Dierenactivisme / Op huisbezoek bij dierenbeulen

Dierenactivisten worden allengs radicaler. Hoe meer hun acties aan dovemansoren gericht blijken, des te fanatieker worden de dierenbevrijders. Ze vernielen niet langer alleen spullen, ze doen tegenwoordig ook aan telefoonterreur.

Een kraakpand, ergens in Nederland. Vanavond is er een benefietavond voor het dierenbevrijdingsfront, de organisatie die op internationale schaal, als Animal Liberation Front, steeds vaker de aandacht trekt. Ook in Nederland.

Vorig jaar waarschuwde de AIVD voor het toenemende gevaar uit de hoek van de dierenrechtenactivisten. ,,De tijd van geweldloze actie is voorbij'', schreef de dienst in zijn jaarverslag van 2001. Anno 2003 woedt de strijd om dieren te bevrijden uit benauwende kooien en van medische experimenten ook verder, met steeds meer fanatisme. Mark, woordvoerder van het dierenbevrijdingsfront; ,,Je ziet onderdrukking, je wilt reageren. Ook al heb je de meerderheid tegen je. Het antwoord is directe actie.''

Op een tafel ligt de lectuur voor geïnteresseerden. Folders van het dierenbevrijdingsfront in Nederland, maar ook veel informatie over het grote voorbeeld van de Nederlandse dierenbevrijders; de campagne tegen het Engelse bedrijf Huntingdon Life Sciences, waar dierproeven worden gedaan. SHAC heet die campagne, die ervoor zorgde dat al vele bedrijven zijn opgehouden diensten te verlenen aan Huntingdon. ,,Dat is ons voorbeeld'', zegt Mark. ,,Daar hebben ze echt successen geboekt.'' Na het eten zal een SHAC-video worden vertoond. De keuken: veganistisch. ,,Als je ooit een koe in zijn ogen hebt gekeken, hoe kun je dan nog een rosbiefje eten?''

Mark is zesentwintig. Een paar jaar geleden zat hij een halfjaar in een Deense gevangenis omdat hij in dat land had geprobeerd nertsen uit een fokkerij te bevrijden. ,,Zo gaat dat. Wij zijn de terroristen, omdat wij de dieren willen vrijlaten. Degenen die ze in te kleine hokken stoppen gaan vrijuit.''

Sinds die tijd onderhoudt Mark de perscontacten voor de anonieme dierenbevrijders. Hij verzamelt op internet de wereldwijde dierenbevrijdingsacties. Dat zijn er nogal wat. De afgelopen week (opgesomd op www.militantvegan.com): nertsenvoedercentrale in Finland in brand gestoken. Bontwinkel in Apeldoorn vernield. Auto en woonhuis vernield van directeur van bedrijf dat proefdieren gebruikt - Engeland. Bontwinkel aangevallen - Zweden. Reclameborden van een circus verwijderd in Duitsland. En 1000 kippen bevrijd uit een fokkerij in Groot-Britannië. Alle pinautomaten van ABN Amro dichtgelijmd in Groningen. Zo houdt Mark met anderen de Nederlandse beweging op de hoogte. Want het dierenbevrijdingsfront, of internationaler het animal liberation front, is net als zusterclub earth liberation front niet echt een organisatie. Iedereen die zich aan de regels -geen geweld tegen mens of dier- van de fronten houdt mag zich DBF, ALF of ELF noemen.

De tijd van geweldloze actie, van demonstreren en leuzen schilderen is voorbij, weet inmiddels het DBF. ,,Als alle middelen zijn uitgeput om het onnoemelijke dierenleed te stoppen, dan blijft maar één manier over, die van de directe actie, waarbij zoveel mogelijk schade wordt toegebracht op economisch vlak'', meent het DBF. Dat betekent: brandstichting, vernieling, tegenwoordig aangevuld met bedreiging en achtervolging.

Zelf begonnen ze ook ooit als demonstrant, opkomend voor de 'zwaksten in de samenleving' -de dieren. Maar de woede werd steeds groter. ,,Ik heb een video thuis, waarop staat wat ze in die laboratoria met de dieren doen'', zegt beginnend actievoerster Wendy Bos (17), ,,dat maakt je ziedend. Dat is zo smerig.'' Eenzelfde verhaal heeft Mark van het DBF. ,,Ik heb een keer een video gezien. Eerst, tijdens mijn studie, was ik begaan met alle zwakkeren in de samenleving. Ik was nogal mensgericht. Totdat iemand me zei: maar kijk eens naar de dieren! ze zijn met miljarden en kunnen zich niet verweren. Als je in je hoofd die schakel omzet die je heeft afgeleerd om compassie met dieren te voelen, dan word je onnoemelijk kwaad. Zoveel sores, zoveel leugens.''

Mark blijft herhalen dat ieder kind kan zien dat een dier angst kan hebben, of pijn. Voor hen zijn dieren geen dingen die je ten eigen nutte kunt gebruiken. ,,Kinderen vinden dieren hartstikke lief, weet je. Als ze ouder worden raken ze verpest. Achter gesloten deuren worden dieren gemarteld en vergast. Als je weet wat er gebeurt in de bio-industrie eet je echt geen beest meer. Wat daar gebeurt is echt misdadig, crimineel. Het zijn legale Al-Kaida-netwerken.''

Inmidels ziet Mark niets meer in de stapsgewijze vooruitgang die via legale kanalen totstandkomt. Iets grotere kooien, betere schuren, voorzichtige pogingen alternatieven te zoeken voor dierproeven. Iedere dode is er één te veel. ,,Er komt niets goeds uit dierproeven. Een dierenlichaam verschilt te veel van een mensenlichaam. Denk bijvoorbeeld aan het des-hormoon, dat werkte bij dieren maar veroorzaakte bij mensen miskramen. De massa sluit zijn ogen voor de misstanden. Die gelooft dat het wel ergens goed voor zal zijn.''

,,Gelukkig is er een aantal mensen bij wie de mist optrekt. Die willen opkomen voor dierenrechten. Die brengen dat in de praktijk door middel van brandstichting, ruiten ingooien, dieren bevrijden uit legbatterijen. Dat is dan terrorisme. Terwijl op video is vastgelegd dat ze bijvoorbeeld in Engeland, bij Huntingdon Life Sciences, die dieren slaan. Zo corrupt. Dieren zijn voor de mensen die daar werken geen levende wezens. Ze hebben last van grootheidswaan.''

Mensen, vindt Mark, hebben het recht niet elkaar te onderdrukken. Ze hebben het recht ook niet om dieren te gebruiken. Maar hij weet dat zijn standpunt weinig gehoor vindt, wat hem nog woedender maakt. 'Naar buiten! Word actief! Ga ondergronds!', roept zijn organisatie mensen op, boven een tekening van iemand die een pluimveewagen met benzine overgiet.

De laatste tijd moet in Nederland vooral het BPRC het ontgelden, het primatencentrum in Rijswijk. Zestienhonderd apen, zeggen de actievoerders, bevinden zich daar in een hel ten bate van dierenbeulen. Het BPRC 'moet dicht', is de boodschap. De actievormen voeren van demonstreren tot stalken, van dreigen tot telefonisch terroriseren. Zowel bij het apencentrum zelf, bij werknemers thuis als bij ondersteunende of opdrachtgevende bedrijven. Zoals bij safaripark de Beekse Bergen, dat een 'bruikleenovereenkomst' heeft met het BPRC. Baby-aapjes uit de Beekse Bergen zouden door het BPRC mogen worden gebruikt. Of bij ABN Amro, dat de financiële zaken van het BPRC regelt. En net als in Groot Brittannië, waar regelmatig auto's van HLS-medewerkers uitbranden, in de voortuinen van werknemers van het BPRC.

,,Een zorgwekkende ontwikkeling is de groeiende invloed die het, voor een deel zeer gewelddadige, Britse dierenactivisme heeft op de Nederlandse geestverwanten'', schreef inlichtingendienst BVD (thans AIVD) al in zijn jaarverslag over 2001.

Voor het dichtlijmen, vorig jaar ook weer, van het voordeurslot van het hoofd virologie gaven de actievoerders als anonieme verklaring: ,,Wij tonen geen tolerantie voor egoïstische mensen en zullen vechten voor de rechten van dieren. Dieren hebben gevoelens en intelligentie. Dieren mogen niet gebruikt worden in het voordeel van de mens. Stop met werken bij het BPRC of we gaan verder! Dit is een dreigement, iedereen die werkt bij BPRC is potentieel doel voor een radicale DBF'actie!'' Een andere verklaring, begin 2002 uitgegeven na andere nachtelijke bezoeken aan medewerkers van het BPRC: ,,De prijs voor het martelen van dieren is hoog, namelijk; het opgeven van je privé-leven, en het opgeven van je rust. Waar de dierenbeulen zullen gaan, zullen wij ook gaan.''

De radicale, op Engelse leest geschoeide acties oefenen enorme aantrekkingskracht uit op minder geoefende actievoerders. ,,Ik zou wel willen demonstreren bij het huis van die BPRC-directeur'', zegt de Haagse scholiere Wendy Bos, terwijl ze op wereldproefdierendag protesteert tegen het gebruik van dierproeven in de Vrije Universiteit van Amsterdam. Nu nog heeft Wendy zich aangesloten bij het Edev (een dier een vriend), maar ze weet al dat ze verder wil. Wendy doet met nog zes anderen mee aan deze bezetting, de eerste voor deze organisatie. Nog radicalere actie gaat het Edev te ver, maar Wendy geeft ruiterlijk toe: ,,Ik wil wel dieren bevrijden. En ook huisbezoeken afleggen bij dierenbeulen.'' Wendy, wijzend op de plaatjes van tijgers, leeuwen en olifanten op de muur van het kantoor naast het dierproeflaboratorium: ,,Kijk eens hoe schijnheilig deze mensen werken. Ze doen alsof ze van dieren houden. Maar intussen doen ze de meest gore proeven.'' Van een bureau pakt ze een logboek, waarin medewerkers van de universiteit hun werkzaamheden opschrijven. ,,Kijk, wat hier staat. 'hersens verwijderd. anderhalf uur bezig geweest'. IJskoud.'' Deze mensen, vindt Wendy, verdienen geen genade. ,,Ik zou die mensen die het dieren aandoen wel willen confronteren met hun daden. Die kunnen gewoon over straat terwijl ze katten stekkers in hun hoofd planten, of wonden bij apen insmeren met wasmiddel.''

Wendy's woede is kenmerkend voor de groeiende woede bij alle activisten, nu hun acties langdurig aan dovemansoren gericht lijken. ,,Dit was onze laatste publieksvriendelijke actie!', meldden anders zo vreedzame demonstranten op tweede paasdag aan de directie van dierenpark de Beekse Bergen. En ook aan georganiseerde telefoonterreur naar de ABN Amrobank en het BPRC zelf doen steeds woedender mensen mee.

DBF-woordvoerder Mark heeft de radicalisering ook gezien. En hij kan het verklaren. ,,De dieren schreeuwen gewoon om hulp. De eerste acties waren sabotage, vernielen van voertuigen, brandstichting in voertuigen. Ruiten ingooien bij personen, zeker 's nachts, is erger. Daar betrek je een gezin bij. Maar wat is erg? Op televisie zie je stapels lijken met dieren, daar maakt niemand zich druk om. En het is wel effectief. Veel van die lui die worden getreiterd stoppen ermee.''

Mark weet het nu al: de AIVD zal het jaarverslag over 2002, dat dinsdag verschijnt, wel weer opnieuw melden dat de dierenrechtenactivisten een gevaarlijke groep vormen. Bedreigingen, vernielingen. En er was natuurlijk Volkert van der G., die bekendstaat als dierenrechtenactivist. Maar: ,,Bij acties van het DBF zijn nooit onschuldige slachtoffers gevallen. Die actievoerders zijn gewoon helden. Ik weet zeker dat ze, was de Tweede Wereldoorlog nu geweest, aan de goede kant hadden gestaan.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden