Dit is geen gewoon huis, hier wordt een bordeel gerund

Reportage | Meldpunt Zoeklicht op huisbezoek na melding over schimmige woonpraktijken

Of Zoeklicht-handhavers Stella en Jolanda even de kamers mogen zien? Een Roemeense man in streepjesonderbroek toont opgelaten de slaapkamers van zijn bovenwoning in Amsterdam-West. Het is er leeg en warm; twee straalkacheltjes verwarmen de roodverlichte slaapkamers. Beddegoed ontbreekt en op de nachtkastjes staan plastic potten met tissues. Dit is geen gewoon huis: hier wordt een bordeel gerund volgens meldingen bij Zoeklicht - het Amsterdamse meldpunt voor woonfraude.

Die meldingen zijn niet uitzonderlijk. Voor het vierde jaar op rij meldden Amsterdammers vaker woonfraude. Zoeklicht (een samenwerking tussen de gemeente, Makelaarsvereniging Amsterdam, Vastgoed Belang en de Amsterdamse woningcorporaties) telde in 2011 ruim duizend aangiftes. In 2013 is dat aantal gestegen tot 1560 en in 2014 staat de teller op 1651.

Dagelijks komen talrijke meldingen binnen over schimmige woonpraktijken waaronder thuisprostitutie (259 meldingen), onderhuur (688 meldingen), wietkwekerijen en illegale hotels (375 meldingen).

De woonfraude wordt digitaal gemeld. "Het duurt drie weken voordat het eerste controlebezoek plaatsvindt", zegt Zoeklicht-teamleider Henk van Anrooij tijdens de briefing, eerder die avond in het centrum van Amsterdam. De meeste bezoeken worden 's avonds gepland, dan is de respons het grootst. Vanavond worden er twaalf adressen 'gelopen'.

Daarvoor heeft Handhaver Stella (klein van stuk, donker haar, bril) een handige route uitgestippeld. Die voert strak gepland door Amsterdam-West en begint bij een thuisbordeel; de woningeigenaar woont er zelf bij in. Langs drie Brazilianen in onderhuur; een voormalige hennepplantage; een huurder die zelf op Dubai zit, maar zijn huis voor veel geld doorverhuurt; en een illegaal hotel met een grote in- en uitloop van buitenlandse figuren.

Dat laatste, het illegale hotel - 'woonhuizen omgebouwd tot hotelkamers, de handdoekjes liggen keurig klaar'- is vaak 'extreem gevaarlijk', volgens de handhavers. Doordat er geen 'binding' is tussen de logies en het hotel, zegt Jolanda, wordt er makkelijk iemand over het hoofd gezien bij een brand.

De wooncontroles worden goed voorbereid. Eerst wordt de 'situatie' bekeken: wat is de melding? Hennepteelt of prostitutie, onderhuur of illegaal hotel - zo weten de handhavers waar op gelet moet worden. Dan wordt het huis op afstand geobserveerd. Handhaver Jolanda (tamelijk lang, Amsterdamse tongval): "Flikkerende tv-beelden, brandende lichten, muziek of stemgeluid? Dan bellen we aan en vragen we of we binnen mogen komen." Stella: "Ze laten ons (bijna) altijd binnen." Gedecideerd vraagt Stella het paspoort van de Roemeense man en vriendin - een kittig type in joggingpak.

Dan vragen ze naar de woonsituatie - de toon is luchtig, maar onderzoekend - van de twee. Vragen als: waar is het huurcontract en hoe lang woont u hier al? En: wat zijn uw plannen? Maar ook, waar is de hoofdhuurder en heeft u contactgegevens van hem? Vragen waarop geen antwoorden komen.

Eenmaal buiten wordt de boel kort samengevat. Jolanda heeft een duidelijk beeld gekregen, vindt ze. "De gebruikte tissues, de rode lamp, de straalkacheltjes. En waarom zou je in godsnaam zonder beddegoed slapen?" Stella knikt. Peeskamers, zeggen, die klaar voor gebruik waren. Stella: "Die vrouw, de vriendin van de man, was waarschijnlijk ook de prostituee."

Of het genoeg bewijs is om het huurcontract te beëindigen? Nee, zeggen de handhavers. Wel zullen 'de bevindingen' worden doorgespeeld aan de politie - de standaardprocedure bij prostitutie en hennepteelt. Toch is er ook een succesje: de dames ontdekten onduidelijkheid over de hoofdhuurder. Die blijkt zich regelmatig in en uit te schrijven en is eigenlijk nooit thuis aanwezig. Dat is, zegt Jolanda, wellicht extra bewijslast om het tweetal uit de woning te krijgen.

Die (eventuele) huisuitzetting verloopt (dan) vaak via de woningcorporatie. Bij aantoonbare woonfraude kan de huurder rekenen op ontbinding van het huurcontract, in 2014 kwamen zo 1280 woningen vrij voor de woningmarkt. Of een boete. Daarvan werden er in 2014 103 opgelegd, goed voor in totaal ruim 1,1 miljoen euro.

Volgens de Zoeklichtmedewerkers zijn de Roemenen 'gealarmeerd'. Jolanda: "Die zullen op korte termijn wel weggaan." Dan stapt het tweetal in de auto. Op naar het volgende adres.

Uit veiligheidsoverwegingen zijn van beide handhavers alleen de voornamen vermeld.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden