Discussie over ProRail is ontijdig

De discussie over het voortijdig uitgelekte door het kabinet voorgenomen besluit ProRail onder de rechtstreekse verantwoordelijkheid te brengen van de minister van infrastructuur en milieu, wordt aanzienlijk bemoeilijkt doordat niemand de precieze overwegingen van de verantwoordelijke staatssecretaris Sharon Dijksma kent.

Desondanks staat het hele wereldje van het openbaar vervoer op zijn kop. Iedereen heeft een mening en de voorstanders van het principebesluit zijn met een zaklantaarn te zoeken. Hoogleraar bestuurskunde Wim Derksen is een van die voorstanders en hij heeft een principieel argument. Hij, en niet alleen de hoogleraar, vindt dat openbaar vervoer een overheidstaak is. Punt uit. ProRail dient daarom onderdeel van het ministerie te zijn.

Wellicht was het besluit om ProRail meer op afstand van de overheid te zetten ooit een verkeerd besluit. Maar een rechtstreekse overheidstaak is het beheer en aanleg van de spoorinfrastructuur nooit geweest. Het was een taak van de NV Nederlandse Spoorwegen. Na het verzelfstandigen van de NS is uiteindelijk ook ProRail ontstaan. Met een met de elektriciteitsvoorziening vergelijkbare filosofie: de infrastructuur vertegenwoordigt een algemeen belang en dient dus dicht bij de overheid te blijven staan. Met de exploitatie van die infrastructuur kan vervolgens concurrentie worden toegelaten. Bij de elektriciteit zorgt Tennet voor de kabels en de masten met de overheid als enige aandeelhouder, bij het spoor ProRail. Bij Tennet gaat alles goed, dus ligt de conclusie voor de hand dat ook bij ProRail niet de wijze waarop het eigendom en de zeggenschap georganiseerd zijn verantwoordelijk is voor eventuele problemen. Nu stellen dat een privatisering wordt teruggedraaid, is bovendien schromelijk overdreven. Hoe privaat is een bedrijf met de overheid als enige aandeelhouder, die directie en raad van commissarissen benoemt en de bedrijfsdoelen stelt? Over welke problemen hebben we het bovendien? Met de spoorinfrastructuur gaat het steeds beter, al zal een dergelijk intensief gebruikt net altijd probleempjes kennen.

Dijksma, kortom, heeft heel wat uit te leggen. Op haar rust de dure plicht aannemelijk te maken dat opnieuw een wijziging in zeggenschapsverhoudingen garant staat voor een betere spoorinfrastructuur. Vooralsnog wekt het uitgelekte besluit de indruk dat de staatssecretaris en haar ministerie een hoop lucht aan het verplaatsen zijn. Dat is, nu ook de exacte verhouding tussen de overheid en de exploitanten van al die rails ter discussie staat, een hoop onrust veroorzaken zonder duidelijke aanleiding.

De mening van de krant, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden