'Dit biedt hbo'ers meer kansen'

Als Tweede Kamer 'ja' zegt, krijgen hbo'ers en wo'ers dezelfde graad bij afstuderen

Niet de graad, maar de instelling waar iemand een opleiding gevolgd heeft wordt straks ook in Nederland bepalend voor werkgevers, zegt Sijbolt Noorda, oud-voorzitter van universiteitenvereniging VSNU en oud-bestuurder van zowel de Universiteit als de Hogeschool van Amsterdam. Na jaren van debat ligt er nu een wetsvoorstel in de Tweede Kamer waarmee geregeld wordt dat hbo'ers na hun afstuderen dezelfde titels krijgen als alumni van universiteiten. "Je kunt niet tegen de internationale gewoonte blijven ingaan."

De toevoegingen 'of Arts' en 'of Science' waren tot nu toe voorbehouden aan universitaire opleidingen. Is het de hoogste tijd dat dit verschil wordt opgeheven of gaat hiermee cultuurgoed verloren?
"Het gelijktrekken van de graden is een rechtstreeks gevolg van internationalisering. In 1999 hebben Europese onderwijsministers in Bologna afgesproken dat het hoger onderwijs meer vergelijkbaar moest worden, zodat het voor studenten aantrekkelijker werd om een studie of een deel daarvan elders te volgen. Toen is ook het systeem van bachelor- en masteropleidingen ingevoerd. Maar vanwege de tweedeling in het Nederlandse hoger onderwijs, tussen beroepsopleidingen en academische studies, werd hier besloten dat alleen de laatsten recht gaven op een arts- of science-graad."

Waarom kregen hbo'ers niet meteen dezelfde titels?
"In Nederland hebben we een heel specifiek idee van wat een universiteit is. Wij bedoelen daarmee wat internatonaal een 'research university' wordt genoemd. Dat is in de Verenigde Staten en India bijvoorbeeld beslist niet het geval. Het niveau van onze hogescholen komt overeen met dat van veel buitenlandse universiteiten, waarom zou je die studenten dan niet een gangbare graad geven? Hogescholen klagen al jaren dat Nederlandse hbo'ers problemen ondervinden bij buitenlandse werkgevers. Die herkennen of erkennen de hbo-titels niet altijd. Ook buitenlandse studenten die hier hun graad behaalden, hebben daar last van. Door studenten dezelfde titels te geven gaat ons stelsel meer op het Angelsaksische systeem lijken: in de Verenigde Staten kijken werkgevers of je je graad behaalde aan het prestigieuze Harvard of aan de universiteit van Alabama."

Verdwijnt hiermee het onderscheid tussen hogescholen en universiteiten?
"Nee. De titels veranderen, niet de opleidingen. Het verschil tussen de beroepsopleidingen aan de hogescholen en academische studies aan de universiteiten blijft gewoon bestaan. Dat is voor werkgevers echt wel duidelijk."

U bent een universiteitenman, toch bent u voor deze maatregel. Kunt u verklaren waarom de Tweede Kamer meer moeite lijkt te hebben met deze ontwikkeling?
"We moeten in Nederland vaak politiek wennen aan dergelijke vernieuwingen. Gelijksoortige sentimenten hoor je in sommige buitenlanden trouwens ook, hoor. In Duitsland roepen sommigen nu dat ze weer terug willen naar hun oude graden. Dat gaat niet gebeuren, maar die gevoelens bestaan daar ook. Maar het hoger onderwijs vindt tegenwoordig plaats in een internationale context. Je kunt niet tegen de internationale gewoonte in blijven gaan."

Kamer is er nog niet uit
Tweede Kamerleden hadden vorige maand veel kritische vragen over het gelijktrekken van de titulatuur aan onderwijsminister Bussemaker. Ook regeringspartij VVD is er nog niet uit of ze instemt met het plan, zegt kamerlid en woordvoerder onderwijs Duisenberg. "Als je de titels gelijktrekt, wordt wat een universiteit of hogeschool toevoegt belangrijker, maar dan moeten instellingen wel de mogelijkheid hebben zich te onderscheiden. Het moet uitmaken of je aan de Hogeschool van Amsterdam hebt gestudeerd of aan de Universiteit Utrecht, en of je daar een honoursprogramma hebt gevolgd of niet." Dat is nu nog niet het geval, zegt de VVD'er, bijvoorbeeld omdat instellingen niet zomaar een hoger collegegeld mogen vragen voor een bijzondere of goede opleiding. "Ze kunnen zich dus niet zo gemakkelijk daadwerkelijk onderscheiden." Daarbij vraagt Duisenberg zich af of het hbo de nieuwe titulatuur al verdient. "Schandalen als die bij Hogeschool Inholland liggen nog vers in ons geheugen. Zo'n titel is heel wat waard; voor we zo'n stap maken moeten we eerst zeker weten dat de kwaliteit gewaarborgd is en er geen pretstudies meer zijn." Vanmiddag debatteert de minister met de Tweede Kamer.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden