diepgids12maandag

postbus 859, 1000 AW Amsterdam, lezers@trouw.nl

De Gasunie meldt dat een record hoeveelheid gas is getransporteerd door het koude weer. Is Nederland niet al zo’n dertig jaar bezig om huizen steeds beter te isoleren en efficiënter te stoken? Technisch gezien zouden we nu met een kwart van de hoeveelheid gas afkunnen om alle huizen warm te stoken als dertig jaar terug. Toch wordt er meer gas verbruikt dan ooit. Stoken we tegenwoordig als het vriest het hele huis tot 25 graden op? Trekken we geen trui meer aan in de winter? Zo goedkoop is het gas toch ook niet. Ergens gaat er iets niet goed met het energieverbruik.

Sander de Snoo Gouda

Wij zijn al bijna dertig jaar lid van de PvdA, maar voelen ons de laatste jaren steeds minder thuis bij de partij van Wouter Bos en Lilianne Ploumen. Het uitmuntende artikel van Mohammed Benzakour (Podium, 8 januari) gaf ons het laatste duwtje. De PvdA is niet meer onze partij. De teloorgang van haar sociaal-democratische beginselen, over de ruggen van migranten heen, en haar geflirt met populistisch rechts, is een van de grootste crises uit de geschiedenis van de partij. Wij hopen dat meerdere leden ons voorbeeld zullen volgen.

Fam. Van Zanten Den Haag

Jammer dat bij het (uitstekende) artikel van minister-president Balkenende over de betekenis van Calvijn (zaterdag 10 januari) het verkeerde portret stond afgedrukt, namelijk dat van Maarten Luther, vervaardigd door Lucas Cranach de Oudere in 1529. Op het schilderij van Cranach is boven het hoofd van Luther diens lijfspreuk te lezen (in de krant slechts gedeeltelijk zichtbaar): ’M L - In silencio et spe erit fortitudo vestra’ (in zwijgen en hoop zal uw kracht zijn).

De spreuk is typerend voor de lutherse traditie van lijdzaamheid, maar past slecht bij het strijdbare calvinisme dat later zo’n grote rol zou spelen in de Tachtigjarige Oorlog. Ook dat had de redactie te denken moeten geven.

Jan de Bruijn, hoogleraar politieke geschiedenis VU Amsterdam

Minister-president Balkenende roemt in het kader van het vijfhonderdste geboortejaar van Calvijn diens verdiensten en zijn betekenis voor maatschappij en samenleving. Jammer dat Balkenende in zijn jubelverhaal met geen woord rept over de grote schandvlek die deze theoloog heeft veroorzaakt met zijn ontwerp van de (zeer onbijbelse) leer van de (dubbele) uitverkiezing, waardoor veel gelovigen niet durfden te vertrouwen op een genadige God. Dit feit doet veel afbreuk aan de verdiensten van Calvijn. Bijbels gezien zijn er door de geschiedenis heen veel lichtende figuren geweest, bijvoorbeeld Franciscus van Assisi (1182-1226), die met kop en schouders boven Calvijn uitsteken.

Klaas BarendregtZevenhoven

De poging van de minister-president om de betekenis van Calvijn te actualiseren is verdienstelijk. Op zijn minst zal het aanleiding kunnen zijn tot veel discussie. Alleen over de Weberthesis is al een bibliotheek volgeschreven en wat te denken van de stelling dat de Apartheid in Zuid-Afrika ook gerekend kan worden tot de calvinistische erfenis. Op de katholieke school waarop ik in de jaren ’60 zat, leerde ik dat hij vooral een Isegrim was, die in Genève een schrikbewind voerde en het ijdele kaartspel verbood. Aan ketters is het niet gegeven om te lachen. Later leerde ik hem natuurlijk ook kennen als een groot humanist en een kanjer van een theoloog. Grote figuren zullen altijd tegenspraak blijven oproepen. Toch niet zodanig dat hiermee de pijnlijke misser van de redactie verklaard kan worden van de verkeerde afbeelding bij Balkenendes stuk....

H.A.M. Raap Veldhoven

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden