Die milieuzones blijven, ook al stemde de Kamer ze weg

Gemeente gaat zélf over aanpak luchtvervuiling, weet ook minister

Hoe krijgen de collega's in Den Haag dat nou voor elkaar? De vertegenwoordigers van de Socialistische Partij in de raad van Rotterdam stemden in met de invoering van een milieuzone voor oude vervuilende dieselauto's op 1 januari aanstaande. Maar SP'ers in de Tweede Kamer steunden donderdagavond juist een VVD-motie die deze wil opheffen.

"Het gebeurt wel vaker, ook bij andere partijen", zegt de Rotterdamse fractievoorzitter Leo de Kleijn. "Maar vervelend is het wel. Ik had juist verwacht dat de SP in de Kamer zou meestemmen met een motie die voorziet in een landelijke regeling voor milieuzones. Nu dit. Ik ben erg verrast", aldus De Kleijn. En dat is een understatement.

Hij is niet de enige die wat verwonderd kijkt naar de tekst van de kersverse motie van VVD'er Barbara Visser. Zij vindt de milieuzones nutteloos en duur en wist op de laatste vergaderdag voor het kerstreces een Kamermeerderheid van onder meer SP, CDA, SGP en de PVV achter zich te krijgen. Die is het met haar eens dat de gemeenten de bevoegdheid moet worden ontnomen zulke zones in te stellen. Minister Melanie Schultz van Haegen (infrastructuur en milieu) was er gisteren weer als de kippen bij om te benadrukken dat het de gemeenten zijn die zélf over de aanpak van luchtvervuiling gaan.

De Amsterdamse wethouder Abdeluheb Choho (D66) stond gisteren al met zijn koffers op Schiphol toen hij reageerde op de aanval op de milieuzone. Die is de afgelopen jaren in Amsterdam juist ingevoerd: voor vrachtwagens. Vuile personenauto's krijgen geen parkeervergunning meer en brommers worden binnenkort op het fietspad geweerd.

Choho: "Formeel is het zo dat de instelling van een milieuzone een zogenaamde door het Rijk gedelegeerde bevoegdheid is, dus die kan worden ingetrokken. Maar waarom zou het Rijk dat doen? Het is juist goed dat gemeenten hun burgers beschermen door dit beleid op hun eigen manier in te vullen."

Op dit moment hebben dertien gemeenten een milieuzone, die allemaal verschillen. De ene gemeente heeft een verbod op alleen vrachtauto's, een andere weert ook de vervuilende personenauto's. Als criterium wordt doorgaans niet de uitstoot, maar de leeftijd van het oudere dieselvoertuig gehanteerd, die daardoor soms wat willekeurig is. Vooral de onderlinge verschillen in de regelingen en de grove indeling veroorzaken de kritiek dat de gemeenten doen aan 'automobilistje pesten'.

Voorstanders van de milieuzones wijzen er juist op dat de directe vervuiling met fijnstof en vooral roetdeeltjes uit de oude diesel zeer gevaarlijk zijn voor de mens. Met milieuzones worden niet alleen de bronnen van die vervuiling geweerd. Gevolg is ook dat bedrijven en particulieren sneller overstappen naar een schoner vervoermiddel waarmee ze wél het centrum in mogen.

Wim Korver van mobiliteitsbureau Goudappel Coffeng onderzocht afgelopen jaren de diverse milieuzones en concludeert dat het effect op de luchtkwaliteit 'evident' is. "De zone is ook een van de weinige effectieve maatregelen die een gemeente kan nemen." De terugdringing van de oude diesel leidt ook tot een langere levensverwachting van stadsbewoners, maar voor precieze cijfers is volgens Korver meer onderzoek nodig.

Volgens Maarten van Biezen van Natuur en Milieu laat onderzoek naar de milieuzone in Berlijn zien dat de uitstoot van fijnstof met 25 procent is afgenomen en de roetuitstoot - verreweg de meest schadelijke - met maar liefst 50 procent. Hij erkent dat de verschillen tussen de milieuzones voor onduidelijkheid en onbegrip zorgen. "Een landelijke roettax op oude dieselauto's zou zo'n effect hebben dat de milieuzones kunnen worden opgeheven. Als elke eigenaar van een oude diesel 250 euro méér wegenbelasting moet gaan betalen, gaat dit type snel aan de kant." Maar vooralsnog is die landelijke regeling uitgesteld tot 2019. De gemeenten kunnen niet wachten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden