Interview

Dion Graus (PVV) en Rens Raemakers (D66) over hun liefde voor Limburg: 'Maastricht is Palermo aan de Maas'

D66-Kamerlid Rens Raemakers (links) en PVV-Kamerlid Dion Graus bij kasteel Terworm in Heerlen. Beeld Maikel Samuels

Kamerleden uit Limburg hebben een app-groep en gaan samen naar André Rieu. De politieke overtuigingen zijn vaak verschillend, maar de liefde voor Limburg delen zij. Rens Raemakers (D66) en Dion Graus (PVV) over collegialiteit en over de afstand van de provincie tot Den Haag.

De twee Limburgers zijn nagenoeg elkaars tegenpolen. PVV'er Dion Graus heeft lange krullen, is zelfverzekerd en ervaren. D66-Kamerlid Rens Raemakers is kaal, bescheiden en relatief nieuw in de landelijke politiek. Zij delen de liefde voor Limburg. Raemakers laat de foto zien die bij de app-groep van Limburgse Tweede Kamerleden hoort. Er staat: 'Wie sjoen os Limburg is'.

Het leek de politici gepast om het gesprek te laten plaatsvinden bij een van de vele Limburgs kastelen, die bijna allemaal zijn voorzien van een terras met horeca. Bouwwerken, zoals kasteel Terworm in Heerlen, typeren de streek, zeggen de mannen.

In de Tweede Kamer is Graus (51) een aparte verschijning met zijn krullen en zijn rappe Limburgse tongval. De bovenste rij knopen van zijn overhemd staat vaak open en er hangt een kruisbeeld op de borst. Hij is woordvoerder dierenwelzijn, luchtvaart en economische zaken en een van de zes veteranen in de fractie van Geert Wilders.

Rens Raemakers (27) is het jongste Kamerlid en voert het woord over jeugdzorg en sociale zaken. Hij loopt pas anderhalf jaar op het Binnenhof rond. Op zijn tiende had hij al een doel: parlementariër worden. Die droom leek in duigen te vallen: op achttienjarige leeftijd werd uitgezaaide teelbalkanker ontdekt en zijn kans op overleven schatten de artsen op minder dan 50 procent. Toch kwam Raemakers de kanker te boven. Door de chemo raakte hij zijn haar kwijt, het kwam niet terug.

De ambitie om Kamerlid te worden, kwam wel terug?

Raemakers: "In 2013 deed D66 voor het eerst mee in Leudal, vlak bij Roermond. Ik dacht eraan om folders rond te brengen en social media te verzorgen voor de partij." Met een verbaasd gezicht: "Ze maakten mij onmiddellijk lijsttrekker. Ik had het pas over tien jaar willen proberen in Den Haag, maar D66-partijleider Alexander Pechtold belde in 2016. Hij zei: 'We hebben jonge mensen en Limburgers nodig'."

Was u ook al politiek actief voordat u voor de PVV in de Kamer kwam?

Graus: "Ik maakte onder meer programma's over dieren voor TV Limburg en ook een documentaire over Geert. Die heette 'Wild, Wilder, Wilders'. Aan het einde van de opnames vroeg hij: 'Sluit je bij mij aan. Dan kan je alles doen wat je wilt, voor dieren en voor mensen, maar vooral voor dieren.' Dat was in Venlo in het VVV-stadion. Wilders heeft nog voor VVV'03 gevoetbald."

"Wat ik wel mooi vind, Rens, is dat wij allebei zijn gevraagd door de fractievoorzitters. Ik ben bij de PVV een van de weinigen. De rest heeft gesolliciteerd. Vaak moeten kandidaten door een zware procedure."

Raemakers: "Ik moest ook door een procedure, hoor. Ik had nog een gesprek met een talentencommissie en daarna keek een andere commissie hoe ik het er in een debat vanaf bracht. Nee, als de partijleider je vraagt, sta je niet zomaar op de lijst voor de Kamer."

Graus: "Normaal gaat dat bij ons ook zo, maar bij mij niet. Ik heb één dag in een klasje gezeten en kwam daarna, bam, op plek zes van de lijst. Eerlijk waar. Ik heb nooit een selectie doorlopen. Geert volgde mijn dierenprogramma op TV Limburg. Hij zag dat ik een bulldozer ben, dat ik 's nachts zelf achter stropers aanging zodra de politie dat niet deed. Hij zag dat ik lef, durf en moed heb."

Raemakers: "Jullie kwamen in 2006 op negen zetels. Was op het moment dat jij werd gevraagd al duidelijk dat Wilders dit aantal zou halen?"

Graus: "Nee, hij stond in de peilingen op twee of drie."

Is er in Den Haag veel contact tussen Limburgse Kamerleden van verschillende partijen?

Graus: "In 2008 heb ik met toenmalig CDA-Kamerlid Ger Koopmans de Limburgse Kamer opgericht, een groepje van Haagse politici uit deze regio. Als er een Limburgs onderwerp aan de orde was, zoals mijnbouwschade, voerden alleen Limburgers het woord, ook al was het normaal niet je portefeuille. Dat is niet meer zo. Toen was er een hechtere band tussen Limburgers. In het kabinet zaten Limburgers zoals Maxime Verhagen, Maria van der Hoeven en later Frans Timmermans. Wij waren sterk vertegenwoordigd. Met Rens heb ik goed contact, met Martijn van Helvert van het CDA en Lilianne Ploumen van de PvdA ook, maar zo hecht als vroeger is het niet meer. Ik mis Ger Koopmans. Hij is nu gedeputeerde. Wij verschilden sterk van mening over bijvoorbeeld de nertsenhouderij, maar als we vrij waren zaten wij bij hem thuis muziek te luisteren."

Raemakers: "We zijn laatst wel met een aantal Limburgse Kamerleden naar André Rieu geweest. Hoe Limburgs wil je het hebben? Frank Wassenberg van de Partij voor de Dieren was er, CDA'er Raymond Knops ook."

Graus: "Met Mustafa Amhaouch van het CDA zit ik in de commissie luchtvaart en dat gaat vaak hard tegen hard. Maar we hebben een hechte band. We spreken dialect met elkaar."

Raemakers: "We hebben ook nog het plan om met Limburgse Kamerleden zoervleisj te eten, Limburgs draadjesvlees."

Graus: "Voor de goede orde: ik ben vegetariër."

U zit in de Kamer voor alle Nederlanders. Kiest u toch voor Limburg als er geld is voor bijvoorbeeld de aanleg van een weg?

Graus: "Ton Elias van de VVD heeft mij weleens verweten dat ik te veel bezig ben met Limburg. Toen heb ik een Limburgs vlaggetje meegenomen naar de vergaderzaal en gezegd: 'Hier staat ie. Ik doe meer voor mijn eigen provincie'. Als er brand uitbreekt in een hotel, ga je toch ook eerst je eigen kinderen redden en niet die van een ander? Ik dien het nationaal belang. Als er een gevaarlijke weg is in bijvoorbeeld Overijssel, waar doden vallen, vind ik dat het geld daar naar toe moet. Maar als het om gelijke gevallen gaat, kies ik voor Limburg."

Raemakers: "Wij zitten er voor het hele land. Maar de verdeling van het geld moet wel in balans zijn. Bij de jeugdhulp is de vraag het grootst in de Randstad en in Limburg, terwijl er minder geld naar Limburg gaat. Dan wil ik weten hoe dat zit. Nu komt er een fonds voor gemeenten met een krap budget."

Hoe wordt er in Den Haag over Limburg gesproken?

Graus: "Limburg heeft een Bourgondische lobby. Het was de eerste provincie die voor Haagse contacten een diner organiseerde. Er wordt gesproken met een hapje, een drankje en met humor. Maastricht is Palermo aan de Maas, in de goede betekenis. Met een Italiaanse inslag, wil ik daarmee zeggen."

Of nemen Limburgers het niet al te nauw met de regels?

Graus: "Dat heb ik nooit meegemaakt."

Raemakers: "In mijn tijd als gemeenteraadslid zag ik dat het niet altijd volgens de regels ging. Ik heb tegen vriendjespolitiek opgetreden, met als gevolg dat de wethouder moest opstappen en de coalitie viel. Maar ik vind dit niet typisch Limburgs. Dat gebeurt in andere provincies soms ook."

Is er sprake van een afstand tussen Limburg en Den Haag?

Raemakers: "In kilometers wel. Door de week woon ik in Den Haag, maar in het weekeinde ben in mijn woonplaats Neer. Dan ben ik bij de voetbalvereniging of elders in het dorp te vinden. Mijn partij verwacht ook dat ik hier ben. Ik ben pas het derde Limburgse D66-Kamerlid in de geschiedenis. De eerste was Sef Imkamp (1967 tot 1977), de tweede was Paul Wessels (1997 tot 1998). D66 was voorheen sterk in de steden, maar heeft nu overal kiezers: Gennep, Venray, Nederweert."

Is het moeilijk voor D66 om in Limburg voet aan de grond te krijgen? Bij de Kamerverkiezingen steeg het aantal stemmen de afgelopen acht jaren naar 10,6 procent.

Raemakers: "Je moet hier bij het carnaval zijn, bij de schuttersvereniging, bij de processie en bij een plaatselijke activiteit in mijn dorp, het beek springen. Je moet laten zien dat je 'eine van ós' bent. Vanuit de studeerkamer ga je Limburg niet veroveren."

Wat verwacht de PVV van u? De PVV zakte in Limburg in acht jaar van 26,8 procent naar 19,6.

Graus: "Ik ben hier zoveel mogelijk. Net als Rens overnacht ik van dinsdag tot en met donderdag in Den Haag. Aan campagne voeren vlak voor de verkiezingen heb ik een hekel. Je moet er altijd voor vaderland en volk zijn. Voordat ik naar Den Haag rij, tank ik altijd even in Limburg en ik neem de boodschapjes mee van hier. Ook al stemmen ze niet op de PVV, ze zijn toch trots op je."

De PVV zat door intern geruzie slechts kort in het provinciaal bestuur. Voelt u zich daar ook verantwoordelijk voor?

Graus: "Ik werk in de Kamer en bemoei mij niet met provinciaal beleid. Het is hun toko."

De meeste Kamerleden van de PVV zijn heel terughoudend in het contact met journalisten. U minder. Hoe komt dat verschil?

Graus: "Anderen zijn misschien voorzichtiger of bang om de fractiediscipline te schaden. Ik ben Dion en ik zeg het als ik het ergens niet mee eens ben. Daar maak je niet altijd vrienden mee maar ik kan wel rustig sterven. Ik ben niet bang voor de dood, maar wil niet met wroeging zitten. Per dag gooi ik alles eruit. Als mij dat kwalijk zou worden genomen, hadden ze mij er allang uit gekegeld."

U kunt erg boos worden in debatten. Waarom?

Graus: "Ik kan fel reageren als ik onrecht zie, maar boos... ik ben een emotionele jongen. Boos ben ik op dierenbeulen. Als ik een aanvaring heb met een Kamerlid, leggen wij het daarna snel bij. Je moet wel vechten voor je toko. Ik lijk boos. Dat is nou eenmaal mijn gezichtsuitdrukking. Mijn vader noemde mij de directeur van de azijnfabriek."

Raemakers: "Bij de PVV kiezen ze hun eigen stijl. Ik concentreer mij op de inhoud, op de onderwerpen. Over sommige onderwerpen worden wij het echt niet eens: de islam en migratie. We hoeven het niet eens te proberen. Dat is bij iedereen bekend. Maar als een PVV-collega een goede motie heeft over de jeugdzorg stemmen wij voor."

Het standpunt van de PVV over Marokkanen is anders dan dat van D66.

Graus: "Over dat onderwerp ben ik geen woordvoerder. Ik praat over dieren. Ik kan wel zeggen dat ik alleen al vanwege het ritueel gemartel van dieren bij het slachten een einde wil maken aan de islamisering."

Raemakers: "Het zou voor ons onmogelijk zijn om met de PVV te regeren. Dat hebben wij voor de verkiezingen al duidelijk gemaakt. Maar moties van de PVV beoordelen wij stuk voor stuk en als wij het ermee eens zijn, dan krijgen zij steun, ook al komen ze van de PVV."

Graus: "Wij kijken bij de beoordeling van moties ook niet naar de indiener, maar naar de inhoud."

Hebt u een advies aan Dion Graus?

Raemakers: "Blijf jezelf vernieuwen. Standpunten hoeven niet te veranderen maar misschien moet je ze weleens op een andere manier brengen. De ene keer mag je roepen wat je vindt, maar de andere keer moet je bondgenoten zoeken. Dat zou voor de PVV wel goed zijn. Welke strategie werkt het beste om mensen, of dieren in het geval van Dion, te helpen. Je moet ook mensen om je heen hebben die je eens tegenspreken."

Is er goede raad voor Rens Raemakers?

Graus: "Je moet altijd jezelf blijven. Je moet geen arrogante pik worden en dichtbij de mensen blijven staan. Je hebt bepaalde standpunten en wilt doelen bereiken. Daar moet je aan vasthouden en nooit, nooit, nooit opgeven. Soms moet je een pitbull zijn, je tanden laten zien. Soms moet je ook de vriendelijke labrador zijn."

Raemakers: "Mooi gezegd."

Graus buigt zich naar het opnameapparaat en zegt in de microfoon: "Die quote moet wel in het verhaal."

Ze bulderen allebei van het lachen. Raemakers: "Lekker Dion!"

Deze zomer bezoekt Trouw Tweede Kamerleden in hun 'thuisprovincie'. Dit is na Groningen en Zeeland de derde aflevering; Drenthe volgt nog.

Lees ook: Groningse Kamerleden Sandra Beckerman (SP) en Stieneke van der Graaf (CU): 'Groningen is geplunderd'

Hun politieke overtuigingen zijn heel verschillend, maar hun levens liepen lange tijd parallel. De ‘Groningse’ Tweede Kamerleden Sandra Beckerman (SP) en Stieneke van der Graaf (ChristenUnie) over hun liefde voor de provincie, het gasleed en de overstap naar Den Haag.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden