Dichtersgedoe des Vaderlands

Hij vond het welletjes, hij had er tabak van: op 29 januari nam Gerrit Komrij op staande voet ontslag als Dichter des Vaderlands. Hij deed dat een jaar te vroeg, want officieel loopt zijn ereambtstermijn nog tot januari 2005. Maar zo lang hield Komrij, die in 2000 voor vijf jaar was aangesteld, het niet meer vol. Het dichterdesvaderlandsschap is geen lolletje, zo moppert hij in het jongste nummer van poëzietijdschrift Awater: ,,Er is een hoop gedonder over die paar versjes per jaar.''

Zijn vervroegd ontslag kwam voor iedereen als een verrassing, zegt Janita Monna van Poetry International: ,,Maar ergens begrijp ik het wel, er is gewoon heel veel over hem heen gekomen.'' Komrij schreef in totaal tien 'versjes' over koninklijke baby's en nationale rampen. Maar hij deed nog veel meer: hij richtte de Poëzieclub, de Sandwichreeks en poëzietijdschrift Awater op en kwam met een nieuwe versie van zijn beroemde bloemlezing. Op deze inspanningen kan Nederland nog wel een jaartje teren, zegt Monna: ,,Dichter des Vaderlands is ook een eretitel, wat mij betreft blijft hij die houden tot er volgend jaar een nieuwe is.'' Aan het eind van 2004 organiseert Poetry International de officiële verkiezingen voor Komrij's opvolger, samen met NRC Handelsblad. Die verkiezingen stonden al gepland en worden niet vervroegd.

,,Dat vind ik echt een bizarre opstelling'', zegt Bart F.M. Droog, stadsdichter te Groningen en drijvende kracht achter de poëziewebsite www.epibreren.com. Hij verbaast zich over de gelatenheid waarmee Poetry International op Komrij's vertrek reageert: ,,Als de paus komt te overlijden, dan wacht je toch ook niet met het zoeken van een opvolger?'' Droog vindt het ondenkbaar dat Nederland het dit jaar zonder Dichter des Vaderlands moet stellen. Komrij heeft in de afgelopen vier jaar juist bewezen dat poëzie een belangrijke functie heeft: ,,In zijn gedichten hebben mensen troost gevonden. Als de dijken breken, als Nederland door een aardbeving wordt verwoest, dan heb je een Dichter des Vaderlands nodig.''

En daarom heeft Droog een digitale schaduwverkiezing uitgeschreven, voor een interim-Dichter des Vaderlands. Ruim 700 mensen brachten totnogtoe hun stem uit op 69 verschillende dichters. Monna neemt het initiatief serieus, al weet zij niet precies wat zij ermee aan moet: ,,Wij distantiëren ons nergens van, maar ik zie nog niet hoe wij de winnaar een logische plek kunnen geven.''

Intussen voeren Ingmar Heytze en Hanz Mirck enthousiast campagne voor zichzelf. En met succes: de twee dichters, die de interim-functie samen willen bekleden, hebben de meeste stemmen gekregen. Ze zijn zich alvast aan het warmlopen voor het 'Dichtersgedoe des Vaderlands'. Met hun eerste gelegenheidsgedicht ('Fiep', bij de dood van Fiep Westendorp) bereikten zij onlangs Radio 1 en de voorpagina van het Utrechts Nieuwsblad. De officiële Dichter des Vaderlands moet straks maar een kopstuk worden, zegt Heytze: ,,Maar misschien is het leuk om nu een jonge dichter te nemen.''

Het jonge duo wordt echter op de voet gevolgd door een oude concurrent: de nog immer vitale Simon Vinkenoog (75) staat op nummer twee in de peiling. Vinkenoog heeft er zin in en kan zich bovendien beroepen op relevante werkervaring: ,,Ik ben al stadsdichter van Woudrichem.'' Dat het in deze verkiezing slechts om een interim-functie gaat, kan hem niet deren: ,,Ach, het hele leven is ad interim.''

Desgewenst is Vinkenoog trouwens ook best bereid om straks het officiële ambt te bekleden. Mocht hij gekozen worden, dan gaat Vinkenoog niet schrijven over 'hypes en hysteries': ,,Er zijn zo ontzettend veel ontroerende ogenblikken aan te treffen op televisie en in de omgang met mensen.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden