Dicht voetbal, het spel, niet te veel kracht toe

Als ik dit schrijf, is de Europees kampioen nog niet bekend. Frankrijk en Portugal zijn de verlenging ingegaan, maar de eerste kranten moeten worden gedrukt. Dit is nog een column van vragen, met toch ook een advies.

De vraag is al niet meer of het EK 2016 uitdraait op het mooie verhaal dat zich leek af te tekenen, voor wie het zo kon of wilde zien dan. Wie het niet op hem heeft, uit jaloezie, uit nijd of wat dan ook, heeft het beeld van Cristiano Ronaldo met de beker - als hij hem, nadat hij geblesseerd was uitgevallen, heeft mogen aanraken en kussen - misschien niet kunnen verdragen. Maar zijn worsteling in het toernooi én zijn beheersing waren pakkend geweest - mooier juist dan wanneer hij elke wedstrijd de verdedigers aan flinters had gespeeld, zoals hij dat bij zijn rijke club kan doen.

Hij wilde ooit iets winnen met en voor zijn land. Hoezeer hij ook op zichzelf gericht mag zijn, of mag lijken (wat weten we echt van hem?), zijn parmantigheid had zich vermengd met altruïsme - het besef dat nu alleen gewonnen kon worden, als er zou worden samengewerkt, met die andere spelers uit zijn kleine land van nog geen elf miljoen inwoners. Toen viel hij vroeg in de finale huilend uit.

Het kan ook dat de Fransen jubelend de nacht zijn ingegaan, een triomf vierend die dan gauw als een veel grotere dan een sportieve zal worden gezien. Coach Didier Deschamps smeedde een ploeg van eendracht, een ploeg om te bezingen voor een land dat zuchtte onder terreur en sociale onrust. Als er een maand lang in het grootscheeps beveiligde land hoegenaamd niets is gebeurd, en zeker de rampspoed niet waarvoor het meest werd gevreesd, hoe intens en hoe gegund zal het feest bij een overwinning dan niet zijn?

Toch zij een kanttekening gemaakt. Zoals de huidige Franse ploeg, zo werd ook die van 1998, de wereldkampioen, geprezen als het toonbeeld van multiculturele sportieve samenwerking, en misschien wel meer. In 2002, op het volgende WK, was van die saamhorigheid niets meer over, en vaker gingen de Fransen rollebollend over straat.

De Portugese coach Fernando Santos had, met de wijsheid van een zestiger, gelachen op de laatste persconferentie voor de finale. Of het verdiend was dat Portugal hier stond, zoiets was hem gevraagd. Graag zou hij de finale onverdiend winnen, zei hij.

Hier sprak iemand die weet dat voetbal een spel is, en een spel kun en mag je onverdiend winnen - als dat al bestaat, verdiend of onverdiend winnen of verliezen. Over voetbal moet nooit te verheven worden gedaan, en toch is dat de afgelopen vier weken weer gebeurd. Natuurlijk was Frankrijk toe aan binding, maar laten we nooit te ver de andere kant op hellen - laten we voetbal nooit te veel macht en kracht toedichten. Het is een spel, en in Frankrijk mochten er 24 landen aan meedoen, met alle soms folkloristische taferelen van dien. Denk niet dat voetbal nu veel gaat veranderen in IJsland, in Ierland, in Wales - denk ook niet dat het voetbal zelf heel veel gaat veranderen. Koester Portugal, als dat toch heeft gewonnen, huil met Ronaldo, als u ertoe in staat bent, en anders niet. Is het Frankrijk: maak de winnaar niet mooier dan hij kan zijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden