Dilma Rousseff moet zich snel bewijzen

Dilma Rousseff is er trots op de eerste vrouwelijke president van Brazilië te zijn. „Ik hoop dat dit unieke feit normaal wordt in onze samenleving”, zei ze zondag in haar overwinningsrede. „Dat vaders en moeders hun dochters in de ogen kunnen kijken en zeggen: ’ja, vrouwen kunnen het’.”

Stijntje Blankendaal

Rousseff (Arbeiderspartij ’PT’) kreeg 56 procent van de stemmen. Zij versloeg tegenstander José Serra van de Sociaal-Democratische Partij, die 44 procent kreeg. De opkomst was redelijk; iets meer dan 20 procent van de kiezers bleef thuis.

Rousseff sprak dan openlijk over haar sekse, politiek commentatoren en tegenstanders deden dat de afgelopen tijd meestal impliciet en met onvriendelijke bedoelingen. Journalist Rodrigo Vianna: „Serra stelde tijdens verkiezingsdebatten meerdere malen dat ’de kandidate mijn vraag niet heeft begrepen’. Dat is lomp en wanhopig machogedrag.”

Ook suggereren sommigen dat Rousseff het niet redt zonder vertrekkend president Luiz Inácio Lula da Silva. Tot haar nominatie als presidentskandidate was Rousseff (1947) zijn minister van binnenlandse zaken. Zij zou slechts een creatie van Lula zijn. Vianna: „Lula is populair en veel charismatischer dan Rousseff. Dat is een feit. Maar haar reduceren tot ’de vrouw die door Lula is aangewezen’ is wat anders. Rousseff was portefeuillehouder van energie in de provincie Rio Grande do Sul. Daar was geen Lula.”

Dilma, zoals de Brazilianen haar noemen, gaf in haar overwinningstoespraak Lula het krediet dat hij volgens haar verdient, en plengde traantjes bij de woorden over zijn afscheid. „Ik weet dat een leider als Lula er altijd zal zijn voor zijn volk. Ik ben er zeker van dat zijn deur altijd voor mij open zal staan.”

Emotioneel of niet, de toespraak van Dilma was volgens analisten een definitieve breuk met de spetterende, spontane toespraken van Lula. Maar ze legde goed de nadruk op de democratie, de persvrijheid, het milieu en de aanpak van de armoede.

Lula was de afgelopen acht jaar behendig genoeg om zijn regering langs gevaarlijk grote corruptieschandalen te loodsen. Of Dilma over diezelfde politieke sluwheid beschikt weet Ricardo Ismael, politicoloog in Rio, niet zeker. „Zij zal zich moeten omringen met goede onderhandelaars.”

Hoeveel speelruimte de oppositiepartijen in het Nationaal Congres, het Braziliaans parlement, aan Dilma gunnen is nog even de vraag. Er is een meerderheid voor haar PT in beide kamers, maar de leden van de conservatieve coalitiepartij PMDB zijn wispelturig en laten zich nogal eens leiden door hun particuliere belangen.

De grote uitdaging voor Rousseff is de voortzetting van Lula’s economische succes. Brazilië heeft de afgelopen acht jaar, behalve in 2009, een constante groei doorgemaakt en dreigt daaronder zelfs te bezwijken, omdat havens en luchthavens de groei niet meer aan kunnen. De inflatie moet in de hand worden gehouden. Maar politicoloog Rodrigo Mendes Ribeiro denkt dat Dilma de uitdaging aan kan: „Ze is een echte bestuurder. Haar gebrek aan politieke uitstraling zal ze compenseren met een meer technocratische, efficiënte regering.” Of zij het langer uithoudt dan één regeringstermijn betwijfelt Ribeiro: „Dit wordt een voortgangsregering, die op korte termijn grote beslissingen moet nemen. Er zullen investeringen gedaan moeten worden in wegen en vliegvelden, want in 2014 krijgen we het WK voetbal en in 2016 de Olympische Spelen. Rousseff zal snel moeten laten zien wat ze kan.”

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden