 3000 kleine dammen. ,,Voor honderdduizenden mensen die daar wonen, betekent dat het einde. Dit soort projecten komt alleen ten goede aan de rijken.''

Zelf behoort Arundhati Roy sinds het wereldwijde succes van 'De God van kleine dingen' ook tot de rijken. ,,Het is alsof alle gevoelens in mijn boek zijn omgezet in zilveren munten. Maar terwijl mijn bankrekening groter werd, zag ik andere rijke mensen zich omringen door lijfwachten met machinegeweren. Dat verontrustte me. En ik zag dat er steeds meer allerarmsten in de steden kwamen vanuit de dorpen die zijn weggevaagd door grote waterprojecten.''

De Wereldbank, die aanvankelijk de Narmadadammen steunde, heeft zich teruggetrokken. Maar de regering blijft geloven in de oude leuze dat dammen de tempels van het moderne India zijn. ,,De bijdrage van de dammen aan de graanoogst is ongeveer evenveel als wat de ratten in de opslagplaatsen opvreten'', hoont Arundhati Roy.

Ze heeft weinig vertrouwen in het Wereld Water Forum in Den Haag. ,,Ik hoor hier veel gepraat over samenwerking tussen overheden en particulier kapitaal, dat daar toekomst in zit. Maar de echte vraag wordt niet gesteld: mag je een rivier wel verkopen? De privatisering van water is iets angstaanjagends. Een paar maanden geleden ben ik gearresteerd bij een protestactie in de Narmadavallei. De politie duwde me in een particuliere auto. Nog even en ook de politie is geprivatiseerd.''

Toch heeft prins Willem-Alexander, de voorzitter van het waterforum, beloofd dat hij alle geluiden zal doorgeven aan de ministersconferentie van deze week. ,,Ik heb er weinig vertrouwen in. Dit is vooral een forum van machtige mensen die elkaar de bal toespelen, van het privékapitaal dat zich het water wil toeeigenen.''

Waarom is de schrijfster dan toch naar Den Haag gekomen? ,,Omdat ik hoorde dat de regering een heel ander verhaal over de Narmadavallei zal vertellen. Ze hebben statistieken over van alles, zelfs over het aantal cricketwedstrijden die we op vrijdagen hebben verloren. Zo kunnen ze alles bewijzen. Maar er zijn geen statistieken over het offer dat mensen moeten brengen die zijn ontheemd door die enorme projecten. De voorstanders zullen zeggen dat die mensen een schadevergoeding zullen krijgen. Maar wat moeten die mensen daarmee als hun leven al kapot is? Geld geven aan die mensen is als het geven van een zak kunstmest aan een politicus.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden