'Die fijne, kleine technische school komt echt niet terug'

Voorzitter MBO Raad: Rotterdam zet geen landelijke trend

Vorig jaar splitste onderwijskolos Amarantis zich op in vijf zelfstandige onderdelen - waarvan drie in het mbo. Nu volgen de Rotterdamse reuzen Albeda en Zadkine, met elk zo'n 20.000 studenten. Ook zij willen zich opdelen. Een trendbreuk, na jaren van schaalvergroting? Niet als het aan Jan van Zijl ligt, de voorzitter van de MBO Raad. "Schaalgrootte is niet het probleem in het mbo."

Zijn deze opsplitsingen een teken aan de wand? Gaat het mbo terug naar een kleinere schaal?
"Dat denk ik niet. Deze plannen kunnen het recept zijn voor de specifieke omstandigheden van Rotterdam. Die zijn in twee opzichten bijzonder. Allereerst is er geen enkele andere stad met twee grote roc's die exact dezelfde opleidingen aanbieden. Het Albeda en het Zadkine willen niet concurreren, maar samen opleidingen aanbieden. Maar een fusie kan niet. Daarom hebben ze voor dit plan gekozen.

"Het tweede is: de Rotterdamse arbeidsmarkt wordt beheerst door één werkgever, de haven. Die biedt veel technische banen. Tegelijk heeft Rotterdam ook een laagopgeleide bevolking. In deze omstandigheden kan het goed werken om colleges op te zetten die beter herkenbaar zijn voor jongeren - en trouwens ook voor bedrijven."

Die herkenbaarheid is elders toch net zo nodig?
"Ja, maar die kan je ook anders vormgeven, door goede studiekeuzevoorlichting bijvoorbeeld. Veel roc's werken daar hard aan. Neem het ROC Eindhoven; dat heeft ook zo'n 20.000 studenten en dat gaat uitstekend. Opdelen zou daar niet werken, ook al omdat je dan eenheden zou krijgen die te klein zijn om goed te kunnen draaien."

De Rotterdamse roc's willen ook af van de complexiteit van zo'n grote organisatie. Maar andere grote roc's zijn toch net zo complex?
"Ja, maar op andere plekken is die adequaat aangepakt. Er zijn grote roc's die het goed doen en kleine die juist kwetsbaar zijn, én andersom. Er wordt vaak beweerd dat klein altijd beter is dan groot. Maar ik verzet me tegen dat sentiment. Dat ís gewoon niet zo. Het gezond verstand zal zegevieren, hoop ik."

Zijn er dan redenen om vast te houden aan de huidige schaalgrootte?
"Zeker. Ik maak me wel wat zorgen over de Rotterdamse plannen: worden verworvenheden die met die schaalgrootte te maken hebben niet te snel overboord gezet? Zoals dat je zaken soms goedkoper kunt regelen of dat je het voor je studenten makkelijker kunt maken om van opleiding te switchen. En hoe voorkom je dat die mbo-colleges elkaar toch weer gaan beconcurreren?"

Met die mbo-colleges komt de oude mts weer terug, wordt al gezegd, die fijne, kleine middelbare technische school.
"Dat is een metafoor voor een type onderwijs dat is teloorgegaan en waaraan veel mensen met heimwee terugdenken. Maar het herinvoeren daarvan zou niet goed zijn. In het moderne mbo gaat het om méér dan vroeger op de mts; je leert niet alleen een vak, je wordt ook weerbaar gemaakt tegen de steeds veranderende eisen van de arbeidsmarkt. En kleinschalig, samen in één gebouw? Nou, in Rotterdam tellen die nieuwe mbo-scholen straks ook 7000 studenten, hoor. Die fijne, kleine mts komt echt niet terug."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden