'Dictee? Terreurtaal van professoren'

Het Groot Dictee der Nederlandse taal is dit weekeinde voor de dertiende keer gehouden. Een makkie volgens nogal wat deelnemers. Toch: 25 fouten zijn zo gemaakt.

Je moet wel gepensioneerd hoofd interne verkoop bij een tabaksbedrijf zijn, je tot voor enkele jaren nog nooit met spelling hebben beziggehouden én uit Vlaanderen komen, om het Groot Dictee der Nederlandse Taal te winnen. En zo gebeurde het ook: de Vlaming Guy (nee: niet Gie, want fanaat is hij niet) De Kort is dit jaar winnaar geworden van het spellingsfestijn, en hoe: nul fouten maakte hij, een primeur.

Het Groot Dictee, gisteravond op de buis, is zaterdagavond al opgenomen in de vergaderzaal van de Eerste Kamer aan het Binnenhof in Den Haag. Zestig deelnemers strijden om de eer, onder wie dertig prominenten uit Nederland (20) en België (10). De overige dertig zijn via voorrondes geselecteerd.

Behalve een primeur levert deze dertiende editie van het Groot Dictee ook een voortzetting van een traditie op: de winnaar komt niet voort uit de gelederen der prominenten, maar uit die van de onbekende Nederlanders en Vlamingen. Het is overigens voor de derde achtereenvolgende keer dat een Vlaming als eerste eindigt, ook dat begint zo langzamerhand op een traditie te lijken.

Nul fouten: dat duidt op een gemakkelijk dictee. Ook het aantal gemaakte fouten, totaal en gemiddeld per persoon, wijst daar op. Vorig jaar werden 1764 fouten gemaakt, 29 gemiddeld. Dit jaren waren dat er 1447, gemiddeld 24.

Een makkie, zo was na afloop (maar wel vóór de uitslag) hier en daar het gevoel, al bleef men voorzichtig. Theologe en presentatrice Jacobine Geel: ,,Het leek een heel prettig dictee. Maar ik voel me toch op drijfzand. Is 'ten langen leste' goed of moet het zijn: 'te langen leste'. En is 'nooit ofte nimmer' goed? Als ik minder dan tien fouten heb is het goed, maar het kunnen er ook gemakkelijk twintig zijn.'

Suzanne Bosman, nieuwslezeres van RTL: ,,Ik ben een absolute streber, ik wil winnen, al weet ik zeker dat dat niet gebeurt'. Zij spreekt van een 'toegankelijk' dictee. Maar ja: hoe schrijf je zielenroerselen, hoort daar die tussen-n nu wel of niet? Ze heeft het vijf keer veranderd. Streber Bosman scoorde 35 fouten, blijkt achteraf. ,,En daarvan zijn er twee aan mijn handschrift te wijten. Ik schrijf te slordig. Daar moet ik nu dus ook nog aan gaan werken.'

Het LPF-kamerlid Joao Varela, vervanger van lijsttrekker Mat Herben (bang voor een afgang?), doet in de pauze met wie het maar wil geheugenspelletjes. Hij legt uit hoe je in korte tijd moeiteloos rijtjes woorden in je hoofd kunt stampen. Makkelijk als je je zoals hij, Portugeestalig van huis uit, een nieuwe taal eigen moet maken. Varela is dol op dictees en hij weet het heel zeker: toptien schrijf je aan elkaar. Maar verder blijft hij bescheiden: minder dan 25 fouten zou al mooi zijn.

Theo van Gogh, filmmaker, meent dat de Vlamingen in het voordeel zijn met al die uit het Frans afkomstige woorden, zoals 'gebruskeerd'. Hij vond de test 'zeer moeilijk' en voor een deel komt dat 'natuurlijk' door presentator Philip Freriks, die alles verhaspelt. Hij weet zeker dat hij minstens vijftig fouten heeft. Maar wat kan hem dat schelen? Geen bal! Achteraf valt het resultaat mee: 43 fouten.

Onverschilligheid is een goede zelfverdediging. Het bagatelliseren van het belang van goede spelling ook. Job Frieszo, redacteur van het NOS journaal (37 fouten) gooit het over die boeg: ,,Dat dictee? Terreurtaal van professoren. Taal is een levend gegeven, schrijf dat maar op.'

Actrice en presentatrice Katja Schuurman legt de schuld voor haar bovengemiddeld aantal fouten (31) bij haar mobieltje: ,,Bij het sms'en maakt mijn Nokia automatisch woorden. Dan leer je niet spellen, natuurlijk.' Gezien het onderwerp van het groot dictee dit jaar een gepaste opmerking: 'Telefoon!' oftewel de terreur van het mobieltje.

Brunhilde Verhenne, miss Belgian beauty 2002, zou volgens de theorie van Van Gogh in het voordeel moeten zijn. Maar zo voelt ze dat zelf niet. ,,Het was moeilijk. Ik heb maar geprobeerd niet na te denken.' Na afloop weigert ze te vertellen hoeveel fouten ze heeft gemaakt.

Onder de niet-prominente Nederlanders bevindt zich Gerard Jeurnink, docent wiskunde aan de Universiteit Twente. Voor hem is het goed spellen een kwestie van je aan afspraken houden. In de wiskunde kun je je tenslotte ook geen onnauwkeurigheden permitteren. Hij vond het dictee niet zo moeilijk. Veel woorden waren volgens hem typisch dicteewoorden en daar kun je je op voorbereiden. ,,Er was veel herkenning. Zoals het woord 'geë-maild', dat vorig jaar ook al in het groot dictee stond.' Jeurnink gokt op minder dan twintig fouten. Het worden er 22.

Nee, dan Guy De Kort: nul fouten. Zijn mede-Vlamingen wisten het van tevoren al zeker: daar zit de winnaar. Ze krijgen gelijk. De meegenomen champagne voor op de terugweg in de bus kan worden ontkurkt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden