Dirigent, componist en pianist van echte Sovjet-snit

De Russische dirigent Jevgeni Svetlanov, van 1992 tot 2000 chefdirigent van het Residentie Orkest, is afgelopen zaterdag op 73-jarige leeftijd in Moskou overleden. Over drie weken zou Svetlanov in Den Haag als gastdirigent terugkeren om er onder andere zijn eigen Eerste symfonie te dirigeren.

In 1998 ging een uitvoering van deze symfonie door het Residentie Orkest niet door, omdat de dirigent/componist vond dat er te weinig repetitietijd voor was ingeruimd. De zwijgzame Svetlanov ontstak destijds in woede en verruilde uit protest zijn eigen werk voor de Vijfde symfonie van Tsjaikovski. Het concert in 1998 had een feestelijk karakter moeten krijgen omdat Svetlanov toen zeventig jaar was geworden. De symfonie werd niet gespeeld, maar Svetlanov werd wel onderscheiden als Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw. Nu heeft de dood hem ingehaald en zal zijn Eerste symfonie wederom niet klinken -althans niet onder zijn leiding. Naar alle waarschijnlijkheid zal Jaap van Zweden, de huidige chefdirigent van het Residentie Orkest, de concerten van Svetlanov overnemen.

Svetlanov was een echte Rus. In zijn lange dirigentencarrière (hij studeerde in 1955 af bij ALexander Gaoek) heeft hij zich als geen ander ingespannen om overal waar hij kwam de Russische muziek te propageren. Niet alleen de muziek van de bekende grootheden, maar juist ook van de kleinere meesters.

In 1965 werd hij chefdirigent van het Academisch Staats Symfonie Orkest van de Unie van Socialistische Sovjet Republieken. Hij is dat tot aan zijn dood gebleven, al heette het orkest inmiddels Staats Symfonie Orkest. Vooral met dit orkest maakte hij voor het platenlabel Melodiya schier ontelbare opnamen van Russische muziek. In deze 'Anthologie van Russische symfonische muziek' brak hij een lans voor componisten als Kalinnikov, Mijaskovski, Esphai, Knipper, Glazoenov, Ljapoenov en Tanejev.

Naast directie studeerde Svetlanov ook piano (bij Marija Goervitsj, leerlinge van Nikolai Medtner) en compositie (bij Mikhail Gnesin en Joeri Sjaporin). Svetlanov was een tamelijk kritiekloos lid van de communistische partij en dat hebben anderen hem behoorlijk kwalijk genomen. Dat feit heeft zijn carrière echter nooit in de weg gestaan. Hij was een uitstekend pianist en speelde zijn eigen Pianoconcert onder leiding van Maksim Sjostakovitsj. Met het Bolsjoi-theater, waar zijn vader zanger was, had hij lange tijd nauwe banden.

In Den Haag werd de dirigerende vis- en voetbalfanaat op handen gedragen. Volgens een woordvoerder heeft hij het Residentie Orkest naar een hoger plan gebracht. Het verscheiden van Svetlanov wordt in Den Haag omschreven als 'uitermate spijtig'.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden