Dictatorjager Garzón wil Franco opgraven

Dictator Francisco Franco moet worden opgegraven uit zijn tombe op een megalomane begraafplaats en elders onderdak krijgen. Dat vindt de geschorste rechter Baltasar Garzón. Gisteren diende hij zijn eis in bij de Spaanse regering. Vandaag is het precies veertig jaar geleden dat Franco overleed en er een eind kwam aan de dictatuur.

Garzón werd in 2012 voor elf jaar uit zijn ambt gezet vanwege fouten in een gevoelige corruptiezaak waarbij leden van de regerende Volkspartij betrokken zijn. In de tussentijd is hij niet van plan om stil te zitten.

Garzón vindt het onbestaanbaar dat Franco nog steeds wordt geëerd op het complex 'de Vallei der Gevallenen' even buiten de hoofdstad. "Hitler heeft in Duitsland toch ook geen officiële herdenkplaats?", zei Garzón op een bijeenkomst voor de internationale pers in Madrid. "Dit kan niet meer na veertig jaar democratie."

Garzón verwierf faam door zijn jacht op dictators, onder wie de Chileense Augusto Pinochet. Ondertussen vindt hij dat zijn eigen land, Spanje, veel te weinig doet om in het reine te komen met het dictatoriale verleden.

De Vallei der Gevallenen zou daarom volgens Garzón moeten veranderen in een herdenkingsplek voor slachtoffers van de Spaanse Burgeroorlog (1936-1939) en de daaropvolgende Franco-dictatuur. In Spanje bestaat er, anders dan bijvoorbeeld in Duitsland, nog geen grote nationale bezinningsplaats voor reflectie op deze tijd.

Om dit plan te verwezenlijken moet ook de in Spanje bekende José Antonio Primo de Rivera worden opgegraven. Deze fascistische militair was rond de burgeroorlog een invloedrijke figuur bij de nationalisten. De nabestaanden van Franco en Primo de Rivera moeten zelf de resten van de doden op een discrete plek herbergraven. Ook liggen op het complex nog meer dan 33.000 slachtoffers van de burgeroorlog, onder wie krijgsgevangen die meehielpen het complex uit te hakken.

Ondanks wetgeving die voor erkenning van de slachtoffers van Franco moest zorgen doen gemeentes te weinig om Franco-symboliek uit het straatbeeld te verwijderen, vindt Garzón. Volgens hem moet de staat excuses aanbieden.

Nu probeert hij met andere pleitbezorgers voor een nieuwe invulling van Franco's begraafplaats draagvlak onder politieke partijen te creëren. De Spaanse regering zal waarschijnlijk nog voor het einde van het jaar met een antwoord moeten komen.

De Verdieping 4

Spanje kan Franco niet vergeten

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden