Diners en achterkamertjes: zo werkt de conclaaflobby

De Duitse kardinaal Rainer Woelki dinsdag buiten het Vaticaan. Beeld reuters
De Duitse kardinaal Rainer Woelki dinsdag buiten het Vaticaan.Beeld reuters

De begindatum van het conclaaf is nog onbekend, maar de meer dan 140 kardinalen die gisteren in Rome bijeenkwamen zitten niet stil. In de Vaticaanse wandelgangen wordt doorgaans volop gelobbyd. Enkele kardinalen krijgen doorgaans de overhand en drukken hun stempel op de pausverkiezing. Hoe zit dat deze keer?

Robin de Wever

Het zou zo maar kunnen dat het pontificaat van Benedictus XVI nog niet helemaal is afgelopen. Als we de Britse Vaticaankenner Robert Mickens moeten geloven, gebruikt Benedictus' tweede man - kardinaal Tarcisio Bertone - momenteel zijn connecties en kennis van de Vaticaanse bestuurspraktijk om de pausverkiezing zo te sturen dat zijn favoriete kandidaat uit de bus komt rollen. Bertone kan bogen op de steun van de twaalf kardinalen die in het Vaticaan werken.

Ook bekende conservatieve figuren de Oostenrijkse kardinaal Christoph Schönborn en de aartsbisschop van Genua Angelo Bagnasco lijken actief in de achterkamertjes. Aan conservatisme lijkt sowieso geen gebrek.

Zuid- of Noord-Amerika?
Afgelopen weekend berichtte de doorgaans goed geïnformeerde Italiaanse nieuwssite Vatican Insider al dat kardinalen Angelo Sodano en Giovanni Battista Re lobbyen voor een Zuid-Amerikaanse paus. Bij hen zou Braziliaan Odilo Pedro Scherer favoriet zijn. Amerikaanse kardinalen vormen een eigen machtsblok. Zij kennen elkaar goed en logeren in een speciaal Vaticaans verblijf voor Amerikanen.

De macht is voorlopig dus verstrooid. De komende dagen zijn essentieel: wie nu steun weet te vinden voor zijn favoriete kandidaat, staat sterk bij aanvang van het conclaaf. Veel kliekjes van gelijkgestemden vormen zich pas na verloop van tijd; de meeste kardinalen kennen elkaar nauwelijks.

Aan mogelijkheden om te kneden dus geen gebrek. Restaurants zijn van oudsher populaire vergaderplekken. Geen betere gelegenheid om elkaar te leren kennen en anderen te werven dan tijdens een diner - bij voorkeur op een locatie waar pers niet welkom is. Wie wat wil nabespreken, grijpt volgens de Canadese Vaticaankenner David Perlich naar zijn mobiele telefoon. Minder dramatisch, maar wel zo effectief.

Ook de plenaire vergadering is interessant
Lang niet alle machtsspel speelt zich af in de achterkamertjes. Minstens zo interessant is het pre-conclaaf, dat maandag begon. Kardinalen bepalen tijdens die voorbereidende vergaderingen aan welke eisen de volgende paus moet voldoen en aan welke thema's hij bijzondere aandacht moet besteden.

Lobbyisten letten tijdens die besprekingen goed op. Iedere opmerking die een collega-kardinaal maakt kan helpen te bepalen of hij een mogelijke bondgenoot is of dat er nog op hem kan worden ingepraat. De profielschets is al tamelijk compleet, weet Vaticaankenner Stijn Fens. 'De kardinalen zoeken een echte man van God, die het bestuurscentrum van de kerk moet gaan hervormen.' Ook belangrijk: een goede omgang met de media.

Trouw.nl doet de komende weken uitgebreid verslag van de pausverkiezing. Zie ook het overzicht van wat er de komende dagen en weken staat te gebeuren.

De Oostenrijkse kardinaal Schönborn: een machtsfactor van belang. Beeld reuters
De Oostenrijkse kardinaal Schönborn: een machtsfactor van belang.Beeld reuters
De Amerikaan Timothy Dolan: lobbyist én kanshebber. Ook wel 'de paus van de Verenigde Staten' genoemd. Beeld getty
De Amerikaan Timothy Dolan: lobbyist én kanshebber. Ook wel 'de paus van de Verenigde Staten' genoemd.Beeld getty
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden