Dit is Duitsland niet, scanderen de Fransen

reportage Tienduizenden op de been tegen soepeler ontslagrecht

Meer werken, minder verdienen en je makkelijker laten ontslaan. Daar komt het nieuwste plan van de Franse regering op neer volgens vakbonden en studentenorganisaties. Gisteren bracht een eerste actiedag tegen de zogenoemde 'El Khomri-wet' vele duizenden mensen op de been in het hele land.

Oude tijden herleven aan de universiteit van Nanterre, even ten westen van Parijs. Er wordt flink gerookt in het amfitheater waar een Algemene Vergadering plaatsvindt. Uit de luidsprekers klinken begrippen uit een grijs verleden: klassenstrijd, bezitsverhoudingen, arbeiders, bazen, algehele mobilisatie.

Op het podium beleeft Léon Caquant (25) zijn 'Dany Le Rouge'-moment. Het was hier dat de latere Europarlementariër Daniel Cohn-Bendit in 1968 de beroemde mei-revolte ontketende. "Wie gelooft dit nou mensen!", roept Caquant door de microfoon. "Hoe kun je banen creëren door het makkelijker te maken om werknemers te ontslaan?" Hij krijgt een overdonderend applaus.

Er zitten een paar honderd studenten in de zaal. Geen gekke opkomst, maar in de kantine is het drukker. Dat zal veranderen, verzekert Caquant na zijn optreden. "Wij gaan iedereen uitleggen wat de regering van plan is met onze toekomst. Nu maak je als afgestudeerde alleen kans op een tijdelijk contract, als je tenminste een baan vindt. Dat betekent: een lager salaris, geen scholing, geen hypotheek. Zo wordt het alleen maar erger."

De Franse werkloosheid heeft een naoorlogs record bereikt van ruim 10 procent, voor jongeren is het cijfer 25 procent. Minister van arbeid Myriam El Khomri en premier Manuel Valls gooien het daarom over een radicaal andere boeg. Ze willen breken met de Franse traditie om ontslaan zo moeilijk en duur mogelijk te maken, in de hoop dat het zo min mogelijk gebeurt. El Khomri en Valls pleiten onder andere voor vaste ontslagvergoedingen. Nu hebben ondernemers geen idee wat ze kwijt zijn als ze een overeenkomst bij de rechter willen ontbinden.

El Khomri en Valls krijgen steun van prominente economen, onder wie Nobelprijswinnaar van 2014 Jean Tirole. Het maakt geen indruk op Caquant, die lid is van de Union des Étudiants Communistes. "Tirole en consorten zijn neo-liberalen die ons het Duitse model willen opdringen. In Duitsland is de werkloosheid laag, maar dat land heeft twaalf miljoen werkende armen. Dat willen wij niet, Frankrijk moet geen Duitsland worden."

Nu het Franse sociale model kraakt in zijn voegen, lijkt niets doen geen optie. Terwijl Frankrijk achterop raakt in het peloton van de eurozone, boeken Spanje en Italië resultaten met maatregelen die op de El Khomri-wet lijken. Caquant heeft er hoe dan ook geen vertrouwen in. "Werkgevers hier hebben al veel lastenverlichting gekregen, ze beloofden er banen voor terug. Ze doen hier niet wat ze zeggen."

De zaal stroomt leeg, iedereen neemt de trein naar Parijs voor een grote manifestatie met de vakbonden op de Place de la République. Daar oogt het druk: volgens de politie zijn er 30.000 demonstranten, volgens de bonden 100.000. In het hele land waren er volgens de politie 224.000 demonstranten op de been, 500.000 volgens de bonden.

De carrière van een van hen, werkzoekende Camilia Bop (32), bewijst hoezeer werkgevers hun toevlucht nemen tot tijdelijke contracten. Ze verzamelde er 'meer dan tachtig' na haar haar studie internationale betrekkingen.

Bop ziet geen heil in flexibilisering, zij gelooft eerder dat de de Franse arbeidsmarkt wordt geplaagd door een heel andere kwaal. "Werkgevers zijn hier extreem formeel en nemen je niet aan als je ook maar het kleinste diploma mist of geen vijftien referenties kunt laten zien." In een callcenter van elektriciteitsbedrijf EDF kreeg Bop te horen dat ze geen mini-short met panty mocht dragen. "Ik had niet eens contact met klanten. Dit land moet relaxter worden."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden