Dingen naar de essayprijs

In 'Oorlog in Nederland', haar essay over integratie, citeert Femke Kaulingfreks (vijfdejaars filosofie in Amsterdam) vrijelijk uit een artikel van de hand van Mohammed B., de moordenaar van Theo van Gogh. Femke Kaulingfreks: ,,Ik denk dat we in Nederland op de verkeerde manier spreken over integratie, waardoor we de polarisatie juist in de hand werken.'' Het wij/zij denken is volgens haar inherent aan het begrip 'integratie': het gaat uit van een autochtone groep met een eenduidige identiteit, waar 'de buitenstaanders' in op moeten gaan. Integratie leidt daarom altijd tot een bepaalde mate van assimilatie, denkt ze.

,,Ook extremisten als Mohammed B. hechten waarde aan integratie. Een aantal van B.'s achterliggende vooronderstellingen komen, wrang genoeg, overeen met die van het Nederlandse overheidsbeleid, zoals het verlangen om de eigen identiteit te beschermen tegen vreemde invloeden en het idee dat elk mens van nature dezelfde waarden en normen zou moeten aanhangen.''

In haar essay zet Kaulingfreks uiteen waarom het beleid volgens haar niet werkt. Kan ze er ook iets tegenover zetten? ,,Dat is een lastig punt. Ik ben wel van plan daar nog meer over te schrijven. We moeten in elk geval niet proberen de culturele verschillen glad te strijken door een soort eenheidsworst te creëren. We zouden juist moeten benoemen waarin we van elkaar verschillen. Dat helpt mensen zich ervan bewust te worden wie ze zijn; alleen dan kun je een ander begrijpen.''

Het integratiebeleid zou volgens Kaulingfreks lokaler, kleinschaliger moeten zijn, minder opgelegd vanuit de nationale overheid. ,,De regering kan niet eenzijdig bepalen hoe individuen moeten integreren.''

Femke Kaulingfreks heeft een half jaar in Chili gestudeerd. Daar zag ze hoe slecht het een etnische minderheid kan vergaan als die het bestaansrecht wordt ontzegd. ,,Een verdrukte Chileense indianenstam wordt af en toe gewelddadig.''

Betrokkenheid bij de samenleving acht ze een essentiële taak van de filosoof. Ook haar scriptie - over de vraag waarom wij integratie zo belangrijk vinden - getuigt daarvan. Ze houdt zich bezig met studentenactivisme en woont in een gekraakte galerie. Kaulingfreks: ,,Een filosoof kan een afgewogen bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat. Niet per se rationeel, maar wel kritisch.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden