Column

Die keer dat ik iemand haar herinneringen liet hervinden

Beeld Trouw

De magische formule van de afgelopen week is natuurlijk ‘hervonden herinneringen’. Een schrijfster (Griet Op de Beeck) verschijnt op tv (‘DWDD’) voor de promotie van haar nieuwe boek en loopt vervolgens leeg over intieme en ongemakkelijke zaken (incest) die therapeuten kundig uit de rommel van haar verdrongen herinneringen hebben gevist. 

De essentiële en exclusieve vraag die velen bezighoudt sinds die tv-avond gaat om de verdrongen herinneringen van de schrijfster: zijn ze ‘hervonden’ of door kwakzalvers bij haar kunstmatig geïnsemineerd?

Zelf beschik ik over een geheugen dat ongeveer tot mijn derde jaar teruggaat. Niets sensationeel of verdrongen: het zijn honderden taferelen van voornamelijk doodgewone gebeurtenissen uit het leven van een peuter. Helaas ben ik er in de loop der jaren achtergekomen dat ook herinneringen aan bederf onderhevig zijn. Deze slijtageslag betreft voornamelijk de kleuren, de geuren en de kleine details die juist het genot waren van een optimale herbeleving.

Mijn fascinatie voor mijn eigen goed werkende geheugen heeft me er ooit toe gebracht om dat van anderen te willen stimuleren. Als een soort therapeut van te luie neuronen, ging ik met een olifantengang in andermans porselein tekeer. Het was ook de periode (rond mijn twintigste) dat ik me de kunst van het hypnotiseren eigen had gemaakt. Iedereen ging eraan, familie, vrienden, kennissen, buren of volstrekt onbekende gasten die toevallig op gehoorafstand van mijn stem passeerden. 

Na een eerste fase waarin ik die arme proefkonijnen liet lachen en huilen of zich half uitkleden, was de lol er snel af. Ik besloot om in hun geheugen te wroeten, noemde willekeurige data en terwijl ze vertelden waar ze waren, noteerde een vriend hun bevindingen. De oogst bleef meestal beperkt tot vage omschrijvingen waar de konijnen in kwestie niets mee konden bij het ontwaken. Andermans geheugen opfrissen met alleen maar een slinger (een stopwatch van rood plastic!) werd een fiasco.

Vorig leven

Tot Lydie, althans. Ze was klein, had donker haar en een zwaar Zuid-Frans accent. Met haar ging de reis terug tot haar verblijf in de baarmoeder (Ja, heel veel kleuren daar). In een opwelling besloot ik om door te stoten naar haar vorige leven. Lydie begon met veel details over haar laatste uur te vertellen. Ze stond in een sloep, een oude gerimpelde vrouw, met om haar heen enkele mannen in het zwart gekleed met brede hoeden op. Haar handen waren gebonden en om haar nek hing een steen. Zo zit je gezellig in een woonkamer en een half uur later op een meer in het zeventiende-eeuwse New England of elders, klaar om overboord te worden gegooid. 

Lydie werd gillend wakker. Ze wankelde toen door mijn schuld op de rand van een lelijk trauma. Haar hele leven bleef Lydie ervan overtuigd dat ze in een vorig leven als heks ritueel was geëxecuteerd. Het was haar eigen hervonden herinnering die je nadien niet meer uit haar geheugen kon praten.

Lees ook

Ger Groot: 'Anders dan een placebo kan een hervonden herinnering wél kwaad'.
Stevo Akkerman: 'Griet op de Beeck heeft alsnog woorden gegeven aan de ervaring uit haar jeugd'.
Dirk Waterval: 'Hervonden herinneringen: onwaarschijnlijk, maar niet onmogelijk'.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden