Dierenbescherming woedend over 'martelgang voor dier en mens' 'Afspraken zijn niet nagekomen'

DEN HAAG, AMERSFOORT - Een verzengende hitte was er de grootste oorzaak van dat de uithoudingsproef tijdens de military uitliep op een ware slijtageslag. Veel valpartijen en doodvermoeide paarden waren het gevolg.

BERT SCHABBINK

De military is altijd al een omstreden onderdeel van de paardesport geweest. En vooral de zogeheten cross-country stuit op veel weerstand en de Dierenbescherming heeft al meerdere keren gepleit voor een verbod. Met die wetenschap in het achterhoofd zou een organisatie er dus alles aan moeten doen om de veiligheid van zowel ruiter als paard zoveel mogelijk in acht te nemen. Tijdens de WK op de Vlasakkers nabij Amersfoort kwam daar weinig van terecht. Er werd onvoldoende rekening gehouden met de loodzware omstandigheden en het gevolg was dat ruim twintig deelnemers uitvielen en dat veel paarden meer dood dan levend het einde van de proef haalden.

De reglementen vertellen dat als de temperatuur in Fahrenheit en de luchtvochtigheid bij elkaar opgeteld 180 zijn, er geen military mag worden gehouden. Komt dat getal boven de 150 dan moet de wedstrijd worden ingekort. Navraag bij Meteo Consult in Wageningen leert dat de maximum-temperatuur in de regio van het militair oefenterrein de Vlasakkers rond vier uur 's middags bijna 32 graden was. Omgerekend in Fahrenheit is dat 89 en de luchtvochtigheid bedroeg op dat moment zo'n 38 procent. Strikt gezien hoefde de organisatie dus niks te ondernemen omdat 127 ruim binnen de gestelde normen was.

Addertje onder het gras is dat de temperatuur altijd in de schaduw gemeten wordt. Hoeveel het aantal graden dan in de felle zon bedraagt, is een raadsel. Meteo Consult-medewerker Tom van der Spek kan er in elk geval geen zinnig woord over zeggen. “Dat hangt van zoveel factoren af. Parkeer een auto in de zon en draai de raampjes dicht en de temperatuur loopt met tientallen graden tegelijk op. Het is ook afhankelijk van de wind.” Zeer aannemelijk is wel dat de temperatuur op de Vlasakkers in de zon zo'n veertig graden (Fahrenheit ongeveer 115) bedroeg. Voeg daarbij een gemiddelde luchtvochtigheid van 45 procent, want eerder op de middag bedroeg die al 55 procent, en de grens van 150 wordt ruimschoots overschreden.

Maar harde cijfers of niet. De organisatie had aan de paarden moeten zien dat het traject gezien de omstandigheden veel te zwaar was en dat er op z'n minst flink gekort had moeten worden. Toch verdiende parcours-bouwer Jan Stokkentré een compliment. De hindernissen waren over het algemeen goed te nemen en niet al te zwaar. Als het parcours zwaar à la Badminton was geweest zouden er ongetwijfeld ernstige ongelukken zijn gebeurd. Nu bleef het beperkt tot enkele ruiters die lichte verwondingen opliepen. De finish van de cross-country bood een trieste aanblik. Met hangen en wurgen worstelden de meeste combinaties zich door de brandende zon en dat leidde ertoe dat paard en ruiter veel te diep moesten gaan. Duizenden kilo's ijs zorgden ervoor dat de paarden weer afkoelden.

Geen wonder dat inspecteur Kwast van de Dierenbescherming na afloop laaiend was. Hij sprak van martelgang voor mens en dier. “Het was een wanvertoning. En het ergste vind ik dat afspraken niet zijn nagekomen. Wij hebben al eerder voorgesteld dat een paard direct na een val uit de strijd genomen moest worden. Dat is destijds door de internationale bond verworpen. In Nederland hebben we een compromis gesloten dat een paard na een val eerst door een vee-arts gecontroleerd moet worden voordat de wedstrijd voortgezet wordt. Daar is helemaal niets van terechtgekomen.”

“Ik verwacht dat onze leden massaal zullen reageren na de rechtstreekse tv-uitzending. Ze hebben met eigen ogen kunnen zien hoe zwaar het voor de paarden was. Het was een aanéénschakeling van glijen en vallen”, aldus Kwast. Over de maatregelen die de Dierenbescherming waarschijnlijk gaat nemen is hij duidelijk. “Ik denk dat we binnenkort opnieuw naar de staatssecretaris zulllen stappen om een verbod op de military te bewerkstelligen.”

Diegenen die het slagveld op de Vlasakkers van nabij meemaakten kunnen zich de woorden van Kwast goed indenken. Wat te denken van de 'nationale trots' Mandy StibbeJeakins. Zij viel bij het nemen van een hindernis, bedacht zich geen moment en stapte onmiddellijk weer in het zadel om het opnieuw te proberen. Het gevolg was een tweede valpartij, het einde van de wedstrijd en verschrikkelijk gezichtsverlies doordat ze na afloop in geen velden of wegen te bekennen was. Ze had beter een voorbeeld kunnen nemen aan Hans Brugman. De Hengeloër besefte dat de proef te zwaar was voor zijn paard Blind Date en stapte tijdig af voordat er ongelukken gebeurden.

Ook coryfeeën als Blyth Tait, de regerend wereldkampioen uit Nieuw-Zeeland en tweevoudig Boekelowinnaar Jörg Bodenmüller (Zwitserland) staakten de strijd na valpartijen. Zelfs tweevoudig Olympisch kampioen Mark Todd uit Nieuw-Zeeland haalde de finish niet ongeschonden. Zijn uitglijder betekende niet het definitieve afscheid, maar wel uitschakeling voor de wereldtitel. Na de uithoudingsproef had de Australiër Prue Cribb met Navarone de beste papieren voor de Britse Mary Thompson met King William.

Maar de verschillen waren zo klein dat het afsluitende springconcours gisteren alles nog zou kunnen wijzigen en dat gebeurde ook. Doordat koploper Cribb maar liefst drie balken op de grond liet stuiteren, moest hij een medaille vaarwel zeggen. Ook Thompson zag een podiumplaats als sneeuw voor de zon verdwijnen door twee springfouten. Vaughan Jefferis uit Nieuw Zeeland profiteerde optimaal en greep het goud door foutloos te blijven in het zadel van Bounce. De Nederlanders kwamen in het stuk niet voor. Het was nota bene amateurruiter Adriaan Smeulders die op Bastion de beste nationale prestatie leverde met een 27ste plaats.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden