Dilemma voor VVD in senaat

De politieke spanning rond de gekozen burgemeester loopt op. VVD-senator Van Heukelum schetst het dilemma bij de grondwetswijziging daarvoor.

Als de PvdA-fractie in de Eerste Kamer zich over twee weken tegen de grondwetswijziging keert die de weg moet vrijmaken voor de invoering van een gekozen burgemeester, is dat heel vervelend voor de coalitie.

Het wetsvoorstel voor een door de bevolking gekozen burgemeester van D66-minister De Graaf, dat nu bij de Tweede Kamer ligt, verliest dan in één klap zijn betekenis. Zonder grondwetswijziging valt er niets te kiezen, maar houdt Nederland de benoemde burgemeester.

VVD-senator Van Heukelum begrijpt de opstelling van de PvdA wel. De sociaal-democraten voelen immers niet voor een door de bevolking gekozen burgemeester. ,,En zij staan natuurlijk veel vrijer in deze kwestie dan wij.''

Van Heukelum realiseert zich dat eenzelfde actie van de VVD-fractie meteen het einde van de coalitie met CDA en D66 betekent. De democraten zullen niet accepteren dat een coalitiegenoot de gekozen burgemeester blokkeert en zullen meteen het kabinet opblazen. Komt het ook zover?

Zijn fractievoorzitter Van den Broek-Laman Trip sprak maandag dreigende taal. Voordat de liberalen besluiten om de grondwetswijziging te steunen, willen ze eerst meer zekerheid hebben dat minister De Graaf nog het nodige wijzigt in zijn plannen. De VVD vindt dat in de voorstellen van De Graaf de burgemeester een figuur wordt die te veel aan de leiband van de gemeenteraad loopt. De Graaf moet hem een sterkere positie geven. Daarmee zou hij weliswaar het CDA tegen de haren in strijken. Maar dat moet dan maar als hij de steun van de VVD wil krijgen.

,,Eigenlijk zijn we allemaal wel voor die grondwetswijziging'', zegt Van Heukelum, namens zijn fractie woordvoerder in de kwestie. ,,De vorige keer, in de eerste ronde van de behandeling, hebben we ook vóór gestemd. Maar we hebben daar toen wel bij gezegd dat we een sterke burgemeester wilden. Om die reden voelen we ook niets voor een door de raad gekozen burgemeester, zoals de PvdA wil.''

,,Die discussie van toen is inmiddels niet vrijblijvend meer. Er ligt nu een regeerakkoord van CDA, VVD en D66 waarin is afgesproken dat er een gekozen burgemeester komt. En er ligt inmiddels een wetsvoorstel bij de Tweede Kamer, waarin De Graaf de gekozen burgemeester regelt. Daarmee ligt er een politieke hypotheek op de grondwetswijziging. Want wij zijn niet tevreden over dat wetsvoorstel van De Graaf.''

,,Het is een lastige afweging'', aldus Van Heukelum. ,,Als we vóór stemmen, krijgen we misschien een burgemeester die niet zo'n sterke positie heeft als wij graag willen. Aan de andere kant: als we tegen stemmen, zijn we al snel weer tien jaar verder voordat zich een nieuwe gelegenheid voordoet om een gekozen burgemeester in te voeren. Dat weegt zwaar. We zijn nog aan het overleggen in de fractie.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden