Dimitri Verhulst: De intrede van Christus in Brussel

De nieuwe Dimitri Verhulst is een welsprekende satire op én een ode aan België, dat rare, onaanzienlijke, verdeelde, maar ook kleurrijke land.

Veel Vlaamse literatuur onderscheidt zich van haar Nederlandse equivalent doordat ze óf woord- en bloemrijker, óf experimenteler en hermetischer is. Het werk van Dimitri Verhulst behoort tot de eerste categorie. Hij is een smakelijk en sappig verteller en het zou me niet verbazen als hij over enige jaren als de belangrijkste chroniqueur van het Vlaamse volkseigen van zijn tijd wordt bijgeboekt. In zijn jongste roman 'De intrede van Christus in Brussel', een toespeling op James Ensors schilderij 'De intrede van Christus in Brussel in 1889', temperatuurt Verhulst België aan de hand van de verwachte wederkomst van Christus in het jaar 2000-en-nog-wat in de Belgische hoofdstad.

Uiteraard loopt heel België te hoop voor deze gebeurtenis die midden in de zomer zal plaatsvinden, en dat geeft de schrijver de gelegenheid om eens stevig uit te pakken over het rare, onaanzienlijke maar kleurrijke land waar hij woont. Hij beschrijft de voorbereidingen van de stad om de Heiland te ontvangen. Van de bloembakken die er geplaatst worden, de kermis en de pelgrims die van heinde en ver komen, tot de bange clerus, zozeer in opspraak geraakt door seksschandaaltjes, het nieuws dat een aantal nonnen in Kortrijk zich heeft opgehangen, de zoektocht naar een Aramees sprekende asielzoeker die Christus moet toespreken. Het is, kortom, zijn versie van 'En attendant Godot': als een soort kermiskoers, de Ronde van Vlaanderen.

De ik-persoon, een ongelovige uit wat hij zelf noemt de 'lost generation', makkelijk te identificeren als de schrijver zelf, slaat het hele gebeuren met scepsis maar toch ook een soort verwachting gade. Hij vraagt zich af of hij zijn moeder niet naar de heuglijke gebeurtenis moet brengen, maar het mens sterft voortijdig, hij maakt opeens kennis met een onbekende buurman die, met het oog op Christus' komst, de moord op zijn vrouw bekent, maar bovenal beschrijft hij zijn liefde voor België: "Maar precies omdat ik zo'n aversie heb voor zich op hun afkomst beroepende barricadelopers, heb ik het altijd prettig gevonden om Belg te zijn. Belg is men doorheen de hele tricolore geschiedenis namelijk altijd met verve kunnen zijn zonder zich als zodanig te moeten profileren. Een land waar men nooit een grootse zanger van het volkslied hoefde te zijn. Waar ik nooit iemand echt geïnteresseerd geweten heb om vlekkeloos de nationale faldera te zingen." Vandaar ook de merkwaardige aanhef van deze roman met de woorden 'La la la la lala la la la la la la', zijnde in Verhulsts ogen het Belgische volkslied gezongen door de Belgen. En zo is 'De intrede van Christus in Brussel' tegelijk een satire en een ode op het hedendaage België, met Jezus als verhoopte brenger van eendracht in dit verscheurde land.

In veertien hoofdstukken, gemodelleerd naar de veertien staties van Christus' kruisweg roept Verhulst een barokke wereld van bizarrerieën en malle gewoontes op, maar steeds met liefde. Het zou me niet verbazen als deze komst van Christus heel in de verte geïnspireerd blijkt door de magisch-realistische komst van Joachim Stiller in de befaamde roman van Hubert Lampo, maar dan is het daar toch wel de aardse variant van. Trouwens, wat zich in het begin al laat raden: Christus komt helemaal niet. De hele kermis blijkt op een verzinsel te berusten en morrend en verongelijkt zetten de Belgen hun verhoopte 'claim to fame' weer bij de grote voorraad desillusies.

Dimitri Verhulst heeft trouwens, ondanks zijn ontkenning, wel degelijk iets van een volkszanger in het literaire. Hij herinnert aan schrijvers als Hendrik Conscience en Felix Timmermans maar dan toegerust met hedendaags relativeringsvermogen. Geen diepzinnig en analytisch schrijver over België, maar wel plastisch en geestig. Met een ongeëvenaarde neus voor saillante details.

Dimitri Verhulst: De intrede van Christus in Brussel. Contact, Amsterdam. ISBN 9789025437534; 178 blz. € 21,95

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden