'Dit is niet zomaar een recalcitrant groepje'

De politie van Friesland onderzoekt de rol van 'verschillende groeperingen ter rechterzijde van onze samenleving' in de noordoosthoek. Een groepje van zo'n 25 jongeren met (extreem-) rechtse sympathieën verontrust de gemeente Dongeradeel. ,,Het is verbazingwekkend en zorgelijk'', zegt Peter Boomsma van de politie. Vandaag overleggen gemeente, politie en school wat te doen.

DOKKUM - Directe aanleiding voor het onderzoek vormen de relletjes die anderhalve week terug plaatsvonden bij het asielzoekerscentrum in Dokkum. Daarbij tekenden jongeren hakenkruizen en davidssterren op het fietspad en gooiden stenen door de ruiten. De politie pakte vijf jongeren uit verschillende dorpen op, in leeftijd uiteenlopend van 13 tot 16 jaar. Twee van hen werden pas maandag vrijgelaten. Om herhaling te voorkomen zette de politie afgelopen weekend zes man surveillance in, in plaats van vier. Het bleef doodkalm. De jeugdcoördinator praat méér met jongeren, er is verscherpt toezicht op de scholen van het Dockingacollege en vier rechercheurs onderzoeken de organisatiegraad van de jongeren.

De politie stond op het punt dat onderzoek in te stellen toen de onrust in Dokkum uitbrak. ,,Dat was echt een kwestie van dagen'', zegt woordvoerder Boomsma, ,,via ouders, de scholen en surveillanten horen we van scheldpartijen en bedreigingen.'' Als alle andere betrokkenen formuleert Boomsma voorzichtig en wijst op een dilemma: dit soort groepen leeft van aandacht. Maar op de vraag of het om puberruzies of politiek getinte onenigheden gaat, zegt hij: ,,Ik neig eerder naar dat laatste.'' Bovendien geven sommige ouders aan het gedrag van hun kinderen te steunen.

De politie verhoort vijfentwintig leden van 'de harde kern', die in overleg met de scholen zijn aangewezen. Ze zetten zich af tegen het asielzoekerscentrum, dragen witte veters in hun zwarte schoenen (wat blanke superioriteit zou symboliseren), beschimpen asielzoekers en gooien met stenen. Ook in de dorpen voelen sommige bewoners zich geïntimideerd. ,,Ja, dat is eerder gebeurd'', zegt een andere politiewoordvoerder. ,,Of dat steeds dezelfde groep was en of er een landelijke organisatie achterzit, onderzoeken we. We kennen geruchten dat brand- en verfbommen klaar lagen. Maar of die juist zijn, wordt ook onderzocht.''

Ook directeur T. Wierdsma van het Dockingacollege zegt: ,,Dit is niet zomaar een recalcitrant groepje. Enkelen hebben de wens politieke uitingen te doen in de 'rechtse sfeer'. Ze zetten zich af tegen andere groepen in de samenleving of spreken hun voorkeur uit voor blank Nederland. Door kleding, kreten die ze slaken. Dus dat heeft een politieke lading, maar het is ook puberaal, in die zin dat het ondoordacht is en ongenuanceerd.'' Daarom gaat het hem te ver de 25 leerlingen (op een totaal van 2450, verspreid over meerdere gebouwen) als neonazistisch te duiden. ,,Ze doen kreten die je inderdaad in die hoek tegenkomt. En die horen hier niet thuis. We willen de leerlingen bewust maken van wat ze zeggen, en wat er achter zit.'' Om ontsporing en meeloperij te voorkomen gaat het anti-discriminatiebureau Friesland voorlichting geven op de school. Dat bureau signaleert de afgelopen anderhalf jaar een verdubbeling van het aantal meldingen van discriminatie door jongeren.

Wethouder J. Appelhof schrok van de hakenkruizen en het racisme, maar benadrukt dat in acht jaar geen incidenten rond het asielzoekerscentrum geweest zijn. ,,We wisten natuurlijk landelijk van dit fenomeen. Maar jongeren die in Lonsdale-kleding lopen en racistische aantijgingen doen, passen niet in ons straatbeeld. We zitten er bovenop, maar je moet het niet uit zijn verband trekken.'' Enkele jongeren hebben inmiddels zelf een gesprek aangevraagd met de wethouder om hun verhaal te doen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden