Dient elkander door de liefde

Wat een mooi woord is dat toch: Staatsakt. Duits voor de staatsbegrafenis die gisteren oud-bondspresident Richard von Weizsäcker ten deel viel. In de Berlijnse Dom veertienhonderd gasten. Beatrix was er ook, op de eerste rij naast de Duke of Kent en Lech Walesa, die ook bij het zitten steunde op een stok tussen zijn benen. Ja er hadden veel oud-regeringsleiders en oud-presidenten en -politici in de kerkbanken plaatsgenomen, je zou kunnen zeggen de representanten van het oude Europa.

Dat is ook wat een van de sprekers, Antje Vollmer, zei. Dat met Von Weizsäcker de oude Bondsrepubliek en een deel van het oude Europa ten grave gedragen werd. Antje Vollmer, oud-vicevoorzitter van de Bondsdag en theologe. Ze sprak over diens band met Vaclav Havel 'gedragen door een bijna teder respect' en ze schilderde de ontroerende ontmoeting tussen beiden op de Hradcany-burcht in Praag. Ach, er werd prachtig gesproken bij de Staatsakt, in van die mooie grote Duitse woorden en frasen, waarin zoveel cultuur en geschiedenis resoneert, dat je hart ervan meetrilde.

Joachim Gauck, de huidige bondspresident, is retorisch een waardig opvolger van Von Weizsäcker die vooral geschiedenis schreef met die rede voor de Bondsdag op 8 mei 1985, die rede waarin hij die dag die het eind van de Tweede Wereldoorlog markeerde, tot een bevrijdingsdag ook voor het Duitse volk uitriep, een bevrijding van het nazi-juk. 'Door op hem gesteld te zijn, leerden de Duitsers gesteld te zijn op zichzelf.' Von Weizsäckers optreden, zei Gauck, werkte helend.

Charismatisch was hij, een luisteraar, een politicus niet van de zender, maar van de ontvanger - zoals Vollmer zei. En als je met hem sprak, zei Wolfgang Schäuble, dan was hij een en al oor. Schäuble, de minister van financiën, prominent politicus van de CDU, de partij waar Von Weizsäcker zich steeds verder van distantieerde. Schäuble sprak ook. Hoe de alledaagse politiek in de glans van Von Weizsäcker verbleekte, en hoe onverdiend dat was, en dat Von Weizsäcker dat betreurde, want hij waardeerde het politieke bedrijf juist zeer.

Von Weizsäcker, politicus, maar ook man van de kunsten, liefhebber van muziek, literatuur, beeldende kunst. Twaalf weken geleden zag ik hem voor het laatst, zei Frank-Walter Steinmeier, de minister van buitenlandse zaken. In Hamburg bij een concert. Hij was al zwak en bleek, maar bij dat strijkkwartet van Mendelssohn zag hij hem herademen, onvergetelijk.

Maar het mooist sprak misschien de oud-bisschop Martin Kruse, familievriend, die nog wist hoe Von Weizsäcker in de Gedächtniskirche, de zondag na de opening van de Muur, uit het hoofd uit Paulus' brief aan de Galaten citeerde.

Duizenden mensen uit Oost en West om de kerk. Het was in die dagen voor het eerst dat Von Weizsäcker openlijk sprak. En dit citeerde de christen Von Weizsäcker: 'Opdat wij waarlijk vrij zouden zijn, heeft Christus ons vrijgemaakt. Houdt dus stand en laat u niet meer een slavenjuk opleggen. Want gij zijt geroepen vrij te zijn; echter misbruik die vrijheid niet als een aanleiding voor het vlees, maar dient elkander door de liefde.'

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden