Dijkhoff zal heel wat bezwaren moeten wegnemen

Helpt hulp? Is het juridisch mogelijk? Er zijn nog veel vragen.

De ogen van het kabinet zijn vandaag gericht op staatssecretaris Klaas Dijkhoff (VVD, veiligheid en justitie). Aan hem de taak om tijdens het Europese overleg over het herverdelen van 160.000 asielzoekers andere landen achter de koers van Nederland te krijgen. Dat wil alleen instemmen met de herverdeling als de EU daarna gaat investeren in de opvang in crisisgebieden, met als doel de migrantenstroom richting Europa een halt toe te roepen. Welke bezwaren kan Dijkhoff verwachten?

1. De logica: klopt het wel?

Het kabinet wil dat Europa de komende jaren geld steekt in onderwijs, huisvesting en infrastructuur in landen als Jordanië, Libanon en Turkije. Vluchtelingen, die nu onder erbarmelijke omstandigheden in tentenkampen verblijven, zullen in een ontwikkelde omgeving waarin zij kansen zien minder snel door willen reizen naar Europa, is de gedachte. Maar klopt dat? Migratiedeskundige Hein de Haas van de universiteiten van Cambridge en Maastricht noemde ontwikkelingshulp eerder al eens 'allesbehalve een medicijn tegen migratie'. Economische vooruitgang wakkert de behoefte én mogelijkheden om te migreren juist aan.

2. De regels: kan het wel?

Als de opvang buiten Europa op orde is, moet het asielrecht op Europese bodem goeddeels vervallen, aldus het kabinet. De grootste migratiestroom moet dan komen van in opvangcentra geselecteerde vluchtelingen. Volgens het kabinet kan dit allemaal binnen de huidige mensenrechtenverdragen, maar asieladvocaten spreken dat tegen en stellen dat er veel aanpassingen nodig zijn die jaren van onzeker overleg kosten. De Adviescommissie voor Vreemdelingenzaken wees vorige week op een eerder onderzoek naar asiel aanvragen buiten Europa. Daarvoor ontbreekt een wettelijke basis in het EU-recht. Verder is onduidelijk in hoeverre EU-landen aansprakelijk en verantwoordelijk zouden zijn.

3. Het draagvlak: willen landen wel?

Het Nederlandse plan veronderstelt dat landen als Libanon (herbergt nu 1.114.000 Syriërs) en Jordanië (vangt er 629.000 op) bereid zullen zijn om nog meer vluchtelingen op te nemen - met het vooruitzicht dat deze groep een lange tijd zal blijven. EU-buitenlandcommissaris Federica Mogherini distantieerde zich hier vorige week in Het Financieele Dagblad van. "Ik peins er niet over om voor te stellen dit in Libanon, Jordanië of Turkije te doen. De aantallen vluchtelingen die zij moeten herbergen, zijn al zoveel hoger dan bij ons. Dan lopen we het risico dat we nog meer landen destabiliseren. Dat is niet in hun belang en ook niet in het onze."

4. Het geld: wie betaalt het?

Het kabinet wil vluchtelingen in de toekomst zoveel mogelijk dichtbij crisisgebieden opvangen. Het zegde vorige week 110 miljoen euro toe aan de opvang in Syrië en omgeving. Maar wat valt daarmee te doen als er in de regio zeker vier miljoen mensen op de been zijn? En hoeveel geld zullen EU-landen de komende jaren moeten investeren voordat er sprake is van 'veilig en adequaat toegeruste gastgemeenschappen'? Voor dit jaar komt de VN al 4,2 miljard euro tekort voor basale opvang. Dijkhoff kan lidstaten erop wijzen dat zij op termijn minder geld aan asielopvang in eigen land kwijt zullen zijn, maar zolang Europa geen ondoordringbaar fort is, klinkt dat als iets dat heel ver in de toekomst ligt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden