Dick Bruna, behalve tekenaar ook schrijver

Bron: Mercis. Nijntje in het museum.Beeld mercis

Dick Bruna droomde er vroeger van om schrijver te worden. Toch hoor je over zijn taalgebruik weinig, ook al won hij er ooit een Zilveren Griffel mee. Menig Nederlander kent ten minste één of twee van de kenmerkende vierregelige versjes uit zijn hoofd. 

Nijntje was toch zo verdrietig
nijntje had een dikke traan
weet je waarom nijntje huilde?
oma pluis was dood gegaan.

“Dat het witte konijn ‘Nijn’ heet, is misschien wel exemplarisch voor zijn taalgebruik: de woorden die Bruna gebruikt, zijn zo kort mogelijk”, zegt Ton den Boon, directeur van de Dikke van Dale. “Het liefst maar één lettergreep. Ook hebben de woorden heel erg te maken met het hier en nu, ze scheppen een eenvoudige wereld die voor kinderen begrijpelijk is.”

De verzen staan volgens Den Boon in de traditie van de negentiende-eeuwse ‘bakerrijmpjes’, zoals ‘Bom, bam, beieren / de poes die lust geen eieren / wat lust ze dan / spek in de pan.’ “De boekjes van Nijntje zijn daarvoor in de plaats gekomen. Wie de boeken voorleest, heeft de neiging dat in een bepaalde kadans te doen, net als bij bakerrijm.” De Bruna-deun, noemt de uitgever van de Nijntjeboeken dat.

De korte woorden, het vaste rijmschema en het rechttoe rechtaan ritme zorgen ervoor dat je de tekst gemakkelijk onthoudt, ziet Den Boon. “Dat is pedagogisch verantwoord, niet voor niets gebruiken logopedisten de boeken van Dick Bruna graag. Dat hij vaak activerende zinnen schrijft als ‘zoals je hier ziet’, zorgt ervoor dat hij de aandacht van kinderen vasthoudt.”

Toch vindt Den Boon Bruna meer een tekenaar dan een schrijver, omdat zijn verzen ‘soms stokken of onregelmatig zijn’. Dat kan hij zich nog herinneren van de tijd dat hij de versjes voorlas aan zijn kinderen. Ook heeft de tekenaar ons geen taalgebruik nagelaten, constateert de Dikke van Dale man. “Een woord als ‘nijntjemond’ tref je wel aan, maar is nooit gangbaar geworden.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden