Dieselauto's vervuilen Londen

smog - kampt met ernstige luchtvervuiling. De Britse regering is daarvoor al twee keer op de vingers getikt. Milieugroepen eisen snelle en ingrijpende maatregelen.

Lopend over Brixton Road valt het nauwelijks op. De zon schijnt, de lucht is blauw, winkelend publiek passeert elkaar en bij drukbevolkte bushaltes wachten mensen keurig in de rij tot ze de bus in kunnen. Maar dit is de meest vervuilde straat van het land. "Echt? Hier? Ik hoor dit voor het eerst", zegt kunstenares Flora Bradwell, die hier haar atelier heeft.


Vele passanten zijn niet op de hoogte van de twijfelachtige eer. De lucht is hier zo smerig dat al op 5 januari de uitstootnorm voor het hele jaar is overschreden. Grootste boosdoener: uitlaatgassen van dieselauto's, die op Brixton Road bijna elk moment van de dag in de file staan.


De Britse regering moet snel met nieuwe maatregelen komen. Milieu-advocaten van ClientEarth sleepten vorig jaar het kabinet van premier May voor de rechter omdat het in hun ogen veel te weinig doet om luchtvervuiling aan te pakken. Het Hooggerechtshof gaf hen gelijk: de rechter eiste dat de regering op 24 april een nieuw plan van aanpak presenteert.


Ook de Europese Commissie gaf onlangs een laatste waarschuwing aan May. Wegens herhaaldelijke overschrijding van de uitstootnormen wil Brussel dat de Britten zo snel mogelijk een nieuwe 'Schone Lucht Wet' opstellen. De huidige wet dateert uit de jaren vijftig. Downing Street zegt dat het 'erbovenop zit'.


Vorig jaar overleden in de hoofdstad 9500 mensen vroegtijdig wegens de gevolgen van vervuilde lucht, rekenden wetenschappers van de King's College universiteit uit. De levensverwachting van Londenaren is bijna anderhalf jaar gedaald, dankzij de sterk verminderde luchtkwaliteit. "Je kunt gerust spreken van een nationale gezondheidscrisis", zegt Oliver Hayes van de milieugroep Friends of the Earth.


Neem bijvoorbeeld de fietsers. Londen is niet bepaald fietsvriendelijk te noemen; afgelopen jaar kwamen nog negen fietsers in het verkeer om het leven. Het aantal fietspaden is beperkt en fietsers worden vaak over het hoofd gezien en ademen ook nog eens zeer vervuilde lucht in. Toch neemt het aantal Londenaren dat fietst verder toe. "Het verkeer is dichtgeslibd en de metro's zijn overvol", zegt Raymond Brady, die voor een projectontwikkelaar in Westminster werkt en dagelijks drie kwartier peddelt om op kantoor te komen. Hij draagt een helm en een masker met luchtfilter.


En hij is niet de enige. In de Londense spits valt op dat steeds meer fietsers zo'n kapje dragen. Fietsen is schadelijker dan lopen. Door fysieke inspanning adem je dieper in, waardoor er meer fijnstof in de longen terecht komt. Het verbaast Brady dat niet alle fietsers een masker dragen. "Als je achter een rode dubbeldekkerbus zit en die trekt op, krijg je een zwarte wolk in je gezicht."


Volgens Friends of the Earth-woordvoerder Hayes is het probleem dat je amper ziet hoe vervuild de lucht is. "Veertigduizend mensen overlijden in Groot-Brittannië per jaar vroegtijdig. Stel dat er zoveel in het verkeer omkomen. Dan zou er een volksopstand uitbreken. Maar nu slaat de publieke opinie niet met de vuist op tafel om dit keihard aan te pakken."


Daarom is zijn organisatie samen met King's College een project begonnen om Britten bewuster te maken. Via een testpakket kan iedereen in zijn eigen straat testen hoe ernstig de lucht vervuild is. "We hebben al duizenden pakketten verstuurd", zegt Hayes. "Steeds vaker zie je onze kleine buisjes aan lantaarnpalen of stoplichten hangen."


Hayes vindt dat de landelijke politiek het onderwerp amper serieus aanpakt. Wel vindt hij positief dat de nieuwe Londense burgemeester Sadiq Khan de aanpak van luchtvervuiling hoog op zijn prioriteitenlijst heeft gezet, alleen vindt hij zijn maatregelen tot nu toe te slap. Zo moeten bestuurders van wat oudere dieselauto's vanaf 2019 omgerekend bijna 30 euro gaan betalen om het centrum van de stad binnen te komen. Hayes wil meer: "Dieselauto's zijn de grootste vervuilers. Die moet je verbannen. Niet meteen, maar over een jaar of zeven, zodat iedereen kan wennen. Dat doen Parijs en Madrid ook."


Zover wil Khan niet gaan. "Nieuwe modellen zijn schoner", zei hij tegen de BBC. Maar, zegt Hayes: "Je staat in de stad zo vaak in de file. Dan draait de motor door en blijven ook schonere modellen fijnstof uitstoten."

'Fietsen met masker is noodzaak'

Raymond Brady draagt sinds kort altijd een masker op de fiets in Londen. "Toen ik begon met fietsen naar mijn werk deed ik dat zonder masker. Ik kreeg last van een vastzittende hoest, ik kreeg last van mijn luchtwegen en mijn borst. Sinds ik het masker draag heb ik nergens meer last van." Hij laat zijn witte luchtfilter zien. Al na een paar weken zie je de eerste zwarte plekken verschijnen. "Ik moet het elke paar maanden verwisselen, dan is het echt zwart geworden. Van stoffen die anders in mijn longen terecht waren gekomen." Zijn maskers kosten 30 euro, een nieuw filter 20 euro.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden