Dit Hollandse huis beschermt Filippijnen tegen een nieuwe tyfoon (en drijft nog ook)

Het drijvend huis in de baai van Manilla. Beeld *

De Filippijnen lopen steeds meer risico op overstroming en stormschade. Een Delfts team ontwierp daarom een drijvende woning die tegen een (wind)stootje kan.

Ja, wat moet je er van zeggen? Hij is vierkant, met een puntdak, en hij drijft. Toch zit de kracht van deze nieuwe woning juist in die eenvoud, zegt Pieter Ham, ingenieur civiele techniek aan de TU Delft. Het oorspronkelijke ontwerp van de ‘Bahay Kubo’ is zelfs van vóór 1521, toen de Spanjaarden Manilla innamen.

“De historische Bahay Kubo is onovertroffen”, zegt Ham. “De woning is vierkant en heeft daarmee een stevige constructie waarop de wind weinig vat heeft. Hetzelfde geldt voor het puntdak, dat met 30 tot 45 graden precies de goede helling heeft. Een plat dak zou juist een zuigende werking hebben.” Met die eigenschappen kan dit hoekige erfgoed een oplossing zijn voor een eigentijds probleem.

Ham is afgelopen jaren met collega’s van de stichting Finch Floating Homes neergestreken in Macabebe, een gemeente in de Baai van Manilla. Voor hetzelfde geld had zijn team in de buitenwijken van Jakarta kunnen werken of in het Vietnamese Ho Chi Minhstad. Die gebieden kampen allemaal met hetzelfde probleem. “Nog geen dertig jaar geleden konden de bewoners van de Baai van Macabebe door de rijstvelden naar het volgende dorp lopen. Maar door de overbevolking is er zoveel water aan de bodem onttrokken, dat deze 5 tot 10 centimeter per jaar zakt, terwijl de zeespiegel stijgt. Alles staat inmiddels onder water.” Tel daarbij de overlast van de tyfoons, en je hebt een onbewoonbaar gebied.

Potentie

Om te voorkomen dat hele bevolkingsgroepen zich noodgedwongen moeten verplaatsen, heeft Ham het concept ontwikkeld van de drijvende tyfoonbestendige woning. Het grote voordeel van zijn ontwerp is dat de bevolking op haar plek kan blijven wonen. “Die heeft niet voor niets die plek uitgekozen: dicht bij een stad en met voldoende water. Als de drijvende woning na onze test een succes blijkt, dan vormen die ondergelopen rijstvelden geen verloren gebied, maar juist grote bouwlocaties met een enorme potentie.”

Voordat Hams team aan de slag ging, deed het onderzoek naar de wensen van de bevolking. “De bewoners gaven te kennen vooral ‘goede’ huizen te willen, droog natuurlijk, en degelijk met een goede indeling. Tierelantijnen: daar zijn ze in Macabebe niet van.”

Aan de ontwerptafel koos hij dus voor het vierkant. De buitenwanden verstevigde hij met binnenwanden die er haaks op staan en daarmee een krachtige steun tegen de wind vormen. “Een overhellend dak zorgt voor schaduw waardoor het huis minder snel opwarmt, en een ventilatiesysteem met windgaten op de goede plekken voor verkoeling. Is er een tyfoon in aantocht, dat kan het overhellende dak langs de wand worden geklapt, en alle ventilatiegaten kunnen dan dicht.”

Vuurdoop

Maar dat tyfoonbestendige huis moet ook droog drijven. Het team stelde daarom een drijvend fundament samen van hout en plastic vaten. Omdat deze basis een stuk groter is dan het huis, krijgen de bewoners er een drijvend erf bij en zijn hun woningen bij golfslag stabieler. Nog een handigheidje: de woning is opgebouwd uit prefab-onderdelen. Die kunnen door lokaal personeel worden vervaardigd en op een kleine vrachtauto naar de bouwplaats worden vervoerd, om daar in elkaar gezet te worden. “Op die manier zijn de huizen bij schade ook eenvoudig te herstellen. Nieuwe onderdelen met een standaardmaat kunnen zo worden aangevoerd.”

De woning kost nog geen 8000 euro. De eerste proef is inmiddels gedaan. Tijdens de oplevering gingen dertig bewoners aan één kant van de drijvende basis staan, en dat kon die goed hebben. “Ik ben er van overtuigd dat de woning een tyfoon kan doorstaan. Het zal gaan hobbelen, en je moet er geen volgeschonken borrel bij drinken, maar ik hoop zo’n vuurdoop ooit zelf mee te maken.”

Lees ook: 

Met zomaar nieuwe huizen komt Sint-Maarten er niet

Pieter Ham liet eerder zijn licht schijnen over de wederopbouw  van het door Irma getroffen Sint-Maarten, met orkaanbestendige woningen van lokaal bamboe.  

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden