Deze Zeeuwse wijnhoeve gaat dit jaar een recordaantal flessen wijn produceren

Vrijwilligers helpen met het oogsten van de druiven. Beeld Arie Kievit

Het is oogsttijd op wijnhoeve De Kleine Schorre. Vrijwilligers uit het hele land helpen met druiven plukken. Het belooft een prachtig wijnjaar te worden.

"Goedemorgen! Hoe is het met de rugpijn?" Johan van de Velde (35), jongensachtig gezicht, stekeltjeshaar, staat in zijn schuur voor zo'n veertig vrijwilligers, zijn druivenplukkers van vandaag. Het is de vierde plukdag op De Kleine Schorre, een van de grootste wijnhoeves in Nederland, gevestigd aan de noordkant van het Zeeuwse eiland Schouwen-Duiveland.

Het decor van zijn 10 hectare druivenvelden bestaat niet uit glooiende heuvels, maar uit bruine aardappelvelden met daarboven een Hollands wolkendek. De witte wijnen die hij op de markt brengt, zijn sinds 2005 elk jaar uitverkocht. De eerste oogst uit 2004 telt hij niet mee. "Die leek meer op azijn", grapt Van de Velde. "Je moet elk jaar druiventrossen wegknippen om andere beter te laten groeien. Daar waren we toen te voorzichtig in: een beginnersfout."

Volle kratten

De Kleine Schorre gaat dit jaar een recordaantal flessen wijn produceren: 80.000 is haalbaar. 10.000 meer dan normaal. De tropische zomer was een zegen voor de wijnranken en een vloek voor de omliggende aardappelvelden. "Die willen 2018 zo snel mogelijk vergeten", zegt Van de Velde, als er een boer met open laadbak gevuld met aardappelen voorbij rijdt.

Met de oproep "We gaan eerst het veld met auxerrois druiven afmaken en daarna gaan we verder met de pinot gris", stuurt Van de Velde het legertje vrijwilligers zijn erf af, de wijnvelden in. Veel bodywarmers, stevige wandelschoenen of laarzen en allemaal een schaartje en plastic handschoenen in de hand. De meesten zijn met pensioen en komen hier al jaren. Half september en oktober houden ze rekening met een mailtje van Johan: het plukken gaat beginnen.

De vrijwilligers knippen de laaghangende druiventrossen tussen de bladeren weg, zes potige Poolse uitzendkrachten doen het 'zweetwerk'. Zij kiepen de volle kratten in een grotere bak, die met een trekker naar het erf wordt gereden. Voor elk dagdeel plukken krijgt een vrijwilliger het jaar erop een fles wijn.

Het is bont gezelschap van mensen van het eiland zelf ("Je hoort hier de vetste roddels") en liefhebbers uit heel het land. Zoals Dick Wesdorp uit Rotterdam. Hij proefde De Kleine Schorre wijn in de business class van KLM en die maakte indruk. "Mijn vrouw en ik hebben hier in Zeeland een tweede huisje en zo ben ik hier terechtgekomen. Dat werken in de buitenlucht is prachtig. En je ontmoet nieuwe mensen. Zoals Wim", Dick wijst naar een blonde man, "hij heeft ook in Delft gestudeerd".

Kleine groenten

Van de Veldes vader, Krijn-Jan, plukt ook mee. Sinds zijn zoon het bedrijf heeft overgenomen, bestaat zijn week uit jagen in Duitsland, paling vissen en kreeftjes vangen in de Oosterschelde. Maar in de drukste weken van het jaar komt hij met liefde opdraven. Hij geeft, terwijl hij routineus doorknipt, een kleine geschiedenis van De Kleine Schorre.

In 2001 wil de dan 18-jarige Johan het landbouwbedrijf van zijn vader overnemen en zo de vierde generatie worden. Maar de teelt van aardappelen en wat kleine groenten biedt weinig perspectief. Buurman Frits, die jarenlang in Duitsland naast een wijngaard heeft gewoond, oppert tijdens een avond borrelen of de wijnbouw niet iets is. Witte druiven gedijen goed in het noordelijke klimaat en leveren wijnen op die passen bij de lokale producten: Oosterschelde-kreeft, vis, mossels en oesters. Zeeland heeft de meeste zonuren van Nederland, waarom zouden ze het niet proberen?

Wijnmaker Johan van de Velde tussen de tanks waarin de verschillende wijnen worden gemaakt. Beeld Arie Kievit

De bank lacht ze uit, maar die hebben ze niet nodig. Omdat buurman Frits de halve wereld kent, vertelt vader Van de Velde, zijn 25 investeerders snel gevonden. Van de Velde verkoopt meer de helft van zijn grond. Voor druiventeelt is minder grond nodig dan voor groenten.

Zoon Johan, zijn stekels zijn dan nog blauw geverfd, kan in de leer bij Jean Marie Vesque, eigenaar van een gerenommeerd wijnhuis in Luxemburg. Hij adviseert welke vier druivensoorten geschikt zijn voor de Zeeuwse grond: auxerrois, pinot blanc, pinot gris en rivaner. Allemaal druiven uit de Elzas die Vesque ook verbouwt aan de Moezel. Vesque is nu nog de mentor van Johan, gisteravond hingen ze nog samen aan de lijn om de waarden van hun druiven uit te wisselen.

Succes

Van de Velde boert goed met zijn wijnen. Naast een idyllisch huisje met luiken en een grasveld voor de deur, staat een gebouw uit 1883 waar de wijnen en andere streekproducten worden verkocht. Schuin daarachter een proeflokaal met terras dat uitbater Guus de Jong met zijn vrouw runt. Daarachter de wijnkelder. Aan het eind van het erf een ruime paardenbak en stallen. Aan de overkant van het erf staat de zwartgeteerde schuur waar Johan 's ochtends zijn vrijwilligers ontvangt met koffie. 

Hier sluiten ze elke plukdag af met een wijntje. En het is de feestlocatie tijdens Van de Veldes jaarlijkse wijnevenement dat zo'n 5000 bezoekers trekt. Alles is strak in de verf en aangeveegd.

Wijnen van wijnhoeve De Kleine Schorre. Beeld Arie Kievit

"Als ondernemer moet je een kronkeltje in je hoofd hebben", verklaart Johan van de Velde het succes. "Sommigen noemen dat 'passie'. Het is zeven dagen in de week werken en een beetje geluk hebben." Dat had Van de Velde zeker toen een KLM-wijninkoper zijn wijn proefde in een Zeeuws restaurant. Sinds 2006 neemt de KLM een kwart van zijn wijn af. "Die schenken ze negen weken in de business class en dan zijn ze er doorheen." Van de Velde levert verder aan sterrenrestaurants zoals De Librije en zo'n 150 wijnhandelaren. De rest wordt geschonken in het proeflokaal en verkocht in de winkel op het erf.

De Kleine Schorre produceert zes witte wijnen, de goedkoopste fles is 12 euro. Met een paar hectare uitbreiden is mogelijk, maar Van de Velde heeft niet de ambitie om aan supermarkten te leveren. "Ik geef mijn wijnen nog liever weg."

Na drie weken oogsten vertrekken de vrijwilligers weer. Wijn maken doen Johan en zijn vriendin Paula samen. De rest van het jaar onderhoudt zij met een paar werknemers de wijnranken. Per hectare zit er 800 uur aan handarbeid in. Johan grijnst: "Daar krijg ik geen vrijwilligers voor, dat lijkt teveel op werk".

Wijnbouw stijgt in Nederland

In 2017 telde het Centraal Bureau voor de Statistiek 92 wijngaarden in Nederland, vier meer dan het jaar ervoor. De meeste wijndruiventelers zitten in Gelderland (24) en Limburg (22 ). De totale oppervlakte wijngaarden is 157 hectare. Gemiddeld heeft een Nederlandse wijnbouwer 1,7 hectare. Zeeuwse wijnboeren zijn met gemiddeld 3,1 hectare het ruimst bemeten.

Lees ook:

De Nederlandse bio-wijnboer gaat onverstoord zijn gang

Nederlandse wijnboeren kunnen milieuvriendelijk werken, omdat ze niet aan tradities gebonden zijn. In klassieke wijnlanden gaan dogma's en pesticiden hand in hand.

Voor wijnboerin Hennie uit Ermelo wordt het alweer een topjaar

Wijngaard Telgt bij Ermelo bouwt een nieuwe wijnkelder, want het belooft alweer een goed wijnjaar te worden voor de Nederlandse wijnboer. Al kunnen aanhoudende droogte en een regenachtige nazomer nog veel bederven.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden