Directeur IFFR: Het festival moet weer een eer zijn

Als student haalde Bero Beyer festivalgasten op van Schiphol. Nu is hij directeur.Beeld Trouw, Menno Bouma

Als nieuwe directeur heeft Bero Beyer de taak om het filmfestival van Rotterdam (IFFR) een flinke opfrisser te geven. Vandaag begint de 45ste editie met een stuk minder films in de competitie. Zodat bijzondere producties niet ondersneeuwen.

De nieuwe directeur van het International Film Festival Rotterdam (IFFR) zet direct groots in. De 45ste editie opent vanavond met de W.F. Hermans-verfilming 'Beyond Sleep' (Nooit meer slapen), in aanwezigheid van koningin Máxima.

Bero Beyer moet ook wel. De concurrentie in het internationale filmfestivalcircuit is groot. Daarbij had het Rotterdamse festival de afgelopen jaren nogal wat kritiek te verduren. Nederlandse filmmakers werden op het internationale platform verontachtzaamd. Ook de enorme hoeveelheid geprogrammeerde films stond ter discussie, alsmede de kwaliteit van veel van die producties.

Aan Bero Beyer (46) de taak om een frisse wind te laten waaien door het festival, dat met zo'n 250 lange en 200 korte films, en een bereik van 300.000 mensen, tot de grootste culturele evenementen van Nederland hoort. Een organisatie die hij overigens goed kent. Als student aan de kunstacademie in Rotterdam (de tegenwoordige Willem de Kooning Academie) was hij al betrokken. Hij had een vrijwilligersbaantje als chauffeur, en haalde onder meer festivalgasten op van Schiphol.

Beyer verdiende daarna zijn sporen als filmproducent van onder meer het voor een Oscar genomineerde 'Paradise Now' van de Nederlands-Palestijnse regisseur Hany Abu-Assad en, vorig jaar nog, het surfepos 'Atlantic' van Jan-Willem van Ewijk. De laatste jaren was Beyer ook lid van de commissie film van de Raad voor Cultuur, en werkte hij als consulent voor het Filmfonds.

(Tekst gaat verder onder afbeelding)

De Tiger Awards zijn de prijzen voor de beste (eerste of tweede) film van drie filmmakers van een editie van het International Film Festival Rotterdam.Beeld anp
Vlaggen met het logo van het Internationaal Film Festival in Rotterdam.Beeld anp

Om te beginnen met het vlaggeschip van het festival: de Tiger-competitie is flink opgeschud. Het aantal films is met de helft gereduceerd. Was die vernieuwing nodig?
"Het is exemplarisch voor wat ik met het festival probeer te doen, namelijk de geselecteerde films zoveel mogelijk aandacht en context geven. Met vijftien of zestien films in competitie is dat moeilijk. Dan sneeuwen er ook films onder. Met acht films kunnen we elke dag een titel in de schijnwerpers zetten. Daarbij vind ik: als je een competitie hebt, dan moet je er ook voor gaan. Daarom zijn we van drie gelijkwaardige prijzen van 15.000 euro overgestapt naar een hoofdprijs van 40.000 euro. Voor filmmakers moet het een eer zijn om in de selectie te staan."

Is er een Tiger-winnaar van de afgelopen jaren die u zich speciaal herinnert?

"Eh... eerlijk gezegd zit mijn hoofd zo vol met alle films van deze editie, dat ik niet één, twee, drie een titel kan bedenken. Maar dat is natuurlijk wel iets wat moet veranderen. Er zit bijvoorbeeld een prachtig debuut uit Paraguay in de competitie: 'La última tierra'. Een film die mij bij de strot greep, over een man en zijn stervende vrouw. Twee mensen die hun hele ­leven samen zijn geweest, en afscheid moeten nemen. Een indringend drama, dat je goed moet begeleiden. Anders raakt het bedolven onder al die andere films."

Een gerenommeerde Britse journalist schreef een tijdje geleden een pittig stuk waarin hij het Filmfestival van Rotterdam vergeleek met een vrachtschip volgestouwd met films.
"Ik ben een biertje gaan drinken met die journalist. Er zit namelijk ook iets positiefs in die kritiek, of die feedback. Het geeft aan dat hij betrokken is, dat hij iets van het festival verwacht, namelijk sturing, of zinnige ordening. Aan de andere kant is het festival zich natuurlijk bewust van die oceaan aan films, en hoe moeilijk het is om daar grip op te krijgen."

Wat is de eerste stap?
"Scherp selecteren en ordenen. In het 'Deep ­Focus'-programma zijn bijvoorbeeld retrospectieven en masterclasses gebundeld, werk van hardcore cinefiele filmmakers dat zelden de reguliere bioscoop bereikt. Er zijn bezoekers die daar speciaal voor komen, die graag uitgedaagd worden. Die hoeven niet alle films te zien die straks toch wel in de bioscoop verschijnen."

"Tegelijkertijd bedienen we ook de Rotterdammer die een of twee keer een kijkje komt nemen, en die wél alvast die spraakmakende arthousefilm wil zien. Ik denk aan het Marokkaanse prostitutiedrama 'Much Loved' dat in eigen land verboden is, of de voor een Oscar ­genomineerde documentaire 'Embrace of the Serpent', over een gevaarlijke tocht door het Amazone-gebied."

Hoe reageert het festival op populaire betaalzenders als Netflix en HBO die mensen juist thuis bij de buis houden?
"Dat is een belangrijk onderwerp. We gaan er op het festival dan ook een debat over voeren, op maandagmiddag, op de Cinemart. De creatieve cinema verhuist naar andere plekken. Dat is al een tijdje aan de gang. En zolang die tv-­uitingen overlappen met de cinematografische gedachte van het festival, worden ze ook bij ons vertoond, en gaan we erover in discussie."

Heeft het festival er zelfs een speciale programmeur voor aangetrokken?
"Ja, Léo Soesanto, een Parijse filmjournalist die twee jaar geleden het geheel aan series gewijde magazine 'Soap' oprichtte. Hij was daarmee een van de eersten die zich serieus over het ­fenomeen tv-series boog. Soesanto heeft voor het festival een programma samengesteld, 'Episodic/Epidemic', waarin we binge watching behandelen alsof het een virus is. We vertonen bijvoorbeeld delen uit het hackersdrama 'Mr. ­Robot' en de nieuwe HBO-serie 'Togetherness', een bitterzoete relatiekomedie van de broers Jay en Mark Duplass."

Bent u, sinds uw aantreden in augustus, en het bekijken van heel veel films, bijzondere ontwikkelingen in de cinema op het spoor gekomen?
"We hebben een overkoepelend thema, dat heet 'ID Check'. Daarin onderzoeken we hoe we naar onszelf kijken, hoe we met de ander omgaan, en hoe we samen een maatschappij kunnen opbouwen. Wat Noord-Afrika en het Midden-Oosten betreft: het festival heeft zich altijd wel bezig gehouden met regio's waarvan het niet vanzelfsprekend is dat er films worden gemaakt. Denk aan mensen die in vluchtelingenkampen films maakten."

"Feit is dat we in Europa, dus ook in Nederland, in een periode zitten waarin we ons ook tot die andere regio moeten verhouden, en dat vindt zijn weerslag in de films die we vertonen. Bij ons gaan die films wel voorbij de anekdote. Het gaat om een filmische ervaring, die hopelijk nog even doorzingt."

"Zo is er een korte film, '9 Days - From My Window in Aleppo', over een man die de opstand in de Syrische stad Aleppo negen dagen lang vanuit zijn raam volgde en vastlegde. Een bloedstollende film, met beelden die lijken op de beelden die we te zien kregen van de aanslagen in Parijs, en die ook resoneren in een debuut uit Tunesië, 'As I Open My Eyes', gemaakt tegen de achtergrond van de revolutie die alle andere opstanden in de regio in gang zette. En natuurlijk, al die dwarsverbanden zeggen iets over de tijd waarin we leven."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden