Die Linke worstelt met antisemitisme-verwijt

Kritiek in Duitse partij op Israël zou voortkomen uit 'pathologische, blinde haat'

Nog altijd waart de 'antizionistische geest van de DDR' door de Linkspartij. Tal van leden zijn vervuld van een 'pathologische, blinde haat tegen Israël'. En geregeld overschrijden ze 'de grens naar het antisemitisme'. Dat schreef Dieter Graumann, voorzitter van de Centrale Raad van de Joden in Duitsland, deze week in de Süddeutsche Zeitung. Het kwam hard aan.

De Linkspartij wordt al weken achtervolgd door verwijten van antisemitisme. Het begon met een artikel van twee sociologen, die beweerden dat het antisemitisme in de partij steeds dominanter wordt. De media sprongen er bovenop. In de partij sloeg de paniek toe. De Linkspartij noemt zich immers antifascistisch en daarbij past geen antisemitisme.

Maar de voorbeelden zijn kras. Vooraanstaande partijleden ondersteunden boycotacties tegen Israëlische producten. Een lid van de Bondsdag voer mee op de Mavi Marmara, de boot met hulpgoederen voor Gaza die vorig jaar met de Israëlische marine in gevecht raakte. En dan waren er partijleden die het bestaansrecht van de Israëlische staat betwijfelden, wat in Duitsland gelijk staat aan antisemitisme.

Fractievoorzitter Gregor Gysi doet er alles aan om de schade te beperken. Graumann noemde hem in zijn artikel een van de 'rechtschapenen' in de partij. Hanno Harnisch, persvoorlichter van de fractie, benadrukt dat Gysi "een van de weinige Duitse politici is, die in Jeruzalem op de gedenkplaat van Yad Vashem de namen van zijn voorouders tegenkwam".

Gysi liet begin juni zijn fractie een unanieme verklaring afleggen, die krachtig stelling neemt tegen iedere vorm van antisemitisme. In interviews legde hij uit dat Duitsland een bijzondere, historisch gefundeerde verantwoordelijkheid heeft tegenover Israël. "Geen enkele Duitser, en al helemaal geen enkele linkse Duitser, mag de legitimiteit van de staat Israël betwijfelen."

Maar daarmee waren de partijgelederen allerminst gesloten. Sommige fractieleden waren opzettelijk weggebleven bij de stemming over de verklaring en spraken achteraf van een poging tot 'muilkorven'. Persman Harnisch spreekt van 'enkele individuele gevallen', maar anderen zien een diepe kloof opdoemen in de Linkspartij.

De Linkspartij is een fusie van voormalige communisten uit de DDR en linkse radicalen uit het westen. De eersten zijn uitgesproken hervormers, die graag willen meeregeren in Duitsland en het hier en daar ook al doen. De laatsten houden vast aan een fundamenteel antikapitalisme en willen liever in de oppositie blijven.

Telkens weer raken beide vleugels in conflict. Die conflicten zijn het heftigst wanneer het om het Midden-Oosten gaat.

Peter Ullrich, auteur van 'De Linkspartij, Israël en Palestina', spreekt van een 'overidentificatie met de Palestijnen' bij de links-radicalen. Zij zien de Palestijnen als slachtoffers van 'Israëlische onderdrukking en Amerikaans imperialisme'.

Die obsessie met het Palestijnse vraagstuk stamt al uit de jaren zestig. Linkse terroristen pleegden toen een (mislukte) aanslag op de Joodse Gemeente in Berlijn, wat in eigen kring tot heftige ruzies leidde. De DDR steunde destijds Palestijnse terroristische organisaties, omdat ze Israël als bedreiging van de wereldvrede zag.

Volgende week wil Gregor Gysi een nieuwe poging doen de anti-Israëlische fractieleden van zijn standpunt te overtuigen.

Mocht dat niet lukken, worden ze dan geroyeerd? Persman Harnisch: "Nee, dat is in de Linkspartij ondenkbaar. Met het uitsluiten van partijleden hebben we in het verleden nogal slechte ervaringen opgedaan."

Davidster en hakenkruis
Het ernstigste antisemitische incident van de laatste tijd komt op naam van de Duisburgse afdeling van de Linkspartij. Op de website van haar jongerenvereniging was in april dit jaar een pamflet te vinden met de titel 'Nooit meer oorlog voor Israël'. Het pamflet was getooid met een in elkaar geweven davidster en hakenkruis.

In het duidelijk verouderde pamflet wordt Israël 'de ware schurkenstaat en oorlogshitser' achter de inval in Irak genoemd. Het pamflet bevat een opsomming van Israëls overtredingen van VN-resoluties en mensenrechtenverdragen. Het waarschuwt voor "de nucleaire chantage van de wereld door de radicale zionisten".

De Duisburgse partijleiding heeft het pamflet onmiddellijk van de website gehaald. Maar in plaats van zich te verontschuldigen, noemde ze zich in een open brief het slachtoffer van een extreem-rechts hackersactie en een georganiseerde mediacampagne.

Aan het eind van de brief verklaart de partijleiding dat boycotacties tegen Israël legitiem moeten worden geacht.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden