'Dit is een belediging voor docenten'

Trouw doet de komende weken verslag van de eindexamens vanuit het Groene Hart Lyceum in Alphen aan den Rijn en Hazerswoude. Van de ruim drieduizend leerlingen op deze scholengemeenschap zweten er bijna 750 op het eindexamen. De leerlingen van het Groene Hart openden - net als de 217.000 kandidaten in de rest van het land - gisteren hun eindexamens met het eerste onderdeel van het vak Nederlands. Voor het voorbereidend beroepsonderwijs (VBO) en mavo stond bovendien biologie op het programma. Een enkele havist boog zich over muziek, VWO-kandidaten voor Economie I moesten voor dit gevreesde vak aan de bak. Het Groene Hart bestaat sinds drie jaar en is het resultaat van een fusie van drie mavo-scholen, een school voor VBO en een Gymnasium voor havo en VWO. De christelijke school is de grootste in de regio - de katholieke en openbare tegenvoeter hebben samen net zoveel leerlingen. Op het Groene Hart werken ruim 250 leraren. De school werft leerlingen met de leuze 'de juiste start van jouw toekomst'. Komende weken zal blijken of die belofte wordt ingelost.

EDWIN KREULEN; HENRIETTE LAKMAKER

Mariëlle van der Meijden (15) was al voor dag en dauw wakker. “Mijn moeder is al dagen bezig met dit examen. Die is zenuwachtiger dan ik. Ook Mariëlle vond het makkelijk. “Ik was nauwelijks nerveus. Voor dit examen hoef je weinig voor te bereiden.”

Karin en Mariëlle begonnen gisteren hun examen in het voorbereidend beroepsonderwijs (VBO). Om het C-niveau te bereiken moeten de VBO'ers en Mavo'ers voor het vak Nederlands hun kunsten vertonen in het 'functioneel schrijven' of een opstel maken.

De Alphense school koos voor de eerste mogelijkheid. De kandidaten kregen de rol van een sociaal bewogen persoon die zich als vrijwilliger aanmelt voor een Kindervakantieweek. Ze moesten daarvoor een inschrijfformulier invullen, twee brieven schrijven - een aan de burgemeester met een subsidieverzoek en een epistel aan tante met een beschrijving van de vakantieweek. In twee uur moesten de kandidaten ook een programma-overzicht van de week produceren en een envelop invullen voor de brief aan tante.

“Die envelop, te gek voor woorden. Tjonge jonge, wat makkelijk.” Docente Nederlands Kitty de Vries kan er nog steeds niet over uit. “Toen ik het C-examen zag, vroeg ik me af: ben ik hier nou een heel jaar voor bezig geweest? Je zou het bijna een belediging voor docenten noemen.” De Vries voorspelt dat het tweede onderdeel Nederlands, leesvaardigheid volgende week dinsdag, lastig gaat worden. “Dit is zo makkelijk, dat moeten ze wel compenseren.”

Mariëlle had alleen moeite met de brief aan de burgemeester. “Die moest heel netjes, want als je om subsidie vraagt moet je niets verkeerd opschrijven.” Lerares De Vries: “Dat zie je altijd, als het zakelijk wordt vinden ze het lastig.”

Ook het hogere D-niveau, waarop brieven, een affiche en een inschrijfformulier geleverd moesten worden, was volgens de docente makkelijk. Kandidaat René van Essen is dat niet met haar eens. “Ik vond het echt moeilijk. Je moest veel schrijven en het was niet eenvoudig. Ik heb het examen van vorig jaar bekeken, dat was makkelijker.”

Leerlingen VBO en mavo die konden kiezen voor het opstel, kregen onder andere onderwerpen als de geweldchip voor televisie, roddelen en de horoscoop voor de kiezen.

In de hoofdvestiging van het Groene Hart Lyceum spreekt Maartje Dijkhuijsen (18) zich verontwaardigd uit over de valsigheid van de examenmakers, om haar in plaats van ééé lange tekst, twee lange lappen voor te schotelen. Over het onderwerp van de eerste tekst Nederlands havo is zij meer te spreken: soapseries. Een artikel van de journaliste Emma Brunt, bewerkt voor de gelegenheid, gaat over de valse schaamte bij veel hooggeschoolde kijkers. Brunt tracht te verklaren waarom het genre zo populair is. Gefundenes Fressen voor Maartje, die alle soaps volgt behalve Goudkust, want dat programma vindt ze 'te zielig'. Tot haar tevredenheid is het 'The Bold and the Beautiful' waar Brunt de meeste voorbeelden uit put. Het is geen gemakkelijke tekst: “Daarom kijk ik, elke ochtend en soms ook nog 's avonds laat, omdat ik verslaafd ben aan de illusie dat spijt nergens voor nodig is.” Dat is een doordenker. Walter Oussorem, leraar Nederlands havo/VWO vindt het een leuke vondst, vooral voor leerlingen als Maartje. “Anderen distantiëren zich er van, en die moeten dan toch zo'n tekst maken. Hoewel, als je doorvraagt blijkt dat ze er toch veel van weten.” Het onderwerp sluit in ieder geval beter aan bij hun belevingswereld dan de ernstige, politiek-sociale thema's van een tijdje geleden, meent Oussorem.

Ook de andere tekst is van huiselijke aard: Christien Brinkgreve over het traditionele en het moderne huisgezin. Dat vond Maartje beduidend minder interessant.

Minister Pronk van ontwikkelingssamenwerking heeft groot gelijk wanneer hij stelt dat het migratiebeleid niet alleen maar strikter moet worden, maar dat we ook moeten kijken naar de culturele bijdrage van nieuwkomers in Nederland. Dat vindt een groepje VWO'ers dat de drie uur examentijd Nederlands lang niet volledig nodig had.

“Maar hij had het wel iets uitgebreider mogen opschrijven. Een paar voorbeelden gebruiken bijvoorbeeld, die hadden wij er dan zo weer uit kunnen schrappen”, zegt Ineke Oosterbeek (18) over de opdracht om de tekst samen te vatten. Natascha Costeris (17) heeft flink gehakt in het taalgebruik van de minister. “Termen als sociaal-economisch, die hoef je niet altijd te herhalen.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden