Dingen van elkaar weten

Marjolijn van Heemstra is theatermaker en schrijver. Ze wil weten of facebookvrienden ook echte vrienden kunnen zijn. Reacties naar info@marjolijnvanheemstra.nl

Ze is een traag mens, dat is een van de eerste dingen die ze me vertelt. En ook dat ze een natuurlijke weerstand tegen verandering heeft en vijf echte vrienden. Ze heeft kleine gele stippen op de nagels van haar vingers en tenen, een man met wie ze al twintig jaar samen is (en voor wie ze na de middelbare school in Nederland bleef terwijl ze eigenlijk een jaar naar Parijs zou gaan om als au pair te werken - ze heeft daar geen spijt van), ze heeft haar hond gevonden via Facebook en op haar voet een kruis getatoeëerd omdat ze in de kerk altijd zingt: vrede de weg van mijn voeten. Ze heeft ook een tatoeage op haar pols, de zin 'Er is geen tijd, of is er niets dan tijd' uit een gedicht van Vasalis dat ze vroeger op haar kamer had hangen. Ze zegt vaak: het moest zo zijn, maar heeft laatst wel de punt op de 'i' van 'is' bijgewerkt, omdat die zo vaag was dat niemand het kon lezen. Sommige dingen moet je niet op hun beloop laten.

Esther en ik zijn nog maar een paar weken facebookvrienden. Ze stuurde me een vriendschapsverzoek omdat ze 'benieuwd was' en ik accepteerde dat omdat ik benieuwd was waarom zij benieuwd was, of misschien wel gewoon omdat ik gevleid was door haar belangstelling en nu we zitten op een leeg terras aan de Eem facebookvrienden te zijn.

Het is warm en stil en het gesprek waaiert langzaam alle kanten uit. Van geloof tot werk, van liefde tot verhuizen. Ik denk dat het door mij komt, dat waaieren. Ik heb een uur op haar profiel gekeken en ken meer details uit Esthers leven dan uit dat van sommige offline vrienden; de verjaardag van haar moeder bijvoorbeeld, de kleur van haar hond en van haar pyjama. Nu zoek ik naar iets anders, iets exclusiefs, wat ik online niet zou kunnen vinden. Iets waardoor ze loskomt van haar profiel, zodat ik weet wie deze facebookvriend is als ik straks wegfiets. Omdat ik denk dat dat de bedoeling is in een vriendschap, ook al is die online en oppervlakkig: dingen van elkaar weten.

Maar terwijl ik op de juiste vraag probeer te komen, schiet me een interview te binnen dat ik vorige week las. De directeur van Facebook branding legde uit hoe je online vriendschappen opbouwt. Kort samengevat: er zijn mensen die je al jaren kent, bijvoorbeeld de baas van je stamkroeg of je buurman; je spreekt ze nooit lang, maar wel vaak. En na jaren van gedeelde korte ontmoetingen ontstaat er een band, niet gebaseerd op de diepte van de ontmoetingen maar op de frequentie. Zo is het ook met de 'vind ik leuks' en de online reacties. Iemand die elke dag een opgestoken duim op je profiel plaatst wordt je langzaam maar zeker dierbaar, ook al weet je niets van die persoon. "It's built over countless moments of tiny emotional friction", zei hij. Een online vriendschap is vlakker, horizontaler en kost minder tijd dan een vriendschap gebaseerd op vertrouwen en lange gesprekken.

Ik stop met vragen en we nemen afscheid. 's Avonds zet ik een opgestoken duim op haar profiel.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden