'Dierenpolitie verdwaalt in vage wetten'

amsterdam – De dierenpolitie lijkt een sympathieke oplossing voor een praktijk waarover veel burgers zich druk maken, maar met zo’n nieuwe organisatie spant het kabinet het paard wel achter de wagen.

Volgens Elsbeth Stassen, hoogleraar Dier en Samenleving aan de Wageningen Universiteit, is de wetgeving op het gebied van dierenwelzijn uiterst complex en kan deze alleen worden gehandhaafd door specialisten. „Die zijn er ook. De inspecteurs van de Landelijke Inspectiedienst Dierenbescherming (LID) en de Algemene Inspectiedienst (AID) zijn uiterst kundig. Maar dan nog hebben zij grote moeite de wet uit te voeren of te handhaven. Dat is een constante exercitie, met grote souplesse omgeven. En dat zie ik een splinternieuw korps van onervaren animal cops helemaal niet doen.”

Laten we eens beginnen, zegt Stassen, met te bepalen wat dierenwelzijn eigenlijk is, want dat is het criterium waarmee gewerkt moet worden. „Je hebt om te beginnen de functionele benadering. Een koe die veel melk geeft, móet zich wel goed voelen. De tweede benadering gaat uit van het ’gevoel’ van dieren. Als een hond zich lekker voelt, zit het met zijn welzijn wel goed. Ook als ie veel te dik is vanwege de grote hoeveelheden koekjes. De derde benadering gaat uit van het natuurlijkheidsperspectief. Als dieren maar natuurlijk gedrag in een natuurlijke omgeving kunnen vertonen, is alles wel. Maar welke benadering leidt nu tot het échte dierenwelzijn, zoals het in de wet staat beschreven?”

Volgens Stassen zal een goede inspecteur de drie benaderingen combineren. Maar volgens haar is de vraag of de rechter uiteindelijk wel uit de voeten kan met het begrip dierenwelzijn. Volgens de Gezondheids- en welzijnswet voor Dieren (GwwD) is dierenmishandeling en dierverwaarlozing verboden. „Dierenmishandeling wil dan zeggen dat de gezondheid of het welzijn van het dier niet zonder redelijk doel benadeeld mag worden. Uit recente strafzaken blijkt dat mishandeling moeilijk is te bewijzen. Volgens de rechter is van mishandeling pas sprake als de dieren te lijden hadden, maar dat is vaak heel moeilijk te bewijzen.” Als het tot een veroordeling komt, is het vaak op basis van artikelen in het Wetboek van strafrecht die gaan over vernieling en beschadiging van dieren.

„Het enige wat duidelijk is”, zegt Stassen, „is dat dierenmishandeling is verboden, wanneer aantoonbaar pijn, letstel of gezondheidsschade is toegebracht. Nou ken ik het voorbeeld van een hond met een hoge dwarslaesie. Zijn baas verzorgt hem fantastisch, keert het dier regelmatig om op de andere zij. Na een melding is de inspectie langsgegaan maar heeft te weinig mogelijkheden om op te treden. Experts zijn het niet eens of het welzijn van het dier is aangetast. Ondanks die zorg vind ik dat deze hond ernstig in zijn welzijn is aangetast en geëuthanaseerd moet worden.”

Dierverwaarlozing blijkt makkelijker te bewijzen. Stassen komt met een Scandinavisch voorbeeld waar het verboden is een paard alleen in de wei te laten staan. Het is een kuddedier en moet bezig zijn. „Paarden die altijd alleen in de wei staan, hebben een duidelijk verminderd welzijn, maar er is in Nederland nog geen eigenaar voor bekeurd”, vertelt Stassen.

In dit woud van definities zouden de kersverse agenten van de dierenpolitie hun werk moeten doen. Stassen zou liever zien dat het nieuwe kabinet werkt aan de verduidelijking van de wetgeving.

Bovendien ontbreken richtlijnen voor gezelschapsdieren en hobbydieren. Ze stelt voor in bijlagen op basis van de natuurlijke behoeften van het dier te beschrijven onder welke omstandigheden de verschillende diersoorten mogen worden gehouden, en onder welke beslist niet.

Een ander probleem is dat een deel van de dierenmishandeling en dierverwaarlozing niet zichtbaar is en zich afspeelt ’achter de voordeur’. Zonder melding kan dit soort gevallen niet worden aangepakt. „In voorlichting moeten mensen aangesproken worden op hun eigen verantwoordelijkheid voor de gezondheid en het welzijn van dieren, wanneer ze besluiten dieren aan te schaffen”, aldus Stassen.

„En als de inspectiediensten te weinig mensen hebben, breidt deze dan uit. Laat de specialistische eenheden groeien, in plaats van een nieuw onervaren team animal cops in het leven de roepen.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden