Digitaal dagboek dat niet privé is

Zelfstandig en kritisch leren denken, hoe doe je dat? Trouw onderzoekt het op scholen in het hele land. Vandaag: 5 vwo op het Van Maerlantcollege in Eindhoven.

'Het is niet erg blits", zegt filosofiedocent Wouter Colpaert heel bescheiden over het door hem ontwikkelde 'coöperatief denken': Leerlingen gaan met elkaar in gesprek over een door hen zelf geformuleerde vraag en sluiten hun opmerkingen steeds af met een nieuwe vraag. "Het dwingt ze om goed naar zichzelf te luisteren tijdens het spreken. De 'stille wateren' komen eerder aan het woord want de nadruk ligt niet op standpunten, maar op het gezamenlijk onderzoek." Vandaag denkt zijn klas coöperatief over de vraag: Waarom delen we zoveel op sociale media?

"Het is een soort digitaal dagboek, dat niet privé is", start Dominique het gesprek. "Je bevestigt voor jezelf wat je doet en deelt het met anderen. Maar waarom willen mensen de dingen die ze doen bevestigen?"

Lotte: "Het gaat ook om bevestiging van anderen, om aandacht. Doen mensen aan sociale media puur voor de aandacht, of zijn er ook andere redenen?"

"Je deelt dingen op Facebook, omdat iedereen dat doet", meent Berend. "Waarom wil iedereen er zo graag normaal zijn en in hetzelfde hokje passen?"

"Maar als mensen zo graag normaal willen zijn", reageert Kevin, "waarom delen ze dan alleen uitzonderlijke dingen?"

Kaatje ergert zich: "Het is toch ook een leuke vorm van communicatie. Waarom is er zo'n negatieve flow over delen?"

"Omdat sommige mensen hun leven door likes laten bepalen", antwoordt Lotte. "Mensen worden onzeker van sociale media. Zijn likes zo belangrijk? En waarom laten we alleen maar de positieve dingen zien op Facebook en niet het echte leven?"

"Dus eigenlijk verbergen we in al die data die we delen wie we echt zijn en hebben we permanent voor bevestiging onze telefoon met Facebook bij de hand", merkt Colpaert op.

Er klinkt een ping. Lotte kijkt schuldbewust naar haar telefoon.

"In het echte leven wil je toch ook niet als een negatief persoon gezien worden", reageert Kaatje. "Zo zijn mensen. Het is toch positief dat mensen zich uiten en zichzelf laten zien?"

"Maar waarom uit je je op Facebook en niet tegen je moeder ofzo?", vraagt Berend.

"Ach, die weet dat toch allemaal al", antwoordt Kaatje.

"Als je alleen het positieve deelt, laat je jezelf dan wel zien?", vraagt Marc.

"Als sociale media momenteel de dominante media zijn en als we daar alleen maar ruimte hebben voor het positieve, waar reflecteren we dan op wat er minder goed gaat?", vraagt Colpaert.

"In privégesprekken met echte vrienden", antwoordt Berend.

"Je wil niet dat dingen die je op je zestiende in een rare bui deelde altijd zichtbaar blijven", zegt Tobias. "Als je posts langer bewaard worden, ben je je heel bewust van wat je deelt. Hoe vroeg zou je moeten beginnen met sociale media?"

Kevin begint geestdriftig te praten: "Wij hebben nog geen plaats gevonden in de maatschappij. Wij kunnen nog alles worden en daarom proberen we ook zo positief over te komen op anderen. Als je je studie hebt afgerond en een baan hebt gevonden, dan heb je je plek gevonden en hoef je helemaal geen bevestiging meer van andere mensen. Misschien moet je dan pas aan sociale media beginnen."

De achternamen van de leerlingen zijn bij de redactie bekend.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden