Dit is níet Wim Sonneveld. Of toch wel?

HANS NAUTA

Geen gekke veronderstelling toch, dat de nieuwe dramaserie 'Moeder, ik wil bij de revue' eigenlijk over Wim Sonneveld gaat? Elk van de acht afleveringen bevat drie liedjes van de cabaretier die van zingen hield, en ook de titel komt van de in 1974 overleden theaterpersoonlijkheid. Hoofdpersoon Bob Somers wil bij de revue, 'ook al ga je op z'n kop staan met z'n allen'.

Maar nee, zegt regisseur Rita Horst: "Het gaat helemaal niet over Sonneveld." Welnee, zegt ook actrice Gerrie van der Klei, die in de Omroep MAX-serie een verlopen revuester met vijf hondjes speelt: "Het heeft níets te maken met Sonneveld. Net zoals de musical 'Mamma Mia!', waarin Abba-liedjes worden gebruikt, niet over Abba gaat."

Bob Somers (Egbert-Jan Weeber) groeit in de jaren vijftig op als zoon van een dorpse kolenboer (Huub Stapel). Als hij in de stad bij een revuevoorstelling belandt, komt het besef hard bij hem binnen: dit is wat hij wil. Tot onbegrip van zijn vader.

Hoe stellig het verband ook wordt ontkend, glurend door je wimpers zie je toch overeenkomsten tussen Wim en Bob, twee jongens die zich ontworstelen aan hun milieu om hun theaterdroom waar te maken.

Net als Bob groeide Sonneveld op zonder moeder, ze stierf toen hij vijf was. Zijn vader bleef achter met zes kinderen, waaronder een jonge tweeling en oudere zussen die de zorg overnamen. Ook weduwnaar Somers heeft zes kinderen, waaronder een tweeling die Bob toezingt voor het slapen. Met een ontroerend lied bedankt hij in de eerste aflevering zijn oudste zus voor haar moederlijke zorg.

Bob helpt zijn vader bij het afleveren van de kolenzakken, traag gaat de kar tussen koren door. De 15-jarige Sonneveld bezorgde de kruidenierswaren uit zijn vaders winkel. Op een doortrapfiets met een grote mand vol koffie en thee bezocht hij de boeren buiten Utrecht.

Betoverd raakt Bob als hij met zijn neef meegaat naar een theatershow, je ziet in zijn ogen hoezeer hij geraakt wordt. Sonneveld stond te dromen bij de artiestenuitgang van de oude, houten schouwburg op het Vredenburg. 'Als de toneelspelers naar buiten kwamen liep ik zwijgend achter hen aan naar het station. De show, de schmink, de schijnwerpers, alles wat met het artiestenleven te maken had fascineerde me als kind.'

Bobs nieuwe toekomstperspectief leidt tot geruzie thuis, zoals de jonge Sonneveld ook voor zijn gelijk moest knokken met zijn vader. 'Artiest? Jawel, maar dan over mijn lijk', reageerde die in de conference 'Mijn vader heeft het nooit begrepen'. Ook Bobs vader begrijpt zijn zoon niet: "Sinds je de revue hebt gezien, kraam je alleen maar onzin uit."

En dat Bob van het platteland komt? "Ik ben eigenlijk een boerenzoon, mijn hele familie bestaat uit boeren", zei Sonneveld. Ook zijn vader was eerst boer geweest.

Bij Bob is het contrast tussen het alledaagse en de glimmende showwereld zo groot mogelijk gemaakt, wat het drama alleen maar versterkt.

"Natuurlijk zijn er parallellen", zegt hoofdrolspeler Egbert-Jan Weeber. "Sonneveld had veel liedjes over het verlangen naar een ander leven, naar schijn en klatergoud. Mooi hoe die zijn verweven met het verhaal."

Weeber is blij dat hij Sonneveld niet hoeft na te doen, dat was onmogelijk geweest. Het is voor het eerst dat hij in een productie zingt, en dat is spannend genoeg. "Ik doe wel Nikkelen Nelis met een trom op mijn rug en Frater Venantius lijkt ook op de act van Wim. Maar dan wel in de stijl van Bob Somers."

Die zoon van de kolenboer is een heel andere man dan Sonneveld, zegt Gerrie Van der Klei (67). Zij kan het weten, ze heeft hem nog ontmoet en herinnert zich 'oh die blauwe ogen'. "Hij zei tegen Willem Nijholt die ons voorstelde: haal jij eens even voor die lange - zo noemde hij mij - die boa bij mij thuis. Ik kreeg een prachtige witte boa. Later is die gejat."

Elf jaar geleden speelde Van der Klei in de musical 'Haal het doek maar op' van Jos Brink over het leven van Sonneveld. "Toen hadden we enorm veel stront aan de knikker met de erven Sonneveld", zegt Van der Klei. Brink had teksten aangepast zonder goedkeuring van de rechthebbenden, waaronder de zoon van Annie M.G. Schmidt, de weduwe van Harry Bannink en Friso Wiegersma, Sonnevelds partner. Die dreigde het gebruik van de naam Sonneveld te verbieden. Het liep met een sisser af.

In de eerste aflevering van deze tv-serie krijgt 'Dat wij verschillen van elkaar' een afwijkende tekst, omdat Bob het niet voor een jonge geliefde zingt maar voor zijn huwende zus. Mag dat wel? "Kennelijk is er toestemming gevraagd aan de erven Sonneveld", zegt Van der Klei.

Horst ontkent dat. "Friso Wiegersma leeft niet meer, anders was wel contact met hem opgenomen. Maar afgezien van dat bruiloftslied zijn geen liedteksten bewerkt. Bovendien gebruiken we alleen zijn muziek. De serie is op geen enkele manier geïnspireerd op het leven van Sonneveld." Sonneveld zit verspreid over meerdere karakters, zegt ze, maar iedere overeenkomst met bestaande personen berust louter op toeval.

"In plaats daarvan hebben we de klassieker 'Het Dorp' gekozen als grote dramatische lijn van de serie, en als ode aan Sonneveld. Vanuit dit lied zijn alle keuzes gemaakt." De rol van Annet Malherbe, een winkeliersvrouw die bij de tijd wil blijven, is bijvoorbeeld gebaseerd op de tekstregel over 'betonnen dozen met flink veel glas, dan kun je zien hoe of het bankstel staat bij Mien'. Uiteindelijk zal Bob dat lied zingen en terugkijken op waar hij vandaan komt.

Voor Weeber gaat de serie over een jongen die zijn droom waarmaakt, zoals hijzelf ook heeft gedaan. "Veel mensen volgen een opleiding en staan dan in de file naar hun werk, met het weekend of Carnaval als uitlaatklep. Maar volgens mij is het leven om te leven en niet om te lijden."

'Moeder, ik wil bij de revue', vanaf maandag acht weken lang bij Omroep MAX om 22.10 uur op Nederland 1.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden