Deze vluchtelingen zijn het wachten op de IND zat: ‘Ik wil een normaal leven’

Enes en Elaheh Akin met hun dochter. Door tekorten bij de IND wachten ze al maanden op hun eerste gesprek bij de IND. Beeld Koen Verheijden

Asielzoekers moeten lang wachten tot ze hun verhaal mogen doen bij de IND. Het Turkse gezin Akin wacht al sinds juli op de start van de asielprocedure. 

De lunch staat klaar in de kamer van het asielzoekerscentrum waar Enes (32) en Elaheh (35) Akin met hun driejarige dochter wonen. Op een van de vier stapelbedden kan ze spelen, in de kast staat Dikkie Dik tussen  andere Nederlandse kinderboeken. Elke avond wordt er voorgelezen. 

“Mijn doel is dat straks niemand meer hoort dat ik niet uit Nederland kom”, zegt Elaheh. Het is haar eerder gelukt: in Turkije hoorde niemand dat ze in Iran is opgegroeid. 

Na de mislukte coup in Turkije in 2016 werd Enes veroordeeld voor terrorisme. Het gezin vluchtte voor het hoger beroep zou worden behandeld en kwam eind juli in Nederland aan. Sindsdien wachten ze op de start van hun  asielprocedure. Een periode die een dag of zes zou moeten duren, duurt al meer dan een halfjaar. De verwachting van hun advocaat is dat het gezin in april aan de beurt is, maar een afspraak voor het eerste gesprek met de IND is er nog niet.

De familie Akin wacht niet als enige zo lang. Volgens Eurostat wachten ruim zestienduizend asielzoekers op een beslissing van de IND. De dienst houdt die wachttijden zelf niet bij, maar Vluchtelingenwerk schat dat de wachttijd voor de start van de procedure is opgelopen tot zo’n 1,5 jaar.

Verhuizen

Voor de familie Akin betekent dit onder meer dat ze al maanden wonen in zogeheten procesopvanglocaties, de halte vóór het asielzoekerscentrum. Op dit moment zitten ze in Wageningen en eerder in Zutphen, Budel en Ter Apel. Binnenkort moeten ze weer verhuizen, dan naar Arnhem.

Ze snappen het niet. “Het is toch niet handig?” zegt Enes. “Dat kost de gemeenschap alleen maar geld en voor ons is het ook niet fijn.” Elmira mist haar vriendjes en vriendinnetjes uit Zutphen. Het meisje wordt bijna vier en mag dan naar school. Maar omdat het gezin niet weet waar ze tegen die tijd wonen, kunnen ze haar nergens inschrijven.

Vluchtelingenwerk maakt zich zorgen, omdat de procesopvanglocaties niet bedoeld zijn om er lang te wonen. De opvanglocatie, waar het gezin Akin op het moment woont, ligt in de bossen bij Wageningen. Een prachtige plek, maar wie slecht ter been is, kan niet naar de supermarkt of de kapper lopen.

Depressies

Ze willen niet klagen, zeggen Enes en Elaheh meermaals. Enes: “Ik heb in de gevangenis gezeten. Ik ben blij dat ik hier ben.” De twee zijn intelligent en hoog opgeleid. Dankzij een vluchtelingenprogramma van de Universiteit Utrecht kunnen ze gratis cursussen volgen en omdat ze al meer dan een half jaar in Nederland zijn, mogen ze werken. Beiden zijn op zoek naar een baan. 

Elaheh: “Wij vervelen ons niet. Omdat we vloeiend Engels spreken, maken we Nederlandse vrienden en kunnen we leren. We weten wat onze rechten zijn en kunnen met de mensen van het Coa praten. Maar bij andere mensen hier zie ik veel depressies.”

De twee leren op eigen kracht Nederlands via YouTube, en sinds ze in Wageningen wonen krijgen ze daarbij hulp van vrijwilligers. Voor veel andere asielzoekers komt er van de in het regeerakkoord opgenomen ambitie om zo snel mogelijk taallessen aan te bieden niets terecht, constateert Vluchtelingenwerk; ook daarop zijn de procesopvanglocaties niet ingesteld.

“Het gaat best goed met ons”, zegt Elaheh. Ze zijn hoopvol, een grote meerderheid van de Turkse asielzoekers krijgt een verblijfsvergunning. Maar vooralsnog kost alles extra energie. Elaleh: “Als ik terugkom van de universiteit en ik zie alle huizen hier dan denk ik soms: ik wil niet terug naar het kamp. Ik wil een normaal leven.”

Lees ook: 

COA zoekt weer extra opvangplekken

Begin vorig jaar jaar dacht het COA nog het ene na het andere asielzoekerscentrum te kunnen sluiten, maar toen moest het toch weer met gemeenten in gesprek over extra opvangplekken. Onder meer vanwege de oplopende wachttijden bij de IND. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden