Dilemma's ambtenaren op Trumps bal van massabenoemingen

Donald Trump bezocht vorige week met zijn vrouw Melania het Capitool in Washington. Geheel rechts Trumps aanstaande vice-president Mike Pence, met naast hem Paul Ryan, voorzitter van de Republikeinen in het Huis van Afgevaardigden. Beeld AFP
Donald Trump bezocht vorige week met zijn vrouw Melania het Capitool in Washington. Geheel rechts Trumps aanstaande vice-president Mike Pence, met naast hem Paul Ryan, voorzitter van de Republikeinen in het Huis van Afgevaardigden.Beeld AFP

De aanstaande president Trump staat voor de taak om niet alleen snel zijn staf en ministers te benoemen, maar ook nog enkele duizenden andere belangrijke functies bij de federale overheid te vervullen. Nogal wat zittende ambtenaren staan intussen voor het dilemma of zij überhaupt wel voor Trump wìllen werken.

In totaal gaat het om rond de 4100 politieke benoemingen voor functies bij Amerikaanse overheidsdiensten. De stafleden op het Witte Huis, de ministers en de hoogste posten bij de veiligheidsdiensten en bijvoorbeeld ook de rampendiensten moeten in principe voor Trumps inauguratie op 20 januari benoemd zijn, om te zorgen dat er geen gaten vallen tijdens de machtsoverdracht.

De lange serie benoemingen wordt nauwgezet gevolgd door de buitenwereld, die eruit hoopt af te kunnen leiden of de politiek onervaren zakenman Trump zijn nieuwe overheidsapparaat net zo goed op orde kan krijgen als zijn onroerend goedimperium.

Trump moet snel schakelen; veel topfuncties vereisen goedkeuring van de Senaat, een proces dat enige tijd kost. Hieronder vallen onder anderen staatssecretarissen, ambassadeurs en federale aanklagers. Benoemingen van stafleden op het Witte Huis, zoals Trumps veiligheids- en economische adviseurs hoeven niet via de Senaat.

Ook de 680 posten in de ambtelijke top mogen benoemd worden zonder de zegen van de Senatoren, evenals de grote groep van bijna 1400 mensen daaronder. Hier zitten de stafchefs van ministeries, beleidsmakers, politieke adviseurs en anderen met een vertrouwensfunctie. Het zijn politiek benoemde ambtenaren, die vrijwel altijd vervangen worden als er een nieuwe regering aantreedt.

Sollicitatiesite

Wie zich geroepen voelt om te gaan werken onder de komende regering: via Trumps speciale website GreatAgain.gov kunnen sollicitanten zich melden. Daar wordt de kandidaat onder meer gevraagd naar zijn politieke kleur en of er 'mogelijke belangenconflicten' in de carrière verborgen zitten 'die de President of uzelf in verlegenheid kunnen brengen, als hij u zou selecteren'. En, afhankelijk van de functie, een overzicht van de financiële handel en wandel van de sollicitant.

De verwachtingen over de duizenden benoemingen die nog moeten komen zijn niet erg hooggespannen. Trump heeft inmiddels een aantal oude rotten uit het tijdperk van oud-president George W. Bush om zich heen verzameld, maar hij heeft ook veel familieleden, vrienden en andere ja-knikkers benoemd.

Intussen blijken nogal wat huidige carrièreambtenaren bij overheidsdiensten in een moreel dilemma te zijn beland. Een aantal van hen, niet in de laatste plaats ook Republikeinen, vragen zich af of ze eigenlijk wel voor Trump wìllen werken.

Tijdens de campagne circuleerden tot twee keer toe open brieven onder Republikeinse experts en oudgedienden uit de veiligheidsdiensten, waarin Trump wordt afgeserveerd als 'ongeschikt' voor het presidentschap. De kritische Republikeinen die tekenden - en wisten dat ze daardoor een eventuele benoeming door Trump wel konden vergeten - bezwoeren dat zij nooit op hem zouden stemmen.

Trumps vrouw Melania (L) en kinderen, Ivanka, Eric en Donald Trump jr. Beeld AFP
Trumps vrouw Melania (L) en kinderen, Ivanka, Eric en Donald Trump jr.Beeld AFP

Pragmatisme

Maar nu de campagne voorbij is en het land in de serieuze regeermodus raakt, kiezen sommige ondertekenaars voor pragmatisme. Onder hen is een van de initiatiefnemers, Eliot Cohen, voormalig adviseur van de Republikeinse oud-minister van buitenlandse zaken Condoleezza Rice.

In een nieuwe open brief schreef Cohen een paar dagen geleden dat hij de uitverkiezing van Trump nog steeds 'vreselijk' vindt, 'maar daar komen we niet verder mee'.

Cohen houdt carrièreambtenaren in gewetensnood voor dat zij hun functie net als voorheen zo goed mogelijk moeten blijven vervullen, om het land veilig en sterk te houden. "De aanwezigheid van professionals die zich herinneren dat zij tijdens hun eed hebben gezworen de grondwet te steunen en te verdedigen - en zich niet slaafs te onderwerpen aan een individu of zijn kliek - is belangrijker dan ooit", aldus de Republikein.

Ook Susan Hennesy, voormalig advocaat bij het Agentschap voor Nationale Veiligheid, hoorde van haar relaties binnen de Amerikaanse veiligheidsgemeenschap dat velen overwegen hun baan op te zeggen.

Niet doen, adviseert Hennesy. "Als je iemand bent die gelooft dat Donald Trump jouw instituut bedreigt en zelfs een bedreiging vormt voor de Amerikaanse veiligheidsbelangen elders in de wereld omdat hij onervaren is en ongedisciplineerd, bedenk dan of het jouw taak is om afzijdig te blijven, of dat het jouw taak is om hem te voorzien van wijze raad."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden